Context manager trong Python: with, __enter__, __exit__
Bài 6/6 · Chương 14
Decorator, iterator và generator
- 8 phút
- Trung cấp
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Context manager trong Python là một đối tượng biết làm gì khi bước vào và khi bước ra khỏi một khối with. Việc mở được làm ở đầu khối, việc dọn được làm ở cuối khối, kể cả khi thân khối báo lỗi giữa chừng, như mỗi lần bạn viết with open(...). Bài này chỉ cách tự viết một context manager cho việc của mình, như mở rồi đóng ca làm việc ở quầy, bằng __enter__, __exit__ hoặc bằng contextlib.
Cần biết trước: mở file với with, else và finally trong try và generator và yield.
Câu lệnh with gọi __enter__ và __exit__
Một class có hai phương thức __enter__ và __exit__ là một context manager. with X() as ten: gọi __enter__ trước, gán giá trị nó trả về cho ten, chạy thân khối, rồi gọi __exit__:
class CaLamViec:
def __init__(self, ten):
self.ten = ten
def __enter__(self):
print("Mở ca", self.ten)
return self
def __exit__(self, loai_loi, loi, vet):
print("Đóng ca", self.ten)
with CaLamViec("sáng") as ca:
print("Đang bán hàng trong ca", ca.ten)
print("Hết ca")KẾT QUẢ
Mở ca sáng
Đang bán hàng trong ca sáng
Đóng ca sáng
Hết ca__enter__ thường trả về self, nên ca là chính đối tượng vừa tạo. __exit__ luôn nhận ba tham số mô tả lỗi xảy ra trong thân khối: loại lỗi, đối tượng lỗi và vết lỗi (traceback). Thân khối chạy êm thì cả ba là None. Đổi CaLamViec("sáng") thành CaLamViec("tối") rồi chạy lại: dòng thứ ba in Đóng ca tối.
__exit__ vẫn chạy khi thân with báo lỗi
Lý do context manager tồn tại là việc dọn không bị bỏ sót. Thân khối báo lỗi thì Python gọi __exit__ với thông tin về lỗi, rồi để lỗi lan tiếp ra ngoài:
class CaLamViec:
def __enter__(self):
print("Mở ca")
return self
def __exit__(self, loai_loi, loi, vet):
ten_loi = loai_loi.__name__ if loai_loi else None
print("Đóng ca, lỗi:", ten_loi)
try:
with CaLamViec():
print("Bán bạc xỉu")
raise ValueError("hết đá")
except ValueError as e:
print("Bắt được ngoài with:", e)KẾT QUẢ
Mở ca
Bán bạc xỉu
Đóng ca, lỗi: ValueError
Bắt được ngoài with: hết đáCâu with làm đúng việc của một khối try có finally, nhưng phần dọn được viết một lần trong class rồi dùng lại ở mọi nơi. Ở đây __exit__ không trả về gì, tức trả về None, nên lỗi tiếp tục lan ra và khối except bên ngoài bắt được. Đổi ValueError("hết đá") thành ValueError("hết sữa") rồi chạy lại: dòng cuối in Bắt được ngoài with: hết sữa.
Viết nhanh bằng contextlib.contextmanager
Module contextlib có decorator contextmanager biến một hàm generator thành context manager. Phần trước yield là __enter__, giá trị được yield ra là thứ gán cho as, phần sau yield là __exit__:
from contextlib import contextmanager
@contextmanager
def ca_lam_viec(ten):
print("Mở ca", ten)
try:
yield ten.upper()
finally:
print("Đóng ca", ten)
with ca_lam_viec("chiều") as nhan:
print("Bảng tên:", nhan)KẾT QUẢ
Mở ca chiều
Bảng tên: CHIỀU
Đóng ca chiềuThân khối with chạy đúng lúc generator đang dừng ở yield. Nếu thân khối báo lỗi, lỗi đó được ném ra ngay tại dòng yield, nên phần dọn phải nằm trong finally thì mới chạy chắc chắn. Viết bằng class hợp khi context manager có nhiều trạng thái hay phương thức riêng, còn bằng contextmanager thì gọn hơn cho một cặp việc mở và dọn. Đổi ca_lam_viec("chiều") thành ca_lam_viec("sáng") rồi chạy lại: dòng giữa in Bảng tên: SÁNG.
Một câu with mở nhiều tài nguyên
Một câu with nhận nhiều context manager, cách nhau bởi dấu phẩy, và dọn chúng theo thứ tự ngược với lúc mở. Bọc chúng trong ngoặc đơn thì xuống dòng được. Lọc các đơn lỗi từ file này sang file khác:
with open("don_hang.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
f.write("DH1024 bạc xỉu\nDH1025 LỖI máy in\nDH1026 trà đào\n")
with (open("don_hang.txt", encoding="utf-8") as nguon,
open("don_loi.txt", "w", encoding="utf-8") as dich):
for dong in nguon:
if "LỖI" in dong:
dich.write(dong)
print(nguon.closed, dich.closed)
with open("don_loi.txt", encoding="utf-8") as f:
print(f.read(), end="")KẾT QUẢ
True True
DH1025 LỖI máy inRa khỏi khối, cả hai file đều đã đóng: dich đóng trước, nguon đóng sau. Nếu file thứ hai không mở được, file thứ nhất vẫn được đóng. Cách đọc từng dòng của file có ở bài đọc file. Đổi "LỖI" thành "trà" rồi chạy lại: dòng cuối in DH1026 trà đào.
Kiểm tra nhanh
Sau
with open("ca.txt", "w", encoding="utf-8") as f: f.write("mở ca"), lệnhprint(f.closed)in ra gì?FalseTrue- Báo lỗi
NameError
Trong một context manager viết bằng class,
__exit__kết thúc bằngreturn True. ThânwithbáoTypeError. Chuyện gì xảy ra?__exit__chạy, lỗi bị nuốt mất và chương trình chạy tiếp sau khốiwith__exit__không chạy vì thân khối đã lỗi__exit__chạy, rồiTypeErrorlan ra ngoài như thường
Những câu nào đúng về một hàm có
@contextmanager?- Phần sau
yieldluôn chạy, kể cả khi thânwithbáo lỗi và không cófinally - Giá trị được
yieldra là thứ gán cho biến sauas - Thân khối
withchạy trong lúc hàm đang dừng ởyield - Lỗi trong thân
withđược ném ra ngay tại dòngyield
- Phần sau
__enter__của một class không có dòngreturn. Trongwith CaLamViec() as ca:, biếncacó giá trị gì?- Chính đối tượng
CaLamViecvừa tạo - Class
CaLamViec None
- Chính đối tượng
Bài tập
Giao dịch kho: ghi khi xong, bỏ khi lỗi
Quầy cập nhật kho nhiều món một lúc. Nếu giữa chừng có lỗi, kho phải giữ nguyên như trước. Dùng @contextmanager để viết hàm giao_dich(so_kho):
so_kho: một dict có khóa là tên món, giá trị là số lượng.with giao_dich(so_kho) as ban_sao:choban_saolà một bản sao mới củaso_kho, mọi thay đổi trong khối làm trênban_sao.Thân khối chạy xong thì
so_khocó đúng nội dung củaban_sao, kể cả món bị xóa.Thân khối báo lỗi thì
so_khogiữ nguyên, và lỗi vẫn lan ra ngoài.
Ví dụ: với kho = {"cà phê": 10}, sau with giao_dich(kho) as b: b["cà phê"] -= 3, kho là {"cà phê": 7}.
Trả về: một context manager; as nhận ban_sao, một dict.
from contextlib import contextmanager
@contextmanager
def giao_dich(so_kho):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
with X as ten:gọi__enter__, gán giá trị nó trả về choten, chạy thân khối, rồi gọi__exit__.__exit__chạy cả khi thân khối báo lỗi; nó nhận loại lỗi, lỗi và vết lỗi, hoặc ba giá trịNone.__exit__trả vềTruethì lỗi bị nuốt, trả vềNonethì lỗi lan ra ngoài như thường.@contextmanagerbiến hàm generator thành context manager: trướcyieldlà mở, sauyieldlà dọn.Phần dọn bắt buộc chạy phải đặt trong
finallyquanhyield; phần chỉ chạy khi xong việc thì đặt sauyield.Một câu
withmở được nhiều tài nguyên, cách nhau bởi dấu phẩy, và dọn theo thứ tự ngược lại.
Câu hỏi thường gặp
Câu lệnh with trong Python dùng để làm gì?
with bảo đảm một việc dọn dẹp luôn được làm khi ra khỏi khối, dù khối chạy êm hay báo lỗi: đóng file, trả kết nối, ghi nhật ký kết thúc. Nó thay cho một khối try có finally mà bạn phải tự viết lại mỗi lần. Cách dùng with với file có ở bài mở file với with.
Nên viết context manager bằng class hay bằng contextlib?
Bằng contextlib.contextmanager khi việc mở và dọn chỉ là vài dòng quanh một chỗ, vì một hàm ngắn dễ đọc hơn một class. Bằng class khi context manager cần giữ trạng thái, có thêm phương thức, hay cần đọc kỹ loại lỗi trong __exit__ để quyết định có bỏ qua nó không. Cách viết class với __init__ và self có ở bài class và self.
Biến sau as có dùng được sau khi ra khỏi with không?
Có, biến vẫn còn, vì with không tạo phạm vi biến riêng. Nhưng tài nguyên nó trỏ tới đã được dọn: file đã đóng, và đọc hay ghi tiếp vào đó báo lỗi ValueError.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.