Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Ai đã phát triển ngôn ngữ lập trình Python? Lịch sử

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 11/11 · Chương 1

Bắt đầu với Python

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Nếu bạn thắc mắc ai đã phát triển ngôn ngữ lập trình Python, câu trả lời là Guido van Rossum, một lập trình viên người Hà Lan bắt đầu viết nó từ cuối năm 1989. Biết lịch sử này giúp bạn hiểu vì sao có Python 2 và Python 3, giống như biết đời xe trước khi mua phụ tùng.

Python ra đời thế nào

Trang câu hỏi chung trong tài liệu chính thức của Python (xem ngày 13/11/2026) kể lại khởi đầu này. Guido van Rossum đang làm ở viện nghiên cứu CWI tại Amsterdam thì dùng kỳ nghỉ Giáng sinh năm 1989 để viết một ngôn ngữ mới. Sau hơn một năm, tháng 2 năm 1991, ông đăng nó lên USENET, một diễn đàn thảo luận trên mạng thời đó.

Cái tên không liên quan tới loài trăn. Lúc viết Python, ông đang đọc kịch bản của chương trình hài Monty Python's Flying Circus trên truyền hình Anh, và muốn một cái tên ngắn, riêng, hơi bí ẩn.

Mục tiêu từ đầu là code dễ đọc như văn xuôi. Câu lệnh in một dòng chữ ở Python 3 chỉ có thế này:

python
print("Xin chào từ Đà Lạt")

KẾT QUẢ

Xin chào từ Đà Lạt

Chữ có dấu tiếng Việt chạy được ngay vì chuỗi trong Python 3 dùng Unicode. Ở Python 2, file có chữ tiếng Việt phải thêm một dòng khai bảng mã ở đầu, nếu không sẽ báo lỗi. Đổi Đà Lạt thành Phan Thiết rồi chạy lại: chữ có dấu vẫn in đúng, kết quả là Xin chào từ Phan Thiết.

Python 2 và Python 3

Python 2.0 ra ngày 16/10/2000. Python 3.0 ra ngày 3/12/2008 và cố ý bỏ một số cách viết cũ, nên nhiều code Python 2 không chạy được trên Python 3. Hai dòng sống song song hơn mười năm, tới khi Python 2 ngừng được hỗ trợ từ ngày 1/1/2020. Bản Python 2 cuối cùng là 2.7.18, phát hành tháng 4 năm 2020.

Khác biệt người mới gặp đầu tiên nằm ở print. Python 2 viết print như một câu lệnh, không có ngoặc. Python 3 biến nó thành hàm print(), phải có ngoặc tròn.

Khác biệt thứ hai là phép chia. Dấu / dưới đây là phép chia, bài toán tử số học dạy kỹ:

python
print(7 / 2)

KẾT QUẢ

3.5

Python 3 cho ra 3.5. Python 2 chia hai số nguyên thì bỏ phần lẻ và in 3. Code tính tiền viết cho Python 2 chạy trên Python 3 vì vậy có thể ra số khác mà không báo lỗi gì.

Mỗi năm một bản Python 3 mới

Từ Python 3.9, mỗi năm có một bản mới ra vào tháng 10. Bảng dưới lấy từ trang phiên bản của Python devguide (xem ngày 13/11/2026). Một bản được sửa lỗi thường xuyên trong hai năm đầu (18 tháng với các bản trước 3.13). Sau đó nó chỉ nhận bản vá bảo mật, và hết hỗ trợ sau năm năm:

Bản

Ngày phát hành

Trạng thái

Hết hỗ trợ (dự kiến)

3.15

9/10/2026

sửa lỗi

10/2031

3.14

7/10/2025

sửa lỗi

10/2030

3.13

7/10/2024

chỉ vá bảo mật

10/2029

3.12

2/10/2023

chỉ vá bảo mật

10/2028

3.11

24/10/2022

chỉ vá bảo mật

10/2027

3.10

4/10/2021

đã hết hỗ trợ

1/10/2026

Số đứng sau dấu chấm đầu tiên là số bản chính: 3.14 mới hơn 3.9 vì 14 lớn hơn 9. Số thứ ba, như .4 trong 3.14.4, là bản vá của cùng bản chính. Lệnh dưới đây hỏi bản Python đang cài trên máy (macOS và Linux; trên Windows gõ python --version):

bash
python3 --version

KẾT QUẢ

Python 3.14.4

Đây là kết quả trên máy viết bài ngày 13/11/2026. Máy của bạn có thể in số khác.

Chọn phiên bản để học

Người mới nên cài một bản Python 3 còn được sửa lỗi hoặc vá bảo mật, từ 3.12 trở lên. Các ví dụ trên trang này đã chạy thử trên 3.12, 3.13 và 3.14. Code bạn học trên một bản 3.x chạy được trên các bản 3.x mới hơn trong phần lớn trường hợp. Bài cài đặt Python hướng dẫn từng bước.

Không học Python 2. Nó đã hết hỗ trợ từ năm 2020, không còn bản vá bảo mật, và cả Google Colab cũng đã ngừng chạy Python 2.

Bản vừa phát hành dùng được để học. Nếu bạn cần một thư viện bên ngoài, thư viện đó đôi khi cần thêm vài tháng để hỗ trợ bản mới. Khi đó chọn bản liền trước vẫn đủ cho các bài của tutorial này. Một số module cũ đã bị gỡ khỏi các bản 3.12, 3.13, danh sách ở bài module bị gỡ khỏi Python.

Kiểm tra nhanh

  1. Chạy print(7 / 2) trên Python 3, dòng in ra là gì?

    • 3
    • 3.5
    • 3.0
  2. Chạy print "Xin chào" trên Python 3.14, chuyện gì xảy ra?

    • In ra Xin chào
    • In ra "Xin chào" kèm dấu nháy
    • Báo SyntaxError vì thiếu ngoặc tròn
  3. Những câu nào đúng về lịch sử Python?

    • Guido van Rossum bắt đầu viết Python dịp Giáng sinh năm 1989
    • Tên Python lấy từ loài trăn
    • Python 2 ngừng được hỗ trợ từ ngày 1/1/2020
    • Mọi code Python 2 chạy được trên Python 3
  4. Tháng 11/2026, một người mới học nên cài bản nào?

    • Python 2.7.18, bản cuối của Python 2
    • Một bản Python 3 còn được hỗ trợ, từ 3.12 trở lên
    • Python 3.10, vì đã ra lâu nên ổn định
Đúng hết lần đầu +15 XP

Tóm tắt

  • Guido van Rossum bắt đầu viết Python dịp Giáng sinh năm 1989 và đăng lên USENET tháng 2/1991.

  • Tên Python lấy từ chương trình hài Monty Python's Flying Circus.

  • Python 3.0 ra năm 2008, bỏ một số cách viết cũ của Python 2.

  • Python 3 viết print() có ngoặc và chia 7 / 2 ra 3.5.

  • Python 2 hết hỗ trợ từ 1/1/2020, người mới không học nó nữa.

  • Mỗi tháng 10 có một bản 3.x mới, mỗi bản được hỗ trợ năm năm. Chọn bản từ 3.12 trở lên.

Câu hỏi thường gặp

Phiên bản Python mới nhất hiện nay là bản nào?

Ngày 13/11/2026, bản chính mới nhất là Python 3.15, phát hành ngày 9/10/2026. Bản chính kế tiếp dự kiến ra ngày 6/10/2027. Bản vá của 3.15 ra khoảng hai tháng một lần, nên số thứ ba đổi dần theo thời gian.

Python 2 và Python 3 khác nhau ở đâu, có nên học Python 2 không?

Hai bản khác nhau ở print(), phép chia, cách xử lý chuỗi có dấu và nhiều thư viện chuẩn. Chuyện chữ có dấu trong Python 3 có bài riêng: Unicode và tiếng Việt có dấu. Không nên học Python 2: nó đã hết hỗ trợ từ năm 2020. Gặp code Python 2 cũ thì đọc để hiểu ý, rồi viết lại theo Python 3.

Vì sao ngôn ngữ này có tên là Python?

Guido van Rossum đặt tên theo chương trình hài Monty Python's Flying Circus mà ông đang đọc kịch bản lúc viết ngôn ngữ. Ông muốn một cái tên ngắn, riêng và hơi bí ẩn. Biểu tượng hai con trăn có sau này, còn tên gọi không bắt nguồn từ loài trăn.

Chủ đề

ai đã phát triển ngôn ngữ lập trình python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập