Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Module array trong Python: mảng số cùng kiểu

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 6/25 · Chương 19

Thư viện chuẩn thường dùng

  • 6 phút
  • Trung cấp
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Module array trong Python cho bạn một mảng số cùng kiểu: các phần tử là số nguyên cùng cỡ, hoặc cùng là số thực, xếp sát nhau trong bộ nhớ. Bạn chọn array thay cho list khi cần giữ một dãy số rất dài, như doanh thu từng giờ của cả năm, mà muốn tốn ít bộ nhớ hơn.

Cần biết trước: số nguyên int, list, lệnh import và try/except.

Tạo mảng trong Python theo typecode

array(typecode, dãy) tạo một mảng từ một dãy số. Typecode là một chữ cái cho biết mỗi phần tử là kiểu gì và chiếm bao nhiêu byte. .typecode đọc lại chữ đó, .itemsize cho số byte của một phần tử.

python
from array import array

gia = array("i", [29000, 32000, 35000, 45000])
print(gia)
print(gia.typecode, gia.itemsize, gia[0])
diem = array("d", [4.5, 4.8])
print(diem, diem.itemsize)

KẾT QUẢ

array('i', [29000, 32000, 35000, 45000])
i 4 29000
array('d', [4.5, 4.8]) 8

Năm typecode hay dùng:

Typecode

Kiểu

Byte

Khoảng giá trị

"b"

số nguyên nhỏ

1

-128 tới 127

"h"

số nguyên ngắn

2

-32768 tới 32767

"i"

số nguyên

4

-2147483648 tới 2147483647

"q"

số nguyên dài

8

khoảng ±9.2 tỉ tỉ

"d"

số thực

8

như float

Mỗi khoảng là -2**(8*n - 1) tới 2**(8*n - 1) - 1 với n là số byte. Đổi array("i", thành array("q", rồi chạy lại: dòng thứ hai in q 8 29000. Module còn có typecode cho số không âm, như "B" từ 0 tới 255.

Dùng array gần giống list

Array có chỉ số, cắt lát, len(), in, vòng for, append(), extend(), pop() và index() như list. Cắt lát một array cho ra một array cùng typecode.

python
from array import array

gia = array("i", [29000, 32000, 35000, 45000])
gia.append(30000)
gia.extend([31000])
print(gia[1:3], 45000 in gia, gia.index(35000))
print(len(gia), sum(gia))
print(sorted(gia))

KẾT QUẢ

array('i', [32000, 35000]) True 2
6 202000
[29000, 30000, 31000, 32000, 35000, 45000]

Hàm sorted() nhận array nhưng trả về một list. Muốn kết quả vẫn là array, bọc lại: array("i", sorted(gia)). Phần tử thêm vào phải đúng kiểu của mảng, nên gia.append(2.5) báo TypeError, và một chuỗi cũng bị từ chối như vậy.

Số vượt khoảng của typecode

Số int của Python lớn tùy ý, còn mỗi ô của array chỉ có vài byte. Đưa vào một số vượt khoảng của typecode thì Python báo lỗi ngay, không cắt bớt số đó.

Vì số vượt khoảng báo OverflowError, bạn bắt nó bằng try/except để thử từng typecode từ nhỏ tới lớn:

python
from array import array

so_lieu = [45, 120, 200]
for ma in "bhiq":
    try:
        mang = array(ma, so_lieu)
        break
    except OverflowError:
        print(ma, "không đủ chỗ")
print(mang)

KẾT QUẢ

b không đủ chỗ
array('h', [45, 120, 200])

Đổi 200 thành 100 rồi chạy lại: chương trình chỉ in array('b', [45, 120, 100]).

Array tiết kiệm bộ nhớ hơn list khi nào

Phần dữ liệu của một array chiếm đúng itemsize * len(mang) byte, tobytes() cho thấy các byte đó:

python
from array import array

doanh_thu = array("i", range(8760))
print(doanh_thu.itemsize * len(doanh_thu))
print(len(doanh_thu.tobytes()))

KẾT QUẢ

35040
35040

Một năm có 8760 giờ. Một list cùng các số đó giữ ở mỗi ô một tham chiếu tới một object int riêng, và mỗi object đó tự nó đã lớn hơn 4 byte. Vì vậy dãy số dài, cùng kiểu, ít khi đổi kích thước thì array gọn hơn hẳn. Dãy ngắn, trộn kiểu, hay cần sort() thì list tiện hơn. Tính toán nặng trên mảng số lớn là việc của các thư viện ngoài, bài học gì tiếp theo có nhắc.

Kiểm tra nhanh

  1. Sau from array import array và a = array("h", [1, 2]), a.itemsize bằng bao nhiêu?

    • 1
    • 2
    • 4
  2. Sau from array import array, array("b", [200]) báo lỗi gì?

    • Báo lỗi ValueError
    • Báo lỗi TypeError
    • Báo lỗi OverflowError
  3. Với from array import array và a = array("i", [3, 1, 2]), những dòng nào báo lỗi?

    • a.sort()
    • sorted(a)
    • a.append(2.5)
    • a[0:2]
  4. Sau from array import array, sorted(array("i", [3, 1, 2])) trả về gì?

    • [1, 2, 3]
    • array('i', [1, 2, 3])
    • Báo lỗi TypeError
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Chọn typecode nhỏ nhất cho dãy số

Viết hàm dong_goi(so_lieu): so_lieu là list số nguyên, mỗi số nằm trong khoảng của "q". Hàm chọn typecode nhỏ nhất trong "b", "h", "i", "q" chứa được mọi số của list, rồi tạo array theo typecode đó với các số giữ nguyên thứ tự. List rỗng thì chọn "b". Bạn có thể bắt OverflowError hay so với khoảng giá trị trong bảng của bài. Hàm không sửa so_lieu.

Ví dụ: dong_goi([29, 32, 35]) trả về ("b", array("b", [29, 32, 35])).

Trả về: typecode và mảng, một tuple.

python
from array import array

def dong_goi(so_lieu):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • array(typecode, dãy) tạo mảng số cùng kiểu, .typecode và .itemsize cho biết kiểu và số byte mỗi phần tử.

  • "b", "h", "i", "q" là số nguyên 1, 2, 4, 8 byte, "d" là số thực 8 byte.

  • Array có chỉ số, cắt lát, append(), extend(), pop() như list, nhưng không có sort().

  • Số vượt khoảng báo OverflowError, phần tử sai kiểu báo TypeError.

  • Phần dữ liệu chiếm itemsize * len(mang) byte, gọn hơn list cho dãy số dài cùng kiểu.

Câu hỏi thường gặp

Mảng trong Python là list hay array?

Trong lời nói hằng ngày, "mảng" thường là list. Module array cho một kiểu mảng riêng chỉ chứa số cùng kiểu. Phần lớn chương trình dùng list, còn array dành cho dãy số dài cần tiết kiệm bộ nhớ hoặc cần đọc ghi dạng byte.

Vì sao không nên dùng typecode "l" trong module array?

Cỡ của "l" tùy máy: 8 byte trên Linux và macOS 64 bit, 4 byte trên Windows và trong trình duyệt của trang này. Cùng một chương trình có thể chạy trên máy này mà báo OverflowError trên máy khác. Dùng "i" hay "q" để cỡ không đổi.

Cộng hai mảng array theo từng phần tử được không?

Không. a + b nối hai array cùng typecode thành một mảng dài hơn, như list. Muốn cộng theo từng vị trí, bạn duyệt hai mảng cùng lúc và tạo mảng mới. Việc tính toán như vậy trên mảng lớn thường dùng thư viện ngoài.

Chủ đề

array python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập