Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Decorator trong Python: bọc hàm bằng @

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 1/6 · Chương 14

Decorator, iterator và generator

  • 8 phút
  • Trung cấp
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Decorator trong Python là một hàm nhận vào một hàm khác và trả về một hàm bọc (wrapper) chạy thêm việc trước hoặc sau hàm gốc, mà không sửa dòng nào của hàm gốc. Bạn dùng nó khi nhiều hàm cùng cần một việc chung, chẳng hạn ghi nhật ký mỗi lần các hàm tính tiền của quán được gọi.

Cần biết trước: closure và nonlocal, hàm bậc cao và *args, **kwargs.

Bọc một hàm bằng hàm khác

Quán muốn biết hàm tinh_tien được gọi với những số nào và trả về gì, mà không thêm print() vào thân nó. Bạn viết một hàm nhận tinh_tien, tạo một hàm lồng gọi lại nó ở giữa hai dòng in, rồi trả hàm lồng đó về:

python
def ghi_nhat_ky(ham):
    def ham_boc(gia, so_ly):
        print("Gọi với", gia, so_ly)
        ket_qua = ham(gia, so_ly)
        print("Trả về", ket_qua)
        return ket_qua
    return ham_boc

def tinh_tien(gia, so_ly):
    return gia * so_ly

tinh_tien = ghi_nhat_ky(tinh_tien)
print(tinh_tien(29000, 2))

KẾT QUẢ

Gọi với 29000 2
Trả về 58000
58000

ghi_nhat_ky là một decorator: nó nhận hàm ham, và ham_boc là hàm bọc, một closure nhớ ham của lần gọi đó. Dòng tinh_tien = ghi_nhat_ky(tinh_tien) cho tên tinh_tien trỏ sang hàm bọc, nên lời gọi ở dòng cuối đi qua ham_boc trước, rồi ham_boc mới gọi hàm gốc. Decorator giống tờ giấy gói quà: món quà bên trong giữ nguyên, người nhận chạm vào lớp giấy trước. Đổi print(tinh_tien(29000, 2)) thành print(tinh_tien(45000, 3)) rồi chạy lại: dòng đầu in Gọi với 45000 3.

Cú pháp @ thay cho phép gán

Dòng tinh_tien = ghi_nhat_ky(tinh_tien) phải viết sau def và nhắc tên hàm ba lần. Python có cách viết gọn: đặt @ghi_nhat_ky ngay trên dòng def. Một decorator viết một lần bọc được nhiều hàm:

python
def ghi_nhat_ky(ham):
    def ham_boc(*args, **kwargs):
        print("Gọi", ham.__name__, args, kwargs)
        return ham(*args, **kwargs)
    return ham_boc

@ghi_nhat_ky
def tinh_tien(gia, so_ly=1):
    return gia * so_ly
@ghi_nhat_ky
def chao(ten):
    return f"Chào {ten}"

print(tinh_tien(35000, so_ly=3))
print(chao("Lan"))

KẾT QUẢ

Gọi tinh_tien (35000,) {'so_ly': 3}
105000
Gọi chao ('Lan',) {}
Chào Lan

@ghi_nhat_ky trên def tinh_tien làm đúng việc của phép gán ở ví dụ trước: Python tạo hàm tinh_tien, gọi ghi_nhat_ky(tinh_tien) đúng một lần ngay lúc đó, rồi gán kết quả vào tên tinh_tien. Hàm bọc thì chạy ở mỗi lần gọi. Thuộc tính __name__ của một hàm là tên của nó, dạng chuỗi. Hàm bọc nhận *args, **kwargs để gom mọi đối số theo vị trí và theo tên, rồi mở lại y nguyên khi gọi ham, nên tinh_tien có tham số mặc định và chao một tham số đều bọc được.

Hàm bọc nhận cứng (gia, so_ly) như ví dụ đầu chỉ bọc được hàm có đúng hai tham số đó. Bọc chao(ten) bằng nó thì lời gọi chao("Lan") báo TypeError vì hàm bọc thiếu so_ly. Gom đối số bằng *args, **kwargs tránh được lỗi này.

Đếm số lần gọi bằng nonlocal

Hàm bọc là closure, nên nó giữ được trạng thái riêng giữa các lần gọi. Decorator dưới đây đếm mỗi hàm đã được gọi mấy lần:

python
def dem_lan_goi(ham):
    so_lan = 0
    def ham_boc(*args, **kwargs):
        nonlocal so_lan
        so_lan += 1
        print(f"{ham.__name__}: lần gọi thứ {so_lan}")
        return ham(*args, **kwargs)
    return ham_boc

@dem_lan_goi
def tinh_tien(gia, so_ly=1):
    return gia * so_ly
tinh_tien(29000)
print(tinh_tien(32000, 2))
print(tinh_tien.__name__)

KẾT QUẢ

tinh_tien: lần gọi thứ 1
tinh_tien: lần gọi thứ 2
64000
ham_boc

Biến so_lan sống trong closure của lần gọi dem_lan_goi(tinh_tien), nên mỗi hàm mang @dem_lan_goi có một bộ đếm riêng, không hàm nào đếm lẫn của hàm khác. Dòng cuối in ham_boc: sau khi bọc, tên tinh_tien trỏ tới hàm bọc nên tên và docstring của hàm gốc bị che. Bài decorator có tham số và functools.wraps cho thấy cách giữ lại chúng bằng functools.wraps.

Decorator đo thời gian chạy

Một decorator hay gặp là đo xem hàm chạy mất bao lâu. Dòng thời gian đổi theo mỗi lần chạy, nên khối dưới đây không có nút Chạy trên trang: kết quả là của một lần chạy trên máy bằng Python 3.14. Dòng import time nạp module thời gian (bài module time dạy riêng) theo cách của bài import; time.sleep() dừng chương trình vài giây, còn time.perf_counter() đọc một đồng hồ dùng để đo khoảng thời gian, bài đo thời gian chạy dạy kỹ.

python
import time
def do_thoi_gian(ham):
    def ham_boc(*args, **kwargs):
        bat_dau = time.perf_counter()
        ket_qua = ham(*args, **kwargs)
        giay = time.perf_counter() - bat_dau
        print(f"{ham.__name__} chạy hết {giay:.1f} giây")
        return ket_qua
    return ham_boc
@do_thoi_gian
def pha_ca_phe(so_giay):
    time.sleep(so_giay)
    return "Cà phê sữa đã xong"

print(pha_ca_phe(0.3))

KẾT QUẢ

pha_ca_phe chạy hết 0.3 giây
Cà phê sữa đã xong

Chạy trên máy của bạn · Đoạn này cần Python cài trên máy, trang không chạy được.

Hàm bọc đọc đồng hồ trước và sau lời gọi hàm gốc, in khoảng cách, rồi trả về đúng kết quả của hàm gốc. Thân pha_ca_phe không biết mình bị đo, nên bỏ dòng @do_thoi_gian là thôi đo mà không sửa gì khác.

Kiểm tra nhanh

  1. Với def boc(ham): return lambda x: ham(x) + 1000, def gap_doi(x): return x * 2 và gap_doi = boc(gap_doi), lệnh print(gap_doi(29000)) in ra gì?

    • 58000
    • 59000
    • 60000
  2. Trong ví dụ ghi nhật ký có *args, **kwargs, đổi dòng @ghi_nhat_ky trên tinh_tien thành @ghi_nhat_ky() thì điều gì xảy ra?

    • Python báo TypeError ngay ở dòng có @, vì ghi_nhat_ky bị gọi mà không có hàm nào
    • Chạy như cũ, cặp ngoặc không làm đổi gì
    • Hàm tinh_tien không còn được bọc, ví dụ in 105000 mà không có dòng nhật ký
  3. Những câu nào đúng về dòng @dem_lan_goi đặt trên def tinh_tien trong bài?

    • Nó sửa thân hàm tinh_tien để thêm dòng đếm
    • Nó làm việc của phép gán tinh_tien = dem_lan_goi(tinh_tien)
    • dem_lan_goi chạy một lần lúc định nghĩa hàm, còn ham_boc chạy ở mỗi lần gọi
    • Hàm bọc nhận cứng (gia, so_ly) cũng bọc được chao(ten) của bài
  4. Trong khung bẫy quên return, dòng print(tinh_tien(29000, 2)) in dòng cuối là gì?

    • 58000
    • Gọi với 29000 2
    • None
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Viết decorator cộng phụ thu ngày lễ

Ngày lễ, quán cộng 10% phụ thu vào mọi hàm tính tiền. Viết thân decorator phu_thu_ngay_le(ham): nó trả về một hàm bọc mới nhận mọi đối số (*args, **kwargs), gọi ham đúng một lần với đúng các đối số đó, rồi trả về tien + tien * 10 // 100, với tien là kết quả của ham. Hàm gốc giữ nguyên.

Ví dụ: sau khi đặt @phu_thu_ngay_le trên def tinh_tien(don_gia, so_ly=1, phan_tram_giam=0), lời gọi tinh_tien(29000) trả về 31900, còn tinh_tien(29000, 2, phan_tram_giam=10) trả về 57420.

Trả về: hàm bọc; mỗi lần gọi nó trả về số tiền đã cộng phụ thu, một int.

python
def phu_thu_ngay_le(ham):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • Decorator là hàm nhận một hàm và trả về hàm bọc; hàm bọc gọi lại hàm gốc và làm thêm việc trước hay sau.

  • @ten_decorator trên def làm việc của phép gán ham = ten_decorator(ham), chạy một lần lúc định nghĩa hàm.

  • Hàm bọc chạy ở mỗi lần gọi và phải trả về kết quả của hàm gốc, quên return thì nhận None.

  • Hàm bọc nhận *args, **kwargs và mở lại khi gọi hàm gốc để bọc được hàm có bất kỳ tham số nào.

  • Sau @, chỉ viết tên decorator; thêm cặp ngoặc thì decorator bị gọi khi chưa có hàm và báo TypeError.

  • Hàm bọc là closure, nên giữ được trạng thái riêng như số lần gọi bằng nonlocal.

Câu hỏi thường gặp

Decorator là gì, nói ngắn gọn?

Là một hàm thêm việc cho hàm khác mà không sửa hàm đó: nhận hàm gốc, trả về một hàm bọc gọi lại nó. Bạn gặp decorator ở khắp nơi trong thư viện, như @property của bài @property hay các dòng @app.get("/") của framework web. Chúng đều là hàm đặt sau dấu @.

Viết hàm decorator trong Python có cần thư viện nào không?

Không cần. Một decorator chỉ là hàm lồng và closure, như mọi ví dụ trong bài. Thư viện chuẩn có thêm functools.wraps để hàm bọc giữ tên và docstring của hàm gốc, được dạy ở bài decorator có tham số và functools.wraps.

Một hàm có dùng được nhiều decorator cùng lúc không?

Được. Bạn đặt nhiều dòng @ chồng lên nhau trên một def, và Python bọc từ dòng gần def nhất ra ngoài. Thứ tự đó quyết định việc nào chạy trước, như ghi nhật ký trước hay đo thời gian trước. Bài decorator có tham số giải thích kỹ cách các lớp bọc chồng lên nhau.

Chủ đề

decorator python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập