Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Duyệt list trong Python bằng for (loop through list)

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 3/17 · Chương 6

List và tuple

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Duyệt list trong Python là cho vòng lặp for đi qua từng phần tử của list theo đúng thứ tự, để cộng, đếm, lọc hay sửa chúng. Bạn làm việc này mỗi khi cần xử lý cả bảng điểm của một lớp, chẳng hạn tính điểm trung bình hay lấy riêng các điểm giỏi.

Cần biết trước: list, append() và biến tích lũy.

Đi qua từng phần tử của list

Vòng for đi qua list giống như đi qua chuỗi: mỗi lượt lặp, biến lặp nhận một phần tử, từ chỉ số 0 tới phần tử cuối. Cộng dồn điểm của cả lớp là việc đầu tiên bạn hay làm:

python
diem = [7, 9, 6, 8, 5]
tong = 0
for d in diem:
    tong += d
print("Tổng:", tong)
print("Trung bình:", tong / len(diem))

KẾT QUẢ

Tổng: 35
Trung bình: 7.0

Biến lặp d lần lượt là 7, 9, 6, 8, 5, và thân vòng lặp chạy năm lượt. Đặt tên biến lặp theo nghĩa của một phần tử (d cho một điểm, ten cho một tên) giúp thân vòng lặp dễ đọc. Các mẫu của bài biến tích lũy (đếm có điều kiện, tìm lớn nhất) chạy y nguyên trên list.

Đổi 8, 5] thành 8, 10] rồi chạy lại: dòng cuối in Trung bình: 8.0.

Tổng, lớn nhất và nhỏ nhất của list còn có hàm dựng sẵn sum(), max(), min() làm trong một lời gọi. Bài sắp xếp list dạy ba hàm đó. Ở đây bạn tự viết vòng lặp để hiểu chúng làm gì.

Lọc phần tử vào một list mới

Muốn lấy riêng các điểm giỏi (từ 8 trở lên), bạn dựng một list mới theo ba bước: tạo list rỗng trước vòng lặp, đi qua từng phần tử, và append() phần tử nào thỏa điều kiện.

python
diem = [7, 9, 6, 8, 5, 10]
gioi = []
for d in diem:
    if d >= 8:
        gioi.append(d)
print(gioi, len(gioi))
print(diem)

KẾT QUẢ

[9, 8, 10] 3
[7, 9, 6, 8, 5, 10]

Mẫu lọc này giống cái rây: list gốc đổ qua, chỉ phần tử lọt qua điều kiện rơi vào list mới, còn list gốc giữ nguyên. Điểm 8 nằm đúng trên biên nên phép so sánh là >=; viết > sẽ bỏ mất nó. List rỗng phải tạo trước dòng for, vì đặt trong thân vòng lặp thì mỗi lượt nó bị làm rỗng lại.

Mẫu "list rỗng, for, if, append()" còn viết gọn được trong một dòng ngoặc vuông gọi là list comprehension. Bài list comprehension dạy cách viết đó sau khi bạn đã quen mẫu bốn dòng này.

Hỏi một phần tử có trong list không với in

Toán tử in hỏi một giá trị có phải là một phần tử của list không, còn not in hỏi điều ngược lại. Ghép nó vào mẫu lọc, bạn lấy được list học viên vắng mặt:

python
lop = ["Hà", "Tâm", "Huy", "Lan"]
co_mat = ["Lan", "Hà"]
vang = []
for ten in lop:
    if ten not in co_mat:
        vang.append(ten)
print(vang)
print("Huy" in lop, "Ngọc" in lop)

KẾT QUẢ

['Tâm', 'Huy']
True False

in tự đi qua list và so từng phần tử, nên bạn không phải viết thêm vòng lặp lồng bên trong. Kết quả là True hoặc False, dùng thẳng làm điều kiện của if.

Duyệt theo chỉ số để sửa phần tử

Giáo viên nhập tên học viên lúc viết hoa, lúc viết thường, và muốn sửa lại cả list cho đều. Sửa một phần tử cần chỉ số của nó, nên bạn đi qua các chỉ số bằng range(len(...)). Chạy từng bước để xem từng ô được ghi đè:

python
hoc_vien = ["hà", "TÂM", "huy"]
for i in range(len(hoc_vien)):
    hoc_vien[i] = hoc_vien[i].title()
print(hoc_vien)

KẾT QUẢ

['Hà', 'Tâm', 'Huy']

Mỗi lượt đọc phần tử ở chỉ số i, gọi title() để có chuỗi mới, rồi gán chuỗi đó vào lại đúng ô i. Khi cần cả chỉ số lẫn phần tử mà không tự viết hoc_vien[i], hàm enumerate() cho cả hai trong mỗi lượt lặp. Bài hàm enumerate() dạy cách viết đó.

Kiểm tra nhanh

  1. "Hà" not in ["Trần Thu Hà", "Lê Minh Tâm"] cho kết quả gì?

    • True
    • False
    • Báo lỗi TypeError
  2. Sau diem = [5, 6] và for d in diem: d += 1, print(diem) in ra gì?

    • [6, 7]
    • Báo lỗi TypeError
    • [5, 6]
  3. Muốn cộng 1 vào mỗi phần tử của list diem ngay trong list, những dòng nào làm được?

    • for i in range(len(diem)): diem[i] += 1
    • for d in diem: d += 1
    • for i in range(1, len(diem)): diem[i] += 1
    • for i in range(len(diem)): diem[i] = diem[i] + 1
  4. Trong mẫu lọc điểm giỏi, dòng gioi = [] phải đặt ở đâu để gioi giữ đủ các điểm giỏi?

    • Trước dòng for
    • Dòng đầu trong thân vòng lặp
    • Trong thân if, ngay trước append()
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Lọc điểm giỏi và nâng điểm thấp

Hai lớp có bảng điểm diem_a và diem_b. Với mỗi lớp (đuôi _a hay _b):

  • gioi_a, gioi_b: list mới gồm các điểm từ 8 trở lên, giữ thứ tự. Dùng mẫu lọc: list rỗng, for, if và append().

  • Mỗi điểm dưới 6 được cộng thêm 1, sửa ngay trong diem_a và diem_b. Đi theo chỉ số bằng range() và len().

Lọc trước, sửa sau.

python
diem_a = [7, 9, 6, 8, 5]
diem_b = [4, 8, 10, 6]
gioi_a = []
gioi_b = []
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • for x in ds đi qua từng phần tử theo thứ tự; các mẫu biến tích lũy dùng được trên list.

  • Mẫu lọc: tạo list rỗng trước vòng lặp, if trong thân, append() phần tử thỏa điều kiện.

  • x in ds cho True khi x bằng nguyên một phần tử; not in cho điều ngược lại.

  • Sửa phần tử cần chỉ số: for i in range(len(ds)) rồi gán vào ds[i].

  • Gán cho biến lặp không sửa list.

Câu hỏi thường gặp

Duyệt list bằng vòng for có cần biết độ dài list không?

Không cần. for x in ds tự dừng khi hết phần tử, kể cả khi list rỗng thì thân vòng lặp không chạy lần nào. Bạn chỉ cần len() khi đi theo chỉ số để sửa phần tử, như mục cuối của bài.

Đi qua list mà cần cả số thứ tự thì viết thế nào?

Cách đã học là range(len(ds)) rồi đọc ds[i]. Cách gọn hơn là enumerate(), cho cả chỉ số và phần tử trong mỗi lượt lặp và đánh số từ 1 được. Bài enumerate() đã nhắc ở trên dạy cách viết đó.

Có xóa phần tử khỏi list ngay trong lúc duyệt được không?

Nên tránh. Xóa phần tử của chính list đang duyệt làm các phần tử sau dồn lên, nên vòng lặp nhảy qua mất một số phần tử. Mẫu lọc an toàn hơn: dựng list mới chỉ gồm phần tử muốn giữ. Bài xóa phần tử khi duyệt list cho thấy lỗi đó chạy ra sao.

Duyệt hai list cùng lúc thì làm sao?

Khi hai list dài bằng nhau, như list tên và list điểm của cùng một lớp, bạn đi theo chỉ số và đọc ten[i], diem[i] trong cùng một lượt. Hàm zip() ghép hai list thành từng cặp để khỏi viết chỉ số, và bài zip() dạy hàm này.

Chủ đề

duyệt list python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập