Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

upper(), lower(), capitalize(), title(): hoa thường Python

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 7/17 · Chương 26

Tra cứu ngôn ngữ

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

upper() trong Python viết hoa toàn bộ một chuỗi, lower() viết thường toàn bộ, còn capitalize() và title() viết hoa chữ cái đầu. Bạn dùng chúng để sửa chữ hoa, chữ thường lộn xộn trong dữ liệu khách tự gõ, như họ tên, mã giảm giá hay một câu trả lời "có", "CÓ".

Cần biết trước: phương thức chuỗi.

Bảng tra nhanh: upper(), lower() và các phương thức hoa thường

Mỗi dòng trong bảng là một phương thức (hàm gắn vào giá trị, gọi bằng dấu chấm) của chuỗi. Cột kết quả dùng chung một chuỗi mẫu, họ tên khách gõ vội "trần THU hà":

Phương thức

Làm gì

Trả về

Kết quả

upper()

viết hoa mọi chữ cái

str

TRẦN THU HÀ

lower()

viết thường mọi chữ cái

str

trần thu hà

title()

hoa chữ cái đầu mỗi từ, thường các chữ cái còn lại

str

Trần Thu Hà

capitalize()

hoa chữ cái đầu cả chuỗi, thường các chữ cái còn lại

str

Trần thu hà

swapcase()

đảo hoa thành thường, thường thành hoa

str

TRẦN thu HÀ

casefold()

như lower(), đổi thêm vài chữ cái như ß thành ss

str

trần thu hà

isupper()

hỏi mọi chữ cái có viết hoa không

bool

False

islower()

hỏi mọi chữ cái có viết thường không

bool

False

istitle()

hỏi chuỗi có đúng dạng của title() không

bool

False

Chạy đoạn sau để tự kiểm tra cả bảng:

python
ten = "trần THU hà"
print(ten.upper())
print(ten.lower())
print(ten.title())
print(ten.capitalize())
print(ten.swapcase())
print(ten.casefold())
print(ten.isupper())
print(ten.islower())
print(ten.istitle())

KẾT QUẢ

TRẦN THU HÀ
trần thu hà
Trần Thu Hà
Trần thu hà
TRẦN thu HÀ
trần thu hà
False
False
False

Đổi "trần THU hà" thành "nGUYỄN vĂN mINH" rồi chạy lại: dòng thứ ba thành Nguyễn Văn Minh; so từng dòng còn lại với cột "Làm gì".

Sáu phương thức đổi chữ trả về một chuỗi mới, còn ba phương thức kiểm tra trả về True hoặc False. Cả chín phương thức đều không nhận giá trị nào trong cặp ngoặc tròn. Ví dụ từng bước cho upper(), lower() và title() nằm ở bài phương thức chuỗi, bài mẹ của trang này.

Viết hoa chữ cái đầu: capitalize() và title()

capitalize() hợp với một câu: chỉ chữ cái đầu tiên của cả chuỗi được viết hoa. title() hợp với họ tên và địa chỉ: chữ cái đầu của mỗi từ được viết hoa. Cả hai viết thường mọi chữ cái còn lại.

python
loi_nhan = "CẢM ƠN BẠN ĐÃ ĐẶT HÀNG"
dia_chi = "đường 3/2, quận 10, tp hcm"
print(loi_nhan.capitalize())
print(dia_chi.title())

KẾT QUẢ

Cảm ơn bạn đã đặt hàng
Đường 3/2, Quận 10, Tp Hcm

Giới hạn của cả hai: chúng không biết từ nào là chữ viết tắt. "tp hcm" thành Tp Hcm, và capitalize() biến mã đơn DH1024 trong câu thành dh1024. Gặp những từ như vậy, bạn sửa riêng sau khi gọi, chẳng hạn bằng replace(). Dữ liệu từ form còn hay lẫn khoảng trắng thừa ở hai đầu, nên bạn thường gọi nối tiếp strip() trước: ten.strip().title().

Đảo hoa thường với swapcase()

Khách lỡ bật Caps Lock nên gõ ra một dòng ngược hẳn: chữ cái cần thường thì thành hoa, chữ cái cần hoa thì thành thường. swapcase() đảo từng chữ cái và trả lại đúng ý người gõ.

python
go_nham = "mà ma-mau-01 GIẢM 10%"
print(go_nham.swapcase())

KẾT QUẢ

Mã MA-MAU-01 giảm 10%

Ở đây capitalize() hay title() đều không cứu được mã MA-MAU-01, vì chúng viết thường mọi chữ cái sau chữ cái đầu. Giới hạn của swapcase(): nó đảo mọi chữ cái, kể cả chữ đã gõ đúng. Dòng chỉ sai một nửa thì đảo xong lại sai ở nửa kia.

So sánh không phân biệt hoa thường với casefold()

Phép so sánh == trên chuỗi phân biệt chữ hoa với chữ thường. Muốn coi "CÓ", "Có", "có" là một câu trả lời, bạn đưa cả hai vế về cùng một dạng bằng casefold() rồi mới so.

python
tra_loi = "CÓ"
print(tra_loi.casefold() == "có")
print("Straße".lower(), "Straße".casefold())

KẾT QUẢ

True
straße strasse

Với chữ tiếng Việt và tiếng Anh, casefold() cho cùng kết quả như lower(). Khác biệt nằm ở vài chữ của ngôn ngữ khác, như ß của tiếng Đức thành ss. Vì vậy khi mục đích là so sánh, bạn chọn casefold(). Khi cần một chuỗi viết thường để in hoặc lưu, bạn chọn lower().

Kiểm tra chữ hoa, chữ thường: isupper(), islower(), istitle()

Trước khi sửa, đôi khi bạn chỉ cần biết chuỗi đang ở dạng nào, ví dụ mã giảm giá đã viết hoa hết chưa. Ba phương thức kiểm tra trả về True hoặc False:

python
print("MA-MAU-01".isupper(), "Ma-Mau-01".isupper())
print("đồng 10".islower())
print("Trần Thu Hà".istitle(), "Trần thu Hà".istitle())
print("2026".isupper())

KẾT QUẢ

True False
True
True False
False

Chữ số và ký hiệu không có dạng hoa thường nên không ảnh hưởng kết quả: "MA-MAU-01".isupper() vẫn là True. Giới hạn: chuỗi không có chữ cái nào, như "2026", cho False ở cả isupper() lẫn islower(). Các phương thức kiểm tra khác như isdigit() có trang riêng isdigit(), isalpha() và họ hàng.

Kiểm tra nhanh

  1. "hà NỘI".capitalize() cho kết quả nào?

    • Hà NỘI
    • Hà Nội
    • Hà nội
  2. Những biểu thức nào cho True?

    • "CÓ".casefold() == "có"
    • "Hà Nội 2026".istitle()
    • "Abc".isupper()
    • "2026".isupper()
  3. Sau hai dòng cau = "xin CHÀO" và cau.capitalize(), lệnh print(cau) in gì?

    • xin CHÀO
    • Xin chào
    • Xin CHÀO
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Sửa chữ hoa, chữ thường từ form

Bốn chuỗi khách gõ vào form cần xử lý. Mỗi biến kết quả cần đúng một phương thức trên trang này, bạn tự chọn:

  • cau_cam_on: loi_nhan viết như một câu, chỉ chữ đầu viết hoa.

  • thong_bao: go_nham sau khi sửa lỗi bật nhầm Caps Lock.

  • ma_hop_le, ma_moi_hop_le: True nếu ma_giam_gia, ma_moi đã viết hoa hết, ngược lại False.

python
loi_nhan = "CẢM ƠN BẠN ĐÃ ĐẶT HÀNG"
go_nham = "mà ma-mau-01 GIẢM 10%"
ma_giam_gia = "ma-mau-01"
ma_moi = "MA-MAU-02"
cau_cam_on = ""
thong_bao = ""
ma_hop_le = None
ma_moi_hop_le = None
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • upper(), lower(), title(), capitalize(), swapcase(), casefold() trả về chuỗi mới; chuỗi gốc giữ nguyên.

  • isupper(), islower(), istitle() trả về True hoặc False.

  • capitalize() hoa chữ đầu cả chuỗi; title() hoa chữ đầu mỗi từ và không nhận ra chữ viết tắt.

  • swapcase() đảo từng chữ cái, hợp với dòng gõ nhầm khi bật Caps Lock.

  • So sánh không phân biệt hoa thường: đưa cả hai vế về casefold(); vế viết sẵn bằng chữ thường thì chỉ cần đổi vế kia.

  • Chuỗi không có chữ cái nào cho False ở cả isupper() và islower().

Câu hỏi thường gặp

Phương thức lower() và casefold() trong Python khác nhau thế nào?

Với chữ tiếng Việt và tiếng Anh, hai phương thức cho cùng kết quả. casefold() đổi thêm vài chữ của ngôn ngữ khác, như ß thành ss. Vì vậy casefold() hợp để so sánh không phân biệt hoa thường, còn lower() hợp khi bạn cần một chuỗi viết thường để in hoặc lưu.

Phương thức capitalize() khác title() ở đâu trong Python?

capitalize() chỉ viết hoa chữ cái đầu của cả chuỗi, mọi chữ sau đều thành thường. title() viết hoa chữ cái đầu của từng từ. Với "hà nội", capitalize() cho Hà nội, còn title() cho Hà Nội. Chọn capitalize() cho một câu, title() cho họ tên và địa chỉ.

Vì sao title() trong Python viết hoa sai chữ tiếng Việt có dấu?

Chữ có dấu lưu được theo hai cách: dựng sẵn (NFC), mỗi chữ một ký tự, hoặc tách dấu (NFD), chữ cái và dấu là các ký tự riêng. Với chuỗi tách dấu, title() coi dấu là chỗ ngắt từ nên "trần thu hà" thành TrầN Thu Hà. Bài Unicode và tiếng Việt có dấu hướng dẫn đưa chuỗi về dạng NFC trước khi đổi chữ.

Chủ đề

upper python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập