is vs == trong Python: so sánh danh tính và hàm id()
Bài 6/17 · Chương 8
Hàm
- 7 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Khác nhau giữa is và == trong Python nằm ở câu hỏi mỗi toán tử đặt ra: == hỏi hai giá trị có bằng nhau không, còn is hỏi hai tên có cùng trỏ tới một đối tượng không. Bạn cần phân biệt khi hai tên có thể cùng giữ một list, vì sửa qua tên này thì tên kia đổi theo, như hai người dùng chung một giỏ hàng.
Cần biết trước: toán tử so sánh, None và sao chép list.
== so giá trị, is so danh tính
Hà và Tâm gọi hai giỏ giống hệt nhau: cùng cà phê sữa, cùng trà đào. Hai giỏ đó bằng nhau nhưng vẫn là hai giỏ. Còn gio_chung chỉ là cái tên thứ hai dán lên giỏ của Hà:
gio_cua_ha = ["cà phê sữa", "trà đào"]
gio_cua_tam = ["cà phê sữa", "trà đào"]
gio_chung = gio_cua_ha
print(gio_cua_ha == gio_cua_tam)
print(gio_cua_ha is gio_cua_tam)
print(gio_cua_ha is gio_chung)KẾT QUẢ
True
False
TrueMỗi lần Python chạy một cặp ngoặc vuông là một list mới được tạo ra, nên gio_cua_ha và gio_cua_tam là hai đối tượng có cùng nội dung: == cho True, is cho False. Phép gán gio_chung = gio_cua_ha không tạo list nào, nó chỉ dán thêm một cái tên, nên is cho True. Hai ly cà phê sữa pha cùng công thức thì giống nhau, nhưng uống ly này không làm vơi ly kia. Điều phân biệt đối tượng này với đối tượng kia gọi là danh tính (identity), còn giá trị là nội dung bên trong.
Với list, == so từng phần tử. Một lớp bạn tự viết sẽ quyết định == so gì qua phương thức __eq__, bài so sánh object dạy cách viết.
Xem danh tính bằng hàm id()
Hàm id() trả về một số nguyên gắn với đối tượng: hai đối tượng đang cùng tồn tại không bao giờ có cùng số đó. Vì vậy x is y cho cùng kết quả với id(x) == id(y):
gio_cua_ha = ["cà phê sữa", "trà đào"]
gio_chung = gio_cua_ha
ban_sao = gio_cua_ha.copy()
print(id(gio_cua_ha) == id(gio_chung))
print(id(gio_cua_ha) == id(ban_sao))
print(type(id(gio_cua_ha)))KẾT QUẢ
True
False
<class 'int'>Bài này không in chính con số của id(), vì nó đổi theo từng lần chạy và từng máy: bạn tự chạy print(id(gio_cua_ha)) sẽ thấy một số rất dài. Điều đáng tin là kết quả khi so hai số id() với nhau, còn bản thân từng con số chẳng nói lên gì. Bản sao tạo bằng .copy() có nội dung giống hệt nhưng mang id() khác. Đổi id(ban_sao) thành id(gio_chung) rồi chạy lại: dòng thứ hai in True.
Vì sao danh tính quan trọng khi sửa list
Hai tên cùng trỏ một list thì sửa qua tên nào cũng là sửa chính list đó, kể cả khi việc sửa xảy ra trong thân một hàm. Bản sao thì đứng riêng:
def them_mon(gio, mon):
gio.append(mon)
gio_cua_ha = ["cà phê sữa"]
gio_chung = gio_cua_ha
ban_sao = gio_cua_ha.copy()
them_mon(gio_chung, "trà đào")
print(gio_cua_ha)
print(ban_sao)
print(gio_chung is gio_cua_ha, ban_sao is gio_cua_ha)KẾT QUẢ
['cà phê sữa', 'trà đào']
['cà phê sữa']
True FalseHàm them_mon nhận gio_chung, và tham số gio trở thành thêm một cái tên của cùng list đó. Thêm món qua gio nên gio_cua_ha đổi theo. ban_sao không đổi, và is cho biết trước điều đó: nó không phải cùng một list với gio_cua_ha. Khi một list bị đổi mà bạn không hiểu vì sao, hỏi is giữa hai tên nghi ngờ là cách tìm nhanh.
Khi nào dùng is, khi nào dùng ==
Quy tắc ngắn: dùng is để hỏi về danh tính, chủ yếu là x is None và x is not None, vì cả chương trình chỉ có một giá trị None. Mọi câu hỏi về giá trị, như số tiền, mã giảm giá hay nội dung một list, dùng ==. Hai bẫy dưới đây cho thấy is với số và chuỗi chỉ tình cờ đúng.
Số nguyên cũng vậy. CPython, bản Python cài từ python.org, giữ sẵn một đối tượng cho mỗi số nguyên từ -5 đến 256 (tài liệu Python, xem ngày 14/11/2026), nên is giữa hai số nhỏ thường cho True và làm bạn tưởng nó đúng.
Kiểm tra nhanh
Sau
gio = ["trà đào"]vàban_sao = gio.copy(),ban_sao is giocho kết quả gì?TrueFalse- Báo lỗi
TypeError
Sau
gio = ["trà đào"]vàgio_chung = gio,id(gio_chung) == id(gio)cho kết quả gì?TrueFalse- Báo lỗi
NameError
Với
ma = "ma-mau-01".upper(), những biểu thức nào choTrue?ma == "MA-MAU-01"ma is "MA-MAU-01"ma is not Nonema == None
Một chương trình viết
if tong_cu is tong_moi:để so hai số tiền tính ra lúc chạy. Vì sao nên đổi sang==?ischạy chậm hơn==với sốisbáo lỗi khi hai vế là số nguyên- Kết quả của
istùy Python có dùng chung đối tượng cho số đó không, còn==so đúng giá trị
Bài tập
Viết hàm phân biệt hai giỏ hàng
Viết thân hàm so_sanh_gio(gio_mot, gio_hai), nhận hai list tên món. Hàm in đúng một dòng:
cùng một giỏkhi hai tham số trỏ tới cùng một list;hai giỏ giống nhaukhi đó là hai list khác nhau có cùng nội dung;hai giỏ khác nhaukhi nội dung khác nhau.
Ví dụ: với gio = ["trà đào"], so_sanh_gio(gio, gio) in cùng một giỏ, còn so_sanh_gio(gio, gio.copy()) in hai giỏ giống nhau. Hàm không sửa hai list.
def so_sanh_gio(gio_mot, gio_hai):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
==hỏi hai giá trị có bằng nhau không;ishỏi hai tên có trỏ cùng một đối tượng không.Hai list tạo riêng có cùng nội dung:
==choTrue,ischoFalse.Phép gán thêm tên và tham số của hàm trỏ cùng list cũ, nên
ischoTruevà sửa qua tên nào cũng thấy.id()trả về số nguyên của đối tượng;x is ycho cùng kết quả vớiid(x) == id(y).Dùng
ischoNone, dùng==cho số, chuỗi và list.
Câu hỏi thường gặp
Hàm id trong Python trả về gì, có dùng làm mã định danh lâu dài được không?
id() trả về một số nguyên chỉ chắc chắn khác nhau giữa các đối tượng đang cùng tồn tại. Đối tượng mất đi thì số đó có thể được dùng lại, việc bài bộ dọn rác giải thích, và lần chạy sau số đổi khác. Vì vậy chỉ dùng id() để so trong lúc chương trình chạy, không lưu nó làm mã đơn hàng như DH1024.
So sánh bằng is hay == trong Python thì cái nào nhanh hơn?
is chỉ so hai danh tính nên thường nhanh hơn, nhưng khác biệt quá nhỏ để đáng chọn theo tốc độ. Chọn theo câu hỏi bạn đặt ra: hỏi về giá trị thì dùng ==, hỏi có phải None hay có phải cùng một list thì dùng is.
Vì sao Python cảnh báo SyntaxWarning khi viết is với một số hay chuỗi?
Python thấy bạn viết is ngay cạnh một số hay chuỗi viết thẳng, như ma is "MA-MAU-01", và đoán bạn định viết ==. Cảnh báo không dừng chương trình, nhưng kết quả có thể sai như bẫy chuỗi ở trên. Đổi sang == là hết cảnh báo. Chuỗi viết thẳng giống nhau đôi khi là cùng một đối tượng, đôi khi không, tùy cách Python lưu chuỗi, nên kết quả của is không đáng tin.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.