Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

UnboundLocalError trong Python: nghĩa là gì, cách sửa

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 12/13 · Chương 24

Giải nghĩa thông báo lỗi

  • 8 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Dòng lỗi UnboundLocalError: cannot access local variable 'so_don' where it is not associated with a value trong Python báo rằng hàm đọc một biến cục bộ trước khi biến đó có giá trị. Lỗi hay gặp nhất khi bạn gán cho một biến toàn cục bên trong hàm, như so_don += 1, mà không khai báo global.

Cần biết trước: phạm vi biến và global.

Bảng tra nhanh: các tình huống gây UnboundLocalError

Các hàng dưới đây cho cùng một thông báo, chỉ khác tên biến trong dấu nháy. Quy tắc đứng sau là một: thân hàm có một phép gán cho một tên, như =, += hay biến lặp của for, thì tên đó là biến cục bộ. Điều này đúng ở từng dòng của hàm, kể cả các dòng đứng trước phép gán.

Tình huống

Code trong hàm

Cách sửa

Cộng dồn vào biến toàn cục

so_don += 1

Khai báo global so_don, hay truyền vào rồi trả ra

Đọc trước, gán sau

print(gia) rồi gia = 35000

Đổi tên một trong hai biến

Quên khởi tạo biến tích lũy

tong += g trong for, thiếu tong = 0

Thêm tong = 0 trước vòng lặp

Chỉ gán trong một nhánh if

if tong_don < 300000: phi = 30000

Gán giá trị mặc định trước if, hay thêm else

Vòng lặp không chạy lần nào

for mon in ds_mon: cuoi = mon, với list rỗng

Gán giá trị ban đầu trước vòng lặp

+= trên list toàn cục

ds_mon += [mon]

Dùng ds_mon.append(mon)

Hàm lồng trong hàm

dem += 1 với dem của hàm bên ngoài

Khai báo nonlocal dem, xem bài closure và nonlocal

Cách sửa thường gặp nhất là truyền giá trị vào hàm qua tham số rồi trả kết quả ra, để hàm không cần gán vào biến toàn cục:

python
so_don = 0

def ghi_don(so_hien_tai):
    return so_hien_tai + 1

so_don = ghi_don(so_don)
so_don = ghi_don(so_don)
print(so_don)

KẾT QUẢ

2

Đổi return so_hien_tai + 1 thành return so_hien_tai + 2 rồi chạy lại: dòng in ra thành 4.

Gán vào biến toàn cục bên trong hàm

Hàm đọc được biến toàn cục, nhưng hễ thân hàm có một phép gán cho tên đó thì Python coi nó là biến cục bộ. Phép += vừa đọc vừa gán, nên nó đọc một biến cục bộ chưa có giá trị:

python
so_don = 0

def ghi_don():
    so_don += 1

ghi_don()

Dòng cuối của thông báo lỗi:

text
UnboundLocalError: cannot access local variable 'so_don' where it is not associated with a value

Python gọi lỗi này là UnboundLocalError. Python 3.10 trở về trước in cùng lỗi này bằng câu cũ local variable 'so_don' referenced before assignment, bạn còn gặp câu đó trong nhiều bài viết cũ. Từ Python 3.11, kể cả trên nút Chạy của trang, câu là như trên.

Khai báo global ở dòng đầu thân hàm thì phép gán đi vào biến toàn cục:

python
so_don = 0

def ghi_don():
    global so_don
    so_don += 1

ghi_don()
ghi_don()
print(so_don)

KẾT QUẢ

2

Python quyết định một tên là cục bộ khi đọc cả thân hàm, trước khi chạy dòng nào. Vì vậy dòng gán đứng sau một dòng đọc vẫn làm dòng đọc đó lỗi:

python
gia = 29000

def in_gia():
    print(gia)
    gia = 35000

in_gia()

Dòng cuối của thông báo lỗi:

text
UnboundLocalError: cannot access local variable 'gia' where it is not associated with a value

UnboundLocalError là một loại NameError, lỗi Python báo khi một tên chưa có giá trị. Hàm issubclass(A, B) hỏi lớp lỗi A có phải một loại B không, bài kế thừa dạy kỹ:

python
print(issubclass(UnboundLocalError, NameError))

KẾT QUẢ

True

Ở ngoài mọi hàm, cùng chỗ quên tong = 0 trước vòng lặp lại cho NameError với lời nhắn name 'tong' is not defined, vì ở đó không có biến cục bộ nào.

Biến chỉ được gán trong một nhánh if hay trong vòng lặp

Biến cục bộ chỉ có giá trị khi dòng gán của nó thật sự chạy. Nhánh if không chạy, hay vòng lặp không lặp lần nào, thì dòng return đọc một biến chưa có giá trị:

python
def mon_cuoi(ds_mon):
    for mon in ds_mon:
        cuoi = mon
    return cuoi

print(mon_cuoi([]))

Dòng cuối của thông báo lỗi:

text
UnboundLocalError: cannot access local variable 'cuoi' where it is not associated with a value

Gán một giá trị ban đầu trước if hay trước vòng lặp, rồi để nhánh if ghi đè khi cần:

python
def phi_ship(tong_don):
    phi = 0
    if tong_don < 300000:
        phi = 30000
    return phi

print(phi_ship(450000), phi_ship(120000))

KẾT QUẢ

0 30000

Lỗi gần giống với global và hàm lồng nhau

Dòng global phải đứng trước mọi chỗ dùng tên đó trong thân hàm. Đặt nó sau một dòng đọc là lỗi cú pháp, Python báo ngay khi đọc file, trước khi chạy dòng nào:

python
so_don = 0

def ghi_don():
    print(so_don)
    global so_don
    so_don += 1

Dòng cuối của thông báo lỗi:

text
SyntaxError: name 'so_don' is used prior to global declaration

Python gọi lỗi này là SyntaxError. Cách sửa: chuyển dòng global so_don lên đầu thân hàm.

Với hàm lồng trong hàm, dem += 1 ở hàm bên trong cho cùng UnboundLocalError khi dem là biến của hàm bên ngoài. Từ khóa global không sửa được trường hợp này, vì dem không phải biến toàn cục: bạn cần nonlocal dem, cách dùng ở bài closure và nonlocal.

Kiểm tra nhanh

  1. UnboundLocalError là một loại lỗi nào?

    • TypeError
    • NameError
    • ValueError
  2. Có ds_mon = ["trà đào"] ở ngoài hàm. Thân hàm không có global và mở đầu bằng print(ds_mon). Thêm dòng nào ở sau thì print(ds_mon) báo UnboundLocalError?

    • ds_mon.append("bạc xỉu")
    • ds_mon += ["bạc xỉu"]
    • print(len(ds_mon))
    • for ds_mon in range(3): pass
  3. Hàm phi_ship không có dòng phi = 0, chỉ gán phi = 30000 khi tong_don < 300000. Gọi phi_ship(450000) cho gì?

    • 0
    • None
    • Báo lỗi UnboundLocalError
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Tính phí giao hàng và đếm đơn

Quán đếm số đơn đã tính phí trong biến toàn cục so_don. Viết thân hàm phi_giao_hang(tong_don): mỗi lần gọi tăng so_don thêm 1, rồi trả về phí giao hàng theo tong_don:

  • 0 khi tong_don từ 300000 trở lên (miễn phí).

  • 30000 khi tong_don lớn hơn 0 và dưới 300000.

  • 0 khi tong_don bằng 0 hay âm (đơn rỗng).

Dùng global để hàm gán được vào so_don, và để biến phí có giá trị ở mọi trường hợp.

Ví dụ: khi so_don là 0, phi_giao_hang(120000) trả về 30000 và so_don thành 1.

Trả về: phí giao hàng, một int.

python
so_don = 0

def phi_giao_hang(tong_don):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • UnboundLocalError nghĩa là hàm đọc một biến cục bộ trước khi biến đó có giá trị.

  • Có phép gán cho một tên ở bất kỳ đâu trong thân hàm thì tên đó là cục bộ ở mọi dòng.

  • Gán vào biến toàn cục thì khai báo global, hay truyền vào qua tham số rồi trả ra.

  • Gán giá trị ban đầu trước if và trước vòng lặp để mọi đường đi đều có giá trị.

  • Python 3.10 trở về trước ghi lỗi này là local variable … referenced before assignment.

Câu hỏi thường gặp

Lỗi local variable referenced before assignment là gì?

Đó là câu cũ của chính UnboundLocalError, Python 3.10 trở về trước in nó. Từ Python 3.11 câu đổi thành cannot access local variable … where it is not associated with a value. Nguyên nhân và cách sửa như nhau, như bảng tra nhanh ở đầu trang.

Vì sao hàm đọc được biến toàn cục mà gán thì lỗi?

Chỉ đọc thì Python tìm tên ở phạm vi toàn cục. Khi thân hàm có phép gán cho tên đó, Python coi nó là biến cục bộ ở mọi dòng của hàm, kể cả dòng đọc. Quy tắc phạm vi đầy đủ có ở bài phạm vi biến và global.

Có nên dùng global để sửa UnboundLocalError không?

Dùng được cho một bộ đếm nhỏ, như bài tập trên. Với chương trình lớn hơn, truyền giá trị vào qua tham số rồi trả kết quả ra dễ đọc và dễ kiểm tra hơn, vì hàm không ngầm sửa biến ở chỗ khác. Ví dụ đầu trang viết theo cách này.

Sửa UnboundLocalError trong hàm lồng nhau thế nào?

Khi biến thuộc hàm bên ngoài chứ không phải biến toàn cục, khai báo nonlocal cho tên đó ở đầu hàm bên trong. Từ khóa global sẽ trỏ sang một biến toàn cục khác. Bài closure và nonlocal giải thích cách dùng.

Chủ đề

unboundlocalerror python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập