Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Tuple trong Python: tạo, duyệt, nối, vì sao không sửa được

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 12/17 · Chương 6

List và tuple

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Tuple trong Python là một dãy giá trị viết trong ngoặc tròn, giống list ở cách đọc nhưng không sửa được sau khi tạo. Bạn dùng tuple cho dữ liệu cố định, chẳng hạn lịch học của lớp gồm các buổi thứ 2, thứ 4, thứ 6, hay ngày thi cuối khóa.

Cần biết trước: list, cắt chuỗi và duyệt list.

Tạo tuple bằng ngoặc tròn

Các giá trị ngăn bởi dấu phẩy, đặt trong ngoặc tròn, tạo thành một tuple. Ngoặc tròn có thể bỏ khi không gây nhầm:

python
lich_hoc = ("Thứ 2", "Thứ 4", "Thứ 6")
ngay_thi = 20, 11, 2026
print(lich_hoc[0], lich_hoc[-1], len(ngay_thi))
print(lich_hoc[1:], ngay_thi)
print(type(ngay_thi))

KẾT QUẢ

Thứ 2 Thứ 6 3
('Thứ 4', 'Thứ 6') (20, 11, 2026)
<class 'tuple'>

Chỉ số, chỉ số âm, len() và lát cắt dùng như trên list, và lát cắt của tuple cho một tuple mới. Dòng ngay_thi = 20, 11, 2026 cho thấy chính dấu phẩy mới tạo tuple, ngoặc tròn chỉ để dễ đọc. Python in tuple trong ngoặc tròn để bạn phân biệt với list.

Viết ngay, thang, nam = ngay_thi thì ba giá trị được tách ra ba biến trong một dòng; cách viết đó gọi là unpacking, bài unpacking dạy kỹ.

Vì sao tuple không sửa được

Tuple là bất biến, như chuỗi: không có phép gán vào phần tử, không có append() hay remove(). Các thao tác chỉ đọc thì vẫn còn:

python
lich_hoc = ("Thứ 2", "Thứ 4", "Thứ 6")
print("Thứ 4" in lich_hoc, "Thứ 3" in lich_hoc)
print(lich_hoc[-1], len(lich_hoc))

KẾT QUẢ

True False
Thứ 6 3

Nếu list là tấm bảng trắng, viết thêm xóa bớt được, thì tuple là tờ lịch in sẵn dán trên tường: muốn đổi thì in tờ mới. Chính việc không sửa được là lý do chọn tuple: dữ liệu không nên đổi, như lịch học hay ngày thi, nằm trong tuple thì một dòng code lỡ tay sửa sẽ bị Python chặn ngay. Danh sách lớp thay đổi theo tháng thì để trong list.

Vì không đổi được, tuple còn dùng được làm khóa của dict, điều list không làm được. Bài dict cho thấy ví dụ đó.

Tuple một phần tử cần dấu phẩy

Lớp phụ đạo chỉ có một học viên. Viết ("Hà") thì Python hiểu ngoặc tròn chỉ là ngoặc của biểu thức:

python
mot = ("Hà",)
khong_phai = ("Hà")
rong = ()
print(type(mot), type(khong_phai), len(mot), len(rong))

KẾT QUẢ

<class 'tuple'> <class 'str'> 1 0

Dấu phẩy sau phần tử duy nhất biến nó thành tuple. Không có dấu phẩy, ("Hà") chỉ là chuỗi "Hà". Cặp ngoặc rỗng () là tuple rỗng, không cần dấu phẩy.

Nối và duyệt tuple

Tuple không sửa được, nhưng phép + tạo một tuple mới từ hai tuple, và for đi qua tuple như đi qua list:

python
lop_sang = ("Hà", "Tâm")
lop_chieu = ("Huy",)
ca_ngay = lop_sang + lop_chieu
print(ca_ngay, lop_sang)
for ten in ca_ngay:
    print("Điểm danh:", ten)

KẾT QUẢ

('Hà', 'Tâm', 'Huy') ('Hà', 'Tâm')
Điểm danh: Hà
Điểm danh: Tâm
Điểm danh: Huy

lop_sang vẫn nguyên sau phép nối: + không sửa tuple nào, nó dựng tuple thứ ba. Hai vế của + phải cùng là tuple; muốn thêm một tên thì viết nó thành tuple một phần tử, lop_sang + ("Lan",).

Đổi ("Huy",) thành ("Huy", "Lan") rồi chạy lại: dòng đầu in ('Hà', 'Tâm', 'Huy', 'Lan').

Đổi qua lại giữa tuple và list

Khi thật sự cần sửa, bạn đổi tuple sang list bằng list(), sửa thoải mái, rồi đổi lại bằng tuple():

python
lich_hoc = ("Thứ 2", "Thứ 4", "Thứ 6")
tam = list(lich_hoc)
tam.append("Thứ 7")
tam[0] = "Thứ 3"
lich_hoc = tuple(tam)
print(lich_hoc)
print(tuple("Huế"), list((8, 6.5)))

KẾT QUẢ

('Thứ 3', 'Thứ 4', 'Thứ 6', 'Thứ 7')
('H', 'u', 'ế') [8, 6.5]

tuple() nhận bất kỳ dãy nào, như list(): một chuỗi cho tuple các ký tự. Dòng lich_hoc = tuple(tam) không sửa tuple cũ mà gắn tên lich_hoc sang tuple mới. Việc chọn giữa list, tuple, dict hay set cho từng loại dữ liệu có bảng so sánh riêng trong bài chọn cấu trúc dữ liệu.

Kiểm tra nhanh

  1. Với lich = ("Thứ 2", "Thứ 4"), len(lich + ("Thứ 6",)) bằng bao nhiêu?

    • 2
    • Báo lỗi TypeError
    • 3
  2. type(("Hà")) cho ra kiểu nào?

    • tuple
    • str
    • list
  3. Với lich = ("Thứ 2", "Thứ 4"), lich[0] = "Thứ 3" báo lỗi gì?

    • Báo lỗi TypeError
    • Báo lỗi IndexError
    • Báo lỗi AttributeError
  4. Giả sử lich = ("Thứ 2", "Thứ 4"). Những biểu thức nào chạy không báo lỗi?

    • lich + ("Thứ 6",)
    • lich + ["Thứ 6"]
    • lich.append("Thứ 6")
    • list(lich) + ["Thứ 6"]
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Thêm buổi và dời buổi trong lịch học

lich_a, lich_b là các ngày trong tháng mà hai lớp có buổi học, lưu bằng tuple, mỗi buổi cách nhau 7 ngày. Với mỗi lớp, tính:

  • lich_moi_a, lich_moi_b: tuple mới gồm lịch cũ và ở cuối thêm một buổi cách buổi cuối 7 ngày, bằng phép + với một tuple một phần tử.

  • doi_a, doi_b: tuple mới giống lịch cũ, nhưng buổi đầu dời sang ngày hôm sau. Đổi sang list bằng list(), cộng 1 vào buổi đầu, rồi đổi lại bằng tuple().

Cả bốn kết quả phải là tuple. Không gõ thẳng đáp số.

python
lich_a = (5, 12, 19)
lich_b = (8, 15)
lich_moi_a = ()
lich_moi_b = ()
doi_a = ()
doi_b = ()
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • Tuple là dãy viết trong ngoặc tròn; chính dấu phẩy tạo tuple.

  • Tuple đọc bằng chỉ số, lát cắt, in, len(), for như list, nhưng không sửa được.

  • Gán vào phần tử của tuple báo TypeError; tuple không có append().

  • Tuple một phần tử viết (x,); (x) chỉ là x.

  • t1 + t2 tạo tuple mới; hai vế phải cùng là tuple.

  • Muốn sửa: list(t), sửa list, rồi tuple(...) để có tuple mới.

Câu hỏi thường gặp

Tuple trong Python là gì, khác list ở đâu?

Tuple là dãy giá trị có thứ tự như list, nhưng bất biến: tạo xong không thêm, xóa hay gán vào phần tử được. Vì vậy tuple hợp với dữ liệu cố định và dùng được làm khóa dict, còn list hợp với dữ liệu thay đổi. Tuple chỉ có hai phương thức count() và index(), bài phương thức list và tuple liệt kê đủ.

Có cách nào sửa tuple trong Python không?

Không sửa được chính tuple đó. Bạn tạo tuple mới: đổi sang list, sửa, rồi tuple() lại, hoặc ghép từ các lát cắt như t[:1] + ("Thứ 3",) + t[2:]. Gán tuple mới cho cùng tên thì code trông như đã sửa. Riêng một list nằm trong tuple vẫn sửa được bên trong, bài bất biến và khả biến giải thích vì sao.

Viết return a, b trong hàm thì nhận về một tuple phải không?

Đúng vậy: return a, b trả về một tuple hai phần tử, vì dấu phẩy tạo tuple. Bài return dạy cách trả về và nhận nhiều giá trị.

Chủ đề

tuple python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập