Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Coroutine bằng generator trong Python: send(), yield from

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 5/6 · Chương 14

Decorator, iterator và generator

  • 8 phút
  • Nâng cao
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Coroutine bằng generator trong Python là một generator vừa đưa giá trị ra bằng yield vừa nhận giá trị gửi vào bằng send(), nên nó chạy xen kẽ với code gọi nó, như hai người chuyền bóng qua lại. Bạn dùng cách này khi một phần chương trình cần nhận dữ liệu từng đợt và giữ trạng thái giữa các đợt, như sổ quỹ nhận từng khoản thu hay bộ ghi nhật ký nhận từng dòng. Bài này cũng nối các generator với nhau bằng yield from.

Cần biết trước: generator và yield và else và finally trong try.

Gửi giá trị vào generator bằng send()

Ở bài trước, yield chỉ đưa giá trị ra. Viết x = yield gia_tri thì yield còn là một biểu thức: nó đưa gia_tri ra, dừng lại, và khi chạy tiếp thì có giá trị bằng thứ được gửi vào bằng send(). Sổ quỹ dưới đây nhận từng khoản thu và đưa ra tổng mới:

python
def so_quy():
    tong = 0
    while True:
        so_tien = yield tong
        tong += so_tien

quy = so_quy()
print(next(quy))
print(quy.send(29000))
print(quy.send(32000))
print(quy.send(45000))

KẾT QUẢ

0
29000
61000
106000

next(quy) chạy thân hàm tới yield tong đầu tiên và nhận 0. Mỗi quy.send(29000) làm hai việc: đưa 29000 vào làm giá trị của biểu thức yield đang dừng, rồi chạy tiếp tới yield kế tiếp và trả về giá trị nó đưa ra. Hàm có thể nhận dữ liệu giữa chừng và tự quyết định lúc nào chạy tiếp như vậy gọi là coroutine. next(g) chính là g.send(None). Đổi quy.send(45000) thành quy.send(35000) rồi chạy lại: dòng cuối in 96000.

Kết thúc coroutine bằng close() và GeneratorExit

Coroutine chạy vòng while True thì không tự dừng. Phương thức close() báo cho nó dừng: Python ném ngoại lệ GeneratorExit ngay tại yield đang chờ, và khối finally có cơ hội dọn dẹp:

python
def ghi_nhat_ky():
    so_dong = 0
    try:
        while True:
            dong = yield
            so_dong += 1
            print(f"[{so_dong}] {dong}")
    finally:
        print("Đóng nhật ký sau", so_dong, "dòng")

nk = ghi_nhat_ky()
next(nk)
nk.send("08:00 mở quầy")
nk.send("08:05 bán bạc xỉu")
nk.close()

KẾT QUẢ

[1] 08:00 mở quầy
[2] 08:05 bán bạc xỉu
Đóng nhật ký sau 2 dòng

yield không kèm giá trị đưa ra None, hợp với coroutine chỉ nhận mà không trả gì. GeneratorExit lan qua vòng while, khối finally chạy, rồi generator kết thúc êm: close() không báo lỗi gì ra ngoài. Sau đó mọi lần send() hay next() đều báo StopIteration. GeneratorExit kế thừa BaseException chứ không kế thừa Exception, nên một except Exception: trong thân coroutine không chặn nhầm nó. Đổi nk.send("08:05 bán bạc xỉu") thành nk.send("08:05 bán trà đào") rồi chạy lại: dòng thứ hai in [2] 08:05 bán trà đào.

Nối generator bằng yield from

Dòng yield from g đưa ra lần lượt mọi giá trị của generator g, như một vòng for có yield bên trong. Nhật ký cả ngày ghép từ nhật ký từng ca:

python
def doc_ca(ten_ca, cac_dong):
    for dong in cac_dong:
        yield f"{ten_ca}: {dong}"

def doc_ca_ngay():
    yield from doc_ca("Sáng", ["mở quầy", "bán bạc xỉu"])
    yield from doc_ca("Chiều", ["đóng sổ"])

for dong in doc_ca_ngay():
    print(dong)

KẾT QUẢ

Sáng: mở quầy
Sáng: bán bạc xỉu
Chiều: đóng sổ

doc_ca_ngay không biết doc_ca có bao nhiêu dòng: nó nhường chỗ cho generator con tới khi con chạy hết, rồi chuyển sang dòng yield from sau. yield from nhận cả iterable thường, nên yield from ["mở quầy", "đóng sổ"] cũng đưa ra hai dòng. Đổi "Chiều" thành "Tối" rồi chạy lại: dòng cuối in Tối: đóng sổ.

yield from chuyển cả send() và giá trị return

Với coroutine, yield from làm nhiều hơn một vòng for. Nó chuyển thẳng mọi send() từ ngoài vào generator con, và khi con return một giá trị, biểu thức yield from có đúng giá trị đó:

python
def cong_hoa_don():
    tong = 0
    while True:
        gia = yield
        if gia == 0:
            return tong
        tong += gia
def quay_thu_ngan():
    while True:
        tong = yield from cong_hoa_don()
        print("Hóa đơn:", tong)
quay = quay_thu_ngan()
next(quay)
for gia in [29000, 32000, 0, 45000, 0]:
    quay.send(gia)

KẾT QUẢ

Hóa đơn: 61000
Hóa đơn: 45000

Mỗi giá gửi vào quay đi qua yield from tới thẳng cong_hoa_don. Gửi 0 là chốt hóa đơn: cong_hoa_don trả về tổng bằng return, quay_thu_ngan nhận nó làm giá trị của yield from, in ra, rồi vòng while mở một hóa đơn mới. Chia việc như vậy, mỗi coroutine con giữ trạng thái của riêng nó. Cách làm này là nền móng của lập trình bất đồng bộ trong Python: từ khóa async def và await ngày nay viết gọn ý chuyền qua lại này, ở bài async và await.

Kiểm tra nhanh

  1. Sau def nhan(): x = yield 1; yield x * 2, g = nhan() và next(g), g.send(29000) trả về gì?

    • 58000
    • 2
    • 29000
  2. Trong ví dụ sổ quỹ, nếu bỏ dòng print(next(quy)) thì lời gọi quy.send(29000) cho kết quả nào?

    • Trả về 29000 như cũ
    • Trả về 0, vì đó là yield đầu tiên
    • Python báo TypeError, vì generator chưa dừng ở yield nào để nhận giá trị
  3. Sau def ca(): yield "mở quầy"; yield "đóng sổ" và def ngay(): yield from ca(); yield from ["kiểm kho"], list(ngay()) trả về gì?

    • ["mở quầy", "đóng sổ"]
    • [["mở quầy", "đóng sổ"], ["kiểm kho"]]
    • ["mở quầy", "đóng sổ", "kiểm kho"]
  4. Những câu nào đúng về close() và yield from?

    • close() ném GeneratorExit tại yield đang dừng, và khối finally của generator được chạy
    • Bắt GeneratorExit rồi yield thêm một giá trị là cách giữ coroutine sống tiếp
    • Khi generator con return tong, biểu thức yield from có giá trị tong
    • except Exception: trong thân coroutine bắt được GeneratorExit
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Viết sổ quỹ nhận khoản thu chi bằng send()

Viết hàm generator so_quy(so_du) làm coroutine cho sổ quỹ của quầy:

  • Lần next() đầu tiên đưa ra số dư ban đầu so_du.

  • Mỗi send(so_tien) (dương là thu, âm là chi) cộng so_tien vào số dư rồi đưa ra số dư mới. Khoản chi làm số dư âm thì bị từ chối: số dư giữ nguyên. Chi vừa đủ về 0 thì được.

  • send(0) là chốt sổ: generator kết thúc bằng return số dư cuối.

Ví dụ: next(q), q.send(29000), q.send(-45000) với q = so_quy(100000) lần lượt cho 100000, 129000, 84000.

Trả về: một generator; mỗi lần next() hay send() nó đưa ra số dư, một int.

python
def so_quy(so_du):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • x = yield gia_tri đưa gia_tri ra rồi nhận vào x thứ được gửi bằng send().

  • g.send(v) chạy tiếp generator tới yield sau và trả về giá trị nó đưa ra; next(g) là g.send(None).

  • Generator vừa tạo phải được khởi động bằng next() trước khi send() một giá trị khác None.

  • close() ném GeneratorExit tại yield đang dừng; finally dọn dẹp, còn yield thêm thì báo RuntimeError.

  • yield from g đưa ra mọi giá trị của g, chuyển send() vào g và nhận giá trị return của nó.

Câu hỏi thường gặp

Coroutine trong Python là gì, có phải là async không?

Coroutine là hàm tạm dừng được ở giữa thân rồi chạy tiếp, và trao đổi dữ liệu với nơi gọi mỗi lần dừng. Generator có send() là dạng coroutine đầu tiên của Python. Từ khóa async def tạo một loại coroutine riêng, chạy bởi vòng sự kiện của asyncio, có ở bài async và await.

Yield from trong Python khác vòng for có yield thế nào?

Với generator chỉ đưa giá trị ra, yield from g và for x in g: yield x cho cùng kết quả. Khác nhau khi có send() và close(): yield from chuyển chúng thẳng vào g và nhận giá trị return của g, còn vòng for chỉ gọi next(). Cách return kết thúc generator có ở bài generator và yield.

Lời gọi send() làm generator kết thúc thì nhận được gì?

Không nhận được giá trị nào: lời gọi send() báo StopIteration, và giá trị return của generator nằm trong thuộc tính value của ngoại lệ đó. Bắt nó bằng except StopIteration as e: rồi đọc e.value, như cách bài tập chốt sổ quỹ. Gọi send() thêm lần nữa vẫn báo StopIteration, nhưng lúc đó e.value là None. Cách bắt ngoại lệ theo loại có ở bài try và except.

Chủ đề

coroutine python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập