Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Hàm zip() trong Python: duyệt song song nhiều list

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 14/17 · Chương 6

List và tuple

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Hàm zip() trong Python ghép nhiều list theo từng chỉ số: phần tử đầu của list này đi cặp với phần tử đầu của list kia, rồi tới cặp thứ hai, cứ thế. Bạn dùng nó khi hai list nói về cùng một nhóm người, chẳng hạn list tên và list điểm của một lớp, và cần đọc chúng song song.

Cần biết trước: unpacking, hàm enumerate() và tuple.

Ghép hai list thành từng cặp

Cô giáo có list tên và list điểm, viết cùng thứ tự. Thay vì đi theo chỉ số rồi đọc hoc_vien[i] và diem[i], bạn cho for đi qua zip() của hai list:

python
hoc_vien = ["Hà", "Tâm", "Huy"]
diem = [8, 9, 7]
print(list(zip(hoc_vien, diem)))
for ten, d in zip(hoc_vien, diem):
    print(f"{ten}: {d} điểm")

KẾT QUẢ

[('Hà', 8), ('Tâm', 9), ('Huy', 7)]
Hà: 8 điểm
Tâm: 9 điểm
Huy: 7 điểm

Tên hàm lấy ý từ chiếc khóa kéo (zipper) của áo khoác: hai hàng răng cài vào nhau từng cặp một. Mỗi cặp là một tuple, nên hai tên sau for tách nó ra như bài unpacking. Giống enumerate(), zip() cho ra một thứ để for đi qua; muốn nhìn hết các cặp thì bọc trong list() như dòng đầu.

Mỗi cặp tên và điểm cũng chính là thứ mà dict lưu: dict(zip(hoc_vien, diem)) cho ra {'Hà': 8, 'Tâm': 9, 'Huy': 7}. Bài dict dạy kiểu dữ liệu này.

Đi song song ba list

zip() nhận bao nhiêu list cũng được. Với điểm giữa kỳ và cuối kỳ, mỗi lượt lặp có một bộ ba (tên, giữa kỳ, cuối kỳ):

python
hoc_vien = ["Hà", "Tâm", "Huy"]
giua_ky = [7, 9, 6]
cuoi_ky = [8, 9, 7]
for ten, g, c in zip(hoc_vien, giua_ky, cuoi_ky):
    print(ten, g, c, (g + c) / 2)

KẾT QUẢ

Hà 7 8 7.5
Tâm 9 9 9.0
Huy 6 7 6.5

Số tên sau for bằng số list đưa vào zip(), vì mỗi bộ có một phần tử từ mỗi list. Thứ tự các tên theo đúng thứ tự các list. Ngoài list, zip() nhận cả tuple và chuỗi: zip("Huế", [1, 2, 3]) ghép từng ký tự với một số.

Đổi cuoi_ky = [8, 9, 7] thành cuoi_ky = [10, 9, 7] rồi chạy lại: dòng đầu in Hà 7 10 8.5.

Khi các list lệch độ dài

zip() dừng ngay khi list ngắn hết phần tử. Phần dư của list dài bị bỏ qua, không có thông báo nào.

Hành vi này có lúc là điều bạn muốn, như khi chỉ cần ghép phần đầu của hai list. Với bảng điểm, mỗi tên phải có đúng một điểm, nên lệch độ dài là lỗi của dữ liệu.

Bắt lệch độ dài bằng strict=True

Gọi zip(..., strict=True) thì hai list dài bằng nhau chạy như cũ, còn lệch thì Python dừng chương trình. Tham số strict có từ Python 3.10:

python
hoc_vien = ["Hà", "Tâm", "Huy"]
diem = [8, 9, 7]
print(list(zip(hoc_vien, diem, strict=True)))

KẾT QUẢ

[('Hà', 8), ('Tâm', 9), ('Huy', 7)]

Cùng dữ liệu thiếu điểm của Lan, giờ có strict=True:

python
hoc_vien = ["Hà", "Tâm", "Huy", "Lan"]
diem = [8, 9, 7]
for ten, d in zip(hoc_vien, diem, strict=True):
    print(ten, d)

Dòng cuối của thông báo lỗi:

text
ValueError: zip() argument 2 is shorter than argument 1

Thông báo nói list thứ hai (diem) ngắn hơn list thứ nhất. Python gọi lỗi này là ValueError. Ba dòng của Hà, Tâm, Huy vẫn in ra trước khi lỗi xảy ra, vì zip() chỉ biết có lệch khi đi tới cuối list ngắn.

Đánh số các cặp với enumerate()

Bảng điểm in ra cần số thứ tự. Bạn bọc zip() trong enumerate(), và mỗi lượt lặp nhận một cặp (số, (tên, điểm)):

python
hoc_vien = ["Hà", "Tâm", "Huy"]
diem = [8, 9, 7]
for so, (ten, d) in enumerate(zip(hoc_vien, diem), start=1):
    print(f"{so}. {ten}: {d}")

KẾT QUẢ

1. Hà: 8
2. Tâm: 9
3. Huy: 7

enumerate() đặt số đếm bên cạnh nguyên cặp mà zip() đưa ra. Vế trái viết theo đúng hình dạng đó: tên so, rồi một cặp ngoặc tròn chứa hai tên của cặp bên trong.

Kiểm tra nhanh

  1. list(zip(["Hà", "Tâm"], [8, 9])) cho kết quả gì?

    • [('Hà', 'Tâm'), (8, 9)]
    • [('Hà', 8), ('Tâm', 9)]
    • [['Hà', 8], ['Tâm', 9]]
  2. Sau dòng ten = ["Hà", "Tâm", "Huy"], len(list(zip(ten, [8, 9]))) bằng bao nhiêu?

    • 3
    • Báo lỗi ValueError
    • 2
  3. list(zip(["Hà", "Tâm"], [8], strict=True)) báo lỗi gì?

    • Báo lỗi ValueError
    • Báo lỗi IndexError
    • Báo lỗi TypeError
  4. Giả sử ten và diem là hai list cùng độ dài và mỗi dòng có thân print(so, t, d). Những dòng nào in được số thứ tự từ 1 kèm tên và điểm?

    • for so, (t, d) in enumerate(zip(ten, diem), start=1):
    • for so, t, d in enumerate(zip(ten, diem), start=1):
    • for so, (t, d) in enumerate(zip(ten, diem), 1):
    • for so, (t, d) in enumerate(zip(ten, diem)):
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Lập bảng điểm từ hai list song song

Mỗi lớp có list tên và list điểm viết cùng thứ tự. Học viên được xếp Giỏi khi điểm từ 8. Với mỗi lớp (đuôi _a hay _b):

  • dong_a, dong_b: list chuỗi dạng 1. Hà: 8, đánh số từ 1.

  • gioi_a, gioi_b: list tên các học viên Giỏi, giữ thứ tự của lớp.

Dùng zip() có strict=True bọc trong enumerate(), không dùng range().

python
ten_a = ["Hà", "Tâm", "Huy", "Lan"]
diem_a = [8, 9, 7.5, 6]
ten_b = ["Minh", "Ngọc", "Quân"]
diem_b = [7.9, 8, 10]
gioi_a = []
gioi_b = []
dong_a = []
dong_b = []
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • zip(a, b) ghép phần tử cùng chỉ số của hai list thành từng tuple, theo thứ tự.

  • for ten, d in zip(hoc_vien, diem) đi song song hai list, thay cho đọc theo chỉ số.

  • zip() nhận ba list trở lên; số tên sau for bằng số list.

  • Lệch độ dài thì zip() dừng ở list ngắn và bỏ phần dư, không báo lỗi.

  • strict=True biến chỗ lệch đó thành ValueError.

  • enumerate(zip(...)) cho từng cặp (số, (tên, điểm)), nên vế trái cần ngoặc tròn quanh cặp bên trong.

Câu hỏi thường gặp

Hàm zip() trong Python trả về list hay tuple?

Không phải cả hai. zip() trả về một thứ để for đi qua, đưa ra lần lượt từng tuple khi for đi qua nó, và chỉ đi qua được một lần. Muốn giữ các cặp để dùng nhiều lần thì bọc trong list(), bạn sẽ có một list các tuple.

Làm sao tách một list các cặp ngược lại thành hai list?

Dùng zip() với dấu sao: ten, diem = zip(*bang) cho hai tuple, một tuple tên và một tuple điểm. Dấu sao ở đây đưa từng cặp của bang vào zip() như các list riêng, cách gọi hàm này thuộc bài *args và **kwargs.

Có tạo được dict từ hai list bằng zip không?

Được, bằng dict(zip(...)) như ở mục đầu; khi cần biến đổi từng cặp thì xem bài dict comprehension.

Chủ đề

zip python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập