Bắt nhiều lỗi trong Python: nhiều except, except as e
Bài 4/11 · Chương 11
Lỗi và ngoại lệ
- 7 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Bắt nhiều lỗi trong Python nghĩa là cho một khối try nhiều nhánh except, mỗi loại ngoại lệ một cách xử lý, và lấy chính ngoại lệ ra để in thông báo của nó. Bạn cần việc này khi một dòng dữ liệu hỏng được theo nhiều kiểu, như dòng đơn hàng ghi món không có trong menu, gõ số lượng bằng chữ, hay thiếu hẳn cột số lượng.
Cần biết trước: try except và tuple.
Nhiều nhánh except cho một try
Mỗi dòng đơn là một tuple (món, số lượng). Tính tiền một dòng có thể gây hai loại ngoại lệ: KeyError khi món không có trong gia, ValueError khi số lượng không phải số. Mỗi loại một nhánh except, viết nối nhau sau try:
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
don = [("trà đào", "2"), ("sinh tố bơ", "1"), ("bạc xỉu", "hai")]
for dong in don:
try:
tien = gia[dong[0]] * int(dong[1])
except KeyError:
print(dong[0], "không có trong menu")
continue
except ValueError:
print(dong[0], "có số lượng gõ sai")
continue
print(dong[0], tien)KẾT QUẢ
trà đào 70000
sinh tố bơ không có trong menu
bạc xỉu có số lượng gõ saiKhi có ngoại lệ, Python xét các nhánh từ trên xuống và chạy nhánh đầu tiên khớp loại, chỉ một nhánh. Không nhánh nào khớp thì ngoại lệ đi ra ngoài như không có try. Mỗi nhánh kết thúc bằng continue, nên dòng in tiền ở cuối thân vòng lặp chỉ chạy với dòng không có ngoại lệ.
Đổi ("bạc xỉu", "hai") thành ("bạc xỉu", "3") rồi chạy lại: dòng cuối in bạc xỉu 96000.
Gộp nhiều loại trong một tuple
Dòng đơn thiếu cột số lượng, như ("bạc xỉu",), gây IndexError khi đọc dong[1]. Nó hỏng giống dòng gõ sai số lượng, nên xử lý chung một cách. Ghi các loại trong một tuple sau except:
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
don = [("bạc xỉu", "hai"), ("bạc xỉu",), ("cà phê sữa", "1")]
for dong in don:
try:
tien = gia[dong[0]] * int(dong[1])
except KeyError:
print(dong[0], "không có trong menu")
continue
except (ValueError, IndexError):
print("Dòng sai:", dong)
continue
print(dong[0], tien)KẾT QUẢ
Dòng sai: ('bạc xỉu', 'hai')
Dòng sai: ('bạc xỉu',)
cà phê sữa 29000Nhánh except (ValueError, IndexError): khớp khi ngoại lệ là một trong các loại của tuple. Hai nhánh riêng có cùng thân cũng chạy đúng, nhưng tuple giữ cách xử lý ở một chỗ.
Lấy thông báo của ngoại lệ bằng as e
Thêm as e sau loại ngoại lệ thì biến e giữ chính ngoại lệ vừa bắt; print(e) hay str(e) cho câu thông báo của nó, phần đứng sau dấu hai chấm của dòng cuối traceback:
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
don = [("sinh tố bơ", "1"), ("bạc xỉu", "hai"), ("bạc xỉu",)]
for dong in don:
try:
tien = gia[dong[0]] * int(dong[1])
except KeyError as e:
print("Không có món", e)
except (ValueError, IndexError) as e:
print("Dòng sai:", e)KẾT QUẢ
Không có món 'sinh tố bơ'
Dòng sai: invalid literal for int() with base 10: 'hai'
Dòng sai: tuple index out of rangeThông báo của KeyError là chính khóa bị thiếu, đã kèm nháy đơn, nên bạn không thêm nháy quanh e. Tên e chỉ là quy ước; bạn đặt tên khác, như loi, cũng được. Biến này chỉ sống trong thân nhánh except của nó: ra khỏi nhánh, Python xóa nó.
Thứ tự các nhánh: con trước cha
Các loại ngoại lệ xếp thành cây: KeyError và IndexError đều là con của LookupError, và hầu hết các loại là con của Exception. Nhánh ghi một lớp cha bắt được cả mọi lớp con của nó. Cây đầy đủ nằm ở trang các ngoại lệ có sẵn, còn quan hệ cha con của lớp được bài kế thừa dạy.
gia = {"cà phê sữa": 29000}
try:
tien = gia["trà đào"]
except LookupError as e:
print("LookupError bắt được", type(e).__name__, e)KẾT QUẢ
LookupError bắt được KeyError 'trà đào'Phần type(e).__name__ cho tên loại của e: ngoại lệ bắt được vẫn là KeyError, chỉ có nhánh ghi lớp cha của nó.
Vì Python chạy nhánh khớp đầu tiên, nhánh cụ thể (lớp con) phải đứng trước nhánh chung (lớp cha). Nhánh except Exception as e: nếu có thì đặt cuối cùng, để hứng những gì các nhánh trên chưa lường tới.
Kiểm tra nhanh
Trong ví dụ có hai nhánh
KeyErrorvàValueError, dòng("sinh tố bơ", "hai")in gì?sinh tố bơ không có trong menusinh tố bơ có số lượng gõ sai- Cả hai dòng trên
Với nhánh
except KeyError as e:bắt được khi tragia["sinh tố bơ"],print("Không có món", e)in gì?Không có món sinh tố bơKhông có món 'sinh tố bơ'Không có món KeyError
Những nhánh nào bắt được
KeyError?except LookupError:except Exception:except (ValueError, KeyError):except IndexError:
Trong ví dụ đặt
except Exceptiontrướcexcept KeyError, vì sao nhánhKeyErrorkhông bao giờ chạy?- Vì Python chạy mọi nhánh khớp, nhánh dưới bị in đè
- Vì
KeyErrorlà con củaException, nhánh trên đã khớp trước - Vì
KeyErrorkhông phải ngoại lệ
Bài tập
Báo kết quả từng dòng đơn hàng
Mỗi dòng đơn là một tuple (món, số lượng), số lượng là chuỗi; dòng thiếu cột chỉ có một phần tử. Viết thân hàm xu_ly_dong(dong, gia), với gia là dict từ tên món tới giá. Tính tiền trong một khối try, rồi trả về:
dòng đúng:
"<món>: <tiền>", ví dụ"trà đào: 70000";món không có trong
gia:"Không có món "nối với thông báo củaKeyError, ví dụ"Không có món 'sinh tố bơ'";số lượng không phải số hay thiếu cột:
"Dòng sai: "nối với thông báo của ngoại lệ, lấy bằngas e.
Số lượng nào int() đổi được thì tính tiền, kể cả " 4 " hay "-3". Dòng đọc từ file có thể là list thay cho tuple; lời báo dùng đúng thông báo của ngoại lệ, nên dòng ["bạc xỉu"] cho "Dòng sai: list index out of range". Chỉ bắt ba loại đó: số lượng None là lỗi của nơi gọi, TypeError phải đi ra ngoài.
Trả về: lời báo, một str.
Hàm không sửa dict gia.
def xu_ly_dong(dong, gia):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
Một
trycó nhiều nhánhexcept; Python chạy nhánh đầu tiên khớp loại, chỉ một nhánh.except (ValueError, IndexError):gộp các loại có cùng cách xử lý trong một tuple.except KeyError as e:choelà chính ngoại lệ;str(e)là câu thông báo của nó.Thông báo của
KeyErrorlà khóa bị thiếu, đã kèm nháy đơn.Nhánh lớp con đứng trước nhánh lớp cha;
except Exceptionnếu có thì đặt cuối.
Câu hỏi thường gặp
Viết except Exception as e trong Python có nên không?
Chỉ ở nhánh cuối, sau các nhánh cụ thể, và khi bạn thật sự làm gì đó với lỗi chưa lường tới, như in nó ra hay ghi nhật ký. Dùng nó thay cho mọi nhánh thì một lỗi của code, như gõ sai tên biến, bị xử lý như dữ liệu sai, giống bẫy except: trần của bài try except.
Nhiều except trong Python có chạy cả hai nhánh khi có hai lỗi không?
Không. Ngoại lệ đầu tiên làm Python rời thân try, nên dòng sau không chạy và không có lỗi thứ hai. Python chỉ chạy một nhánh. Khi cần gom nhiều lỗi xảy ra độc lập rồi báo một lần, Python có ExceptionGroup, dạy ở bài ExceptionGroup và except*.
Có cách tự tạo loại ngoại lệ riêng để bắt không?
Có, bằng cách viết một lớp kế thừa Exception, rồi bắt nó bằng except như mọi loại có sẵn. Việc này cần kiến thức về lớp, nên nằm ở bài ngoại lệ tự định nghĩa của nhóm lập trình hướng đối tượng.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.