Toán tử so sánh và dấu khác trong Python: ==, !=, <, >
Bài 10/13 · Chương 2
Biến, kiểu dữ liệu và toán tử
- 6 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
Toán tử so sánh trong Python (comparison operator) đặt hai giá trị cạnh nhau và cho ra True hoặc False: bằng ==, dấu khác !=, lớn hơn, nhỏ hơn. Bạn dùng nó mỗi khi cần trả lời một câu hỏi có hoặc không về dữ liệu, như người này đã đủ 18 tuổi chưa hay điểm có đạt loại giỏi không.
Cần biết trước: kiểu dữ liệu và toán tử số học.
Sáu toán tử so sánh
Hồ sơ của Trần Thu Hà ghi tuổi 27. Muốn biết Hà đã đủ 18 tuổi chưa, bạn so tuổi với mốc 18:
tuoi = 27
print(tuoi >= 18, tuoi < 18)
print(tuoi == 27, tuoi != 27)
du_tuoi = tuoi >= 18
print(du_tuoi, type(du_tuoi))KẾT QUẢ
True False
True False
True <class 'bool'>Toán tử | Đọc là |
|
|---|---|---|
| bằng |
|
| khác |
|
| nhỏ hơn, lớn hơn |
|
| nhỏ hơn hoặc bằng, lớn hơn hoặc bằng |
|
Kết quả của phép so sánh là một giá trị kiểu bool, cất vào biến được như các giá trị khác. Đổi tuoi = 27 thành tuoi = 18 rồi chạy lại: tuoi >= 18 vẫn là True, vì >= tính cả chính mốc. Giá trị True hay False này về sau là điều kiện để chương trình chọn việc làm. Bài câu lệnh if else dạy cách dùng nó.
Dấu bằng == và dấu khác !=
Python dùng hai dấu cho hai việc khác nhau. Một dấu = là gán: đặt giá trị vào biến. Hai dấu == là hỏi: hai vế có bằng nhau không. Dấu khác != hỏi điều ngược lại, đọc là "khác".
Python còn từ khóa is, hỏi hai biến có cùng chỉ tới một giá trị trong bộ nhớ không, và bài is và == phân biệt hai cách hỏi đó.
So sánh nối cho một khoảng
Bảng xếp loại ghi loại Khá cho điểm từ 6.5 đến dưới 8. Trong toán, bạn viết khoảng này thành 6.5 ≤ điểm < 8, và Python cho viết gần như vậy:
diem_tb = 8.5
print(6.5 <= diem_tb < 8)
print(8 <= diem_tb <= 10)KẾT QUẢ
False
True6.5 <= diem_tb < 8 là hai phép so sánh nối nhau, đúng khi cả hai cùng đúng. Python đọc nó thành "6.5 <= diem_tb và diem_tb < 8", với diem_tb chỉ được tính một lần. Đọc kỹ từng từ trong quy tắc để chọn dấu cho từng mốc: "từ" là <= (tính cả mốc), "dưới" là < (không tính mốc).
So sánh chuỗi phân biệt chữ hoa, chữ thường
== và != dùng được cho chuỗi. Hai chuỗi bằng nhau khi chúng giống nhau từng ký tự, và chữ hoa với chữ thường là hai ký tự khác nhau:
que = "Huế"
print(que == "Huế", que == "huế", que != "Hue")KẾT QUẢ
True False True"Huế" và "huế" chỉ khác ở chữ cái đầu nhưng vẫn không bằng nhau. "Hue" không dấu cũng khác "Huế", vì e và ế là hai ký tự khác nhau.
So một chuỗi với một số bằng == không báo lỗi mà cho False: "27" == 27 là False. Các dấu <, >, <=, >= thì không so được chuỗi với số:
Kiểm tra nhanh
Với
tuoi = 18, dòngprint(18 <= tuoi < 25, tuoi > 18)in ra gì?True TrueTrue FalseFalse False
Với
que = "Huế", những biểu thức nào choTrue?que == "Huế"que == "huế"que != "Đà Lạt""Huế" == que
Với
tuoi = "27", dòngprint(tuoi >= 18)cho kết quả gì?TrueFalse- Báo lỗi
TypeError
Sau
tuoi = 27rồila_18_tuoi = tuoi = 18,tuoibằng bao nhiêu?1827- Python báo lỗi cú pháp
Bài tập
Xét điều kiện học bổng
Học bổng nhận người từ 18 đến 21 tuổi, tính cả hai mốc, có điểm từ 8 trở lên. Hồ sơ lưu tuổi, điểm, quê của Phạm Quốc Huy và tuổi của Trần Thu Hà, Lê Minh Tâm. Tính bằng phép so sánh:
huy_du_tuoi,ha_du_tuoi,tam_du_tuoi: tuổi của Huy, Hà, Tâm có nằm trong khoảng học bổng không. Dùng so sánh nối.dat_gioi: điểm của Huy có từ 8 trở lên không.o_hue: quê của Huy có đúng bằng chuỗi"Huế"không.
Không gõ thẳng True hay False: hãy để phép so sánh cho ra kết quả.
tuoi_huy = 18
diem_huy = 8.0
que_huy = "huế"
tuoi_ha = 27
tuoi_tam = 21
huy_du_tuoi = ""
ha_du_tuoi = ""
tam_du_tuoi = ""
dat_gioi = ""
o_hue = ""
# Viết code của bạn dưới dòng nàyTóm tắt
Sáu toán tử so sánh
==,!=,<,>,<=,>=cho raTruehoặcFalse, cất vào biến được.Một dấu
=là gán, hai dấu==là so; viết nhầm thì biến bị ghi đè mà không có lỗi.<=và>=tính cả mốc;<và>không tính mốc.So sánh nối
a <= x <= bđúng khixnằm trong khoảng, nghĩa là cả hai phép so cùng đúng.Chuỗi bằng nhau khi giống từng ký tự:
"Huế" == "huế"làFalse.<,>,<=,>=giữa chuỗi và số gâyTypeError.
Câu hỏi thường gặp
Dấu khác trong Python viết thế nào?
Viết !=, dấu chấm than đứng trước dấu bằng, không có dấu cách ở giữa. tuoi != 27 cho True khi tuổi khác 27. Python 2 còn chấp nhận <>, còn Python 3 coi <> là lỗi cú pháp.
So hai chuỗi chữ số như "10" và "9" có đúng không?
Không như bạn mong đợi: Python so hai chuỗi theo từng ký tự từ trái sang, nên "10" < "9" là True. Bài so sánh chuỗi số với số giải thích lỗi này.
Dùng == với kết quả của 0.1 + 0.2 có đúng không?
Không đúng như trên giấy, vì số thực chỉ được lưu gần đúng: 0.1 + 0.2 == 0.3 cho False. Bài số thực float chỉ cách so hai số thực bằng round().
Phép so sánh trong Python trả về kiểu gì?
Kiểu bool, chỉ có hai giá trị True và False. Bạn in được, cất vào biến được, và ghép nhiều phép so sánh bằng and, or, not theo bài toán tử logic. Bài kiểu bool dạy thêm về hai giá trị này.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.