Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Kiểm thử code do AI viết: test dạng bảng từ đề bài

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 4/8 · Chương 17

Git và làm việc với code do AI viết

  • 8 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Kiểm thử code do AI viết bằng test dạng bảng là gom các cặp đầu vào và kết quả mong đợi vào một list, rồi cho một vòng lặp gọi hàm với từng cặp. Bạn dùng cách này khi đề bài có nhiều mốc, như xếp loại học lực theo điểm, vì mỗi mốc cần vài dòng thử và một bảng dễ đọc hơn hàng chục dòng assert rời.

Cần biết trước: đọc và sửa code do AI viết, tuple và raise.

Lập bảng đầu vào và kết quả từ đề bài

Ngọc nhờ trợ lý AI viết hàm xep_loai(diem) với yêu cầu: điểm từ 8 là "Giỏi", từ 6.5 là "Khá", từ 5 là "Trung bình", dưới 5 là "Yếu". Điểm hợp lệ từ 0 đến 10, ngoài khoảng đó hàm báo ValueError. Trước khi đọc code, cô lập bảng chỉ từ đề. Mỗi mốc có hai dòng: một dòng đúng tại mốc và một dòng ngay dưới mốc. Hai đầu 0 và 10 cũng là mốc.

python
# (điểm, xếp loại mong đợi), lấy từ đề bài
BANG = [
    (8, "Giỏi"), (7.9, "Khá"),
    (6.5, "Khá"), (6.4, "Trung bình"),
    (5, "Trung bình"), (4.9, "Yếu"),
    (10, "Giỏi"), (0, "Yếu"),
]
for diem, mong_doi in BANG:
    print(f"{diem:>4} -> {mong_doi}")

KẾT QUẢ

   8 -> Giỏi
 7.9 -> Khá
 6.5 -> Khá
 6.4 -> Trung bình
   5 -> Trung bình
 4.9 -> Yếu
  10 -> Giỏi
   0 -> Yếu

Mỗi phần tử của BANG là một tuple hai giá trị, và dòng for tách nó thành diem và mong_doi. Bảng là bản dịch đề bài sang dữ liệu: đọc bảng là thấy ngay đề nói gì ở từng mốc, như một bảng đáp án chấm thi. Điểm giữa khoảng như 7 hay 9 hiếm khi làm lộ lỗi, nên bảng không cần chúng. Đổi (4.9, "Yếu") thành (4.99, "Yếu") rồi chạy lại: dòng thứ sáu in 4.99 -> Yếu, một dòng còn sát mốc 5 hơn.

Chạy bảng bằng một vòng lặp for

Code AI trả về nằm trong khối dưới. Vòng lặp gọi xep_loai với từng dòng của bảng. Thông điệp của assert ghi điểm đang thử, nên khi trượt bạn biết ngay dòng nào:

python
def xep_loai(diem):
    if diem >= 8:
        return "Giỏi"
    if diem > 6.5:
        return "Khá"
    if diem >= 5:
        return "Trung bình"
    return "Yếu"

BANG = [(8, "Giỏi"), (7.9, "Khá"), (6.5, "Khá"),
        (6.4, "Trung bình"), (5, "Trung bình"), (4.9, "Yếu")]
for diem, mong_doi in BANG:
    nhan = xep_loai(diem)
    assert nhan == mong_doi, f"xep_loai({diem}) = {nhan}, đề: {mong_doi}"
text
AssertionError: xep_loai(6.5) = Trung bình, đề: Khá

Hai dòng đầu qua, dòng thứ ba trượt: AI viết > 6.5 trong khi đề nói "từ 6.5". Sửa thành >= 6.5 thì cả sáu dòng qua:

python
def xep_loai(diem):
    if diem >= 8:
        return "Giỏi"
    if diem >= 6.5:
        return "Khá"
    if diem >= 5:
        return "Trung bình"
    return "Yếu"

BANG = [(8, "Giỏi"), (7.9, "Khá"), (6.5, "Khá"),
        (6.4, "Trung bình"), (5, "Trung bình"), (4.9, "Yếu")]
for diem, mong_doi in BANG:
    assert xep_loai(diem) == mong_doi, f"xep_loai({diem})"
print("Qua cả", len(BANG), "dòng")

KẾT QUẢ

Qua cả 6 dòng

Đổi (6.4, "Trung bình") thành (6.4, "Khá") rồi chạy lại: dòng đó trượt dù code đúng. Bảng sai thì test sai, nên mỗi dòng phải kiểm lại với đề. Thêm một trường hợp mới chỉ là thêm một tuple, vòng lặp giữ nguyên.

Thêm các dòng hàm phải báo lỗi

Đề nói điểm ngoài khoảng 0 đến 10 phải báo ValueError. Các điểm đó đặt trong một list riêng, và mỗi điểm được thử theo mẫu try với assert False của bài raise: dòng assert False chỉ chạy khi hàm quên báo lỗi. Thử với bản đã sửa ở trên, bản chưa có dòng kiểm khoảng:

python
def xep_loai(diem):
    if diem >= 8:
        return "Giỏi"
    if diem >= 6.5:
        return "Khá"
    if diem >= 5:
        return "Trung bình"
    return "Yếu"

for diem in [-0.5, 10.5]:
    try:
        xep_loai(diem)
        assert False, f"xep_loai({diem}) chưa báo lỗi"
    except ValueError:
        pass
text
AssertionError: xep_loai(-0.5) chưa báo lỗi

Code AI quên hẳn yêu cầu này, vì không có ví dụ nào trong yêu cầu ban đầu chạm tới nó. Thêm hai dòng ở đầu hàm, if diem < 0 or diem > 10: rồi raise ValueError("điểm phải từ 0 đến 10"), thì cả hai bảng đều qua.

Viết test từ đề bài, không từ code

Kết quả mong đợi của mỗi dòng phải đến từ đề bài. Nhìn code > 6.5 rồi ghi (6.5, "Trung bình") là chép luôn lỗi vào bảng. Cách nhanh nhất để mắc lỗi này là để chính code điền bảng:

Bảng viết từ đề còn dùng lại được: đưa nó vào yêu cầu gửi cho AI ở bước 4 của quy trình bốn bước, rồi chạy lại nó với mọi bản code mới.

Kiểm tra nhanh

  1. Đề: phí giao miễn phí cho đơn từ 300.000 đ. Bộ hai dòng nào hợp nhất cho mốc này?

    • (300000, 0) và (299999, 30000)
    • (500000, 0) và (100000, 30000)
    • (300001, 0) và (299999, 30000)
  2. Hàm xep_loai phải báo ValueError khi điểm ngoài khoảng 0 đến 10. Những điểm nào nên có trong bảng?

    • -0.5 trong danh sách phải báo lỗi
    • 10 với kết quả "Giỏi"
    • 10.5 trong danh sách phải báo lỗi
    • 5.5 trong danh sách phải báo lỗi
  3. Những cách viết test nào vẫn qua khi code AI sai?

    • Dựng BANG bằng cách gọi xep_loai của AI rồi ghi lại kết quả
    • Gõ tay cột kết quả theo đề, có dòng đúng tại mốc 6.5
    • Bọc xep_loai(diem) và assert False trong try với except Exception:
    • Bọc như trên nhưng với except ValueError:
  4. Code AI viết if diem >= 8: return "Giỏi" rồi if diem >= 6: return "Khá". Dòng nào của bảng trong bài làm lộ lỗi?

    • (6.5, "Khá")
    • (8, "Giỏi")
    • (6.4, "Trung bình")
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Viết bảng test cho hàm xếp loại

Viết bộ test dạng bảng cho xep_loai(diem) theo đúng đề ở đầu bài: từ 8 "Giỏi", từ 6.5 "Khá", từ 5 "Trung bình", dưới 5 "Yếu". Điểm hợp lệ từ 0 đến 10, ngoài khoảng thì báo ValueError.

  • BANG: list các tuple (điểm, xếp loại mong đợi). Mỗi mốc 8, 6.5, 5 có một dòng đúng tại mốc và một dòng thấp hơn mốc 0.1 điểm. Thêm hai dòng cho 0 và 10.

  • LOI: list các điểm phải báo lỗi, mỗi phía một điểm ngay ngoài khoảng, lệch 0.5 điểm.

  • test_xep_loai(): dùng vòng for đi qua BANG và LOI, chỉ bắt ValueError. Không gọi hàm này ở cuối code.

Phần chấm thay xep_loai bằng bản đúng và vài bản sai rồi gọi test_xep_loai().

Trả về: test_xep_loai không trả về gì, BANG là một list các tuple.

python
BANG = []  # mỗi phần tử: (điểm, xếp loại mong đợi)
LOI = []  # các điểm mà xep_loai phải báo ValueError


def test_xep_loai():
    pass  # Viết test dạng bảng thay cho dòng này

Tóm tắt

  • Test dạng bảng là list các tuple (đầu vào, kết quả mong đợi) và một vòng for gọi hàm với từng dòng.

  • Mỗi mốc của đề cần một dòng đúng tại mốc và một dòng ngay dưới mốc. Hai đầu khoảng hợp lệ cũng là mốc.

  • Giá trị phải báo lỗi nằm trong list riêng, thử bằng try, assert False và chỉ bắt đúng loại lỗi.

  • Thông điệp của assert ghi đầu vào đang thử, để biết dòng nào trượt.

  • Cột kết quả lấy từ đề bài. Bảng do chính code điền thì qua cả khi code sai.

Câu hỏi thường gặp

Test code AI Python bằng bảng có cần thư viện riêng không?

Không. Một list tuple và một vòng for với assert là đủ, chạy được ở mọi nơi có Python. Khi dự án lớn hơn, pytest có sẵn cách chạy một bảng như vậy và báo riêng từng dòng trượt, còn ý tưởng của bảng vẫn giữ nguyên.

Viết test từ đề bài Python khi đề không nói rõ một trường hợp thì làm sao?

Hỏi lại người ra đề, hoặc tự chọn một cách hiểu, viết nó thành một dòng của bảng và ghi lý do trong comment. Đừng để code AI quyết định thay bạn. Câu trả lời đó cũng nên vào yêu cầu viết lại ở bước 4, như bài đọc và sửa code do AI viết.

Bảng test cần bao nhiêu dòng là đủ?

Không có con số cố định. Đếm mốc trong đề: mỗi mốc hai dòng, cộng hai đầu khoảng hợp lệ và các giá trị phải báo lỗi. Với xep_loai, ba mốc và hai đầu cho tám dòng kết quả và hai dòng báo lỗi. Thêm dòng ở giữa khoảng hiếm khi bắt thêm lỗi.

Chủ đề

kiểm thử code do ai viết

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập