Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

functools trong Python: reduce, partial, lru_cache

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 9/25 · Chương 19

Thư viện chuẩn thường dùng

  • 8 phút
  • Trung cấp
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Hàm reduce trong Python, thuộc module functools, gộp cả một dãy thành một giá trị bằng cách áp một hàm hai tham số lần lượt từ trái sang phải. Bạn dùng nó khi viết báo cáo doanh thu hay tính giá đơn hàng, cùng partial() để cố định sẵn tham số, lru_cache để hàm nhớ kết quả và total_ordering để class có đủ phép so sánh.

Cần biết trước: hàm bậc cao, decorator có tham số và đệ quy.

Gộp một dãy thành một giá trị bằng reduce()

Báo cáo cuối ngày cần một con số từ cả list: tổng doanh thu, đơn lớn nhất. reduce(ham, ds) gọi ham(ds[0], ds[1]), rồi lấy kết quả đó làm đối số đầu cho lần gọi với ds[2], cứ thế tới hết dãy:

python
from functools import reduce

doanh_thu = [120000, 85000, 240000, 64000]
tong = reduce(lambda tam, gia: tam + gia, doanh_thu)
lon_nhat = reduce(lambda lon, gia: lon if lon >= gia else gia,
                  doanh_thu)
print(tong, lon_nhat)
gio_hang = [["cà phê sữa"], ["trà đào", "bạc xỉu"], []]
print(reduce(lambda gop, ban: gop + ban, gio_hang, []))

KẾT QUẢ

509000 240000
['cà phê sữa', 'trà đào', 'bạc xỉu']

Tham số đầu của hàm gộp là kết quả tạm, tham số sau là phần tử đang xét. Đối số thứ ba của reduce() là giá trị đầu: có nó thì lần gọi đầu là ham(giá_trị_đầu, ds[0]), và dãy rỗng trả về đúng giá trị đầu. Cộng hay tìm lớn nhất thì sum(), max() ngắn hơn. reduce() hợp khi phép gộp không có hàm dựng sẵn, như nối các list hay áp lần lượt từng mức giảm giá. Đổi gio_hang = [["cà phê sữa"], thành gio_hang = [["sinh tố bơ"], rồi chạy lại: dòng cuối in ['sinh tố bơ', 'trà đào', 'bạc xỉu'].

Cố định sẵn tham số bằng partial()

Quán tính phí giao bằng một hàm ba tham số, nhưng nội thành và ngoại thành chỉ khác mức phí và ngưỡng miễn phí. partial(ham, ...) trả về một hàm mới đã điền sẵn các đối số bạn đưa, lời gọi sau chỉ cần phần còn lại:

python
from functools import partial

def tinh_phi(tong, phi_co_ban, nguong):
    return 0 if tong >= nguong else phi_co_ban

phi_noi_thanh = partial(tinh_phi, phi_co_ban=15000, nguong=300000)
phi_ngoai_thanh = partial(tinh_phi, phi_co_ban=30000, nguong=500000)
print(phi_noi_thanh(120000), phi_ngoai_thanh(120000))
print(phi_noi_thanh(350000), phi_ngoai_thanh(350000))
cac_don = [64000, 320000, 510000]
print(list(map(phi_ngoai_thanh, cac_don)))

KẾT QUẢ

15000 30000
0 30000
[30000, 30000, 0]

Đối số điền sẵn theo tên đi vào đúng tham số mang tên đó. Đối số điền sẵn theo vị trí đứng trước các đối số của lời gọi sau: partial(tinh_phi, 500000) cố định tong, tham số đầu tiên của tinh_phi. Hàm từ partial() truyền thẳng được cho map(), gọn hơn một lambda gọi lại tinh_phi với hai đối số viết tay.

Nhớ kết quả hàm bằng lru_cache() và cache()

Hàm fibonacci(n) đệ quy tính lại cùng một số nhiều lần. Đặt @lru_cache lên hàm thì lần gọi đầu với mỗi bộ đối số được tính và lưu lại, các lần sau với đúng bộ đó lấy kết quả đã lưu:

python
from functools import lru_cache

@lru_cache(maxsize=None)
def fibonacci(n):
    if n <= 1:
        return n
    return fibonacci(n - 1) + fibonacci(n - 2)

print(fibonacci(40))
print(fibonacci.cache_info())
print(fibonacci(40), fibonacci.cache_info().hits)

KẾT QUẢ

102334155
CacheInfo(hits=38, misses=41, maxsize=None, currsize=41)
102334155 39

fibonacci(40) chỉ tính 41 lần, mỗi n từ 0 tới 40 một lần (misses), còn 38 lần gọi lấy lại kết quả đã lưu (hits). Lần gọi fibonacci(40) thứ hai không tính gì nên hits tăng thêm một. maxsize là số kết quả tối đa được giữ, mặc định 128: đầy thì bỏ kết quả lâu nhất chưa được dùng (LRU, least recently used), None là không giới hạn. @cache viết tắt cho @lru_cache(maxsize=None), fibonacci.cache_clear() xóa hết kết quả đã lưu. Chỉ đặt bộ nhớ đệm cho hàm mà cùng đối số luôn cho cùng kết quả: hàm đọc giá từ một dict thay đổi được sẽ trả về giá cũ.

Đủ sáu phép so sánh với total_ordering

Class đơn hàng có __eq__ và __lt__ thì < và > chạy, còn <=, >= vẫn báo TypeError như bài so sánh và sắp xếp object đã cho thấy. Decorator @total_ordering đặt lên class sinh các phương thức còn thiếu từ __eq__ và một phương thức so sánh có sẵn:

python
from functools import total_ordering

@total_ordering
class DonHang:
    def __init__(self, ma, tong):
        self.ma = ma
        self.tong = tong
    def __eq__(self, khac):
        return self.tong == khac.tong
    def __lt__(self, khac):
        return self.tong < khac.tong

nho, lon = DonHang("DH1024", 64000), DonHang("DH1025", 120000)
print(nho < lon, nho <= lon, nho >= lon, lon > nho)

KẾT QUẢ

True True False True

nho <= lon được tính thành nho < lon or nho == lon. Class phải tự viết __eq__ và ít nhất một trong __lt__, __le__, __gt__, __ge__. Các phương thức sinh ra chậm hơn một chút so với viết tay, nên class được so sánh hàng triệu lần thì viết đủ bốn phương thức.

Kiểm tra nhanh

  1. Sau dòng from functools import reduce, reduce(lambda x, y: x * 10 + y, [2, 0, 2, 6]) trả về gì?

    • 10
    • 6202
    • 2026
  2. Sau dòng from functools import partial và def phi(tong, co_ban): return co_ban if tong < 300000 else 0, partial(phi, 500000)(15000) trả về gì?

    • 0
    • 15000
    • Báo lỗi TypeError
  3. Bỏ dòng @total_ordering khỏi ví dụ DonHang. Những biểu thức nào vẫn chạy được, không báo lỗi?

    • nho < lon
    • nho <= lon
    • lon > nho
    • nho >= lon
  4. Hàm tong_don(cac_gia) có @lru_cache và trả về sum(cac_gia). Những lời gọi nào báo TypeError?

    • reduce(lambda x, y: x + y, [])
    • reduce(lambda x, y: x + y, [], 0)
    • tong_don((29000, 32000))
    • tong_don([29000, 32000])
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Áp lần lượt các mức giảm giá

Một đơn hàng được giảm nhiều lần liên tiếp: giảm 10% rồi giảm tiếp 5% trên giá đã giảm. Viết hàm gia_sau_giam(gia, cac_muc_giam): gia là giá gốc (số nguyên), cac_muc_giam là list các phần trăm giảm theo thứ tự áp dụng. Mỗi lần giảm p phần trăm, giá mới là giá hiện tại nhân 100 - p rồi chia lấy phần nguyên cho 100. Nhập reduce từ functools (from functools import reduce) rồi gọi reduce(), không dùng vòng lặp for. Hàm không sửa cac_muc_giam.

Ví dụ: gia_sau_giam(200000, [10, 5]) trả về 171000, gia_sau_giam(64000, []) trả về 64000.

Trả về: giá sau mọi lần giảm, một int.

python
def gia_sau_giam(gia, cac_muc_giam):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • reduce(ham, ds, gia_tri_dau) gộp dãy từ trái sang phải; tham số đầu của ham là kết quả tạm.

  • Không có giá trị đầu thì reduce() trên dãy rỗng báo TypeError.

  • partial(ham, ...) trả về hàm mới đã điền sẵn đối số; đối số theo vị trí đi vào các tham số đầu.

  • @lru_cache lưu kết quả theo bộ đối số, maxsize giới hạn số kết quả; @cache không giới hạn.

  • Đối số của hàm có bộ nhớ đệm phải hashable: tuple được, list báo TypeError.

  • @total_ordering sinh <=, >, >= từ __eq__ và __lt__.

Câu hỏi thường gặp

Dùng lru_cache trong Python cho hàm có tham số là list được không?

Không trực tiếp: list không hashable nên lời gọi báo TypeError. Đổi list thành tuple trước khi gọi, tong_don(tuple(cac_gia)), hoặc viết một hàm nhỏ nhận tuple có @lru_cache và gọi nó từ hàm nhận list. Hàm nhận dict thì đổi thành tuple các cặp đã sắp xếp.

Thư viện functools trong Python còn những gì khác?

Ngoài bốn công cụ của bài này, functools.wraps giữ tên và docstring của hàm khi bạn viết decorator có tham số. singledispatch chọn hàm theo kiểu của đối số đầu, ở bài nạp chồng phương thức. cached_property nhớ kết quả của một thuộc tính tính toán.

partial() trong Python khác lambda thế nào?

Cả hai cho ra một hàm mới. partial() giữ lại hàm gốc và các đối số đã điền trong .func, .args, .keywords, nên đọc lại được nó làm gì, còn lambda viết được phép tính tùy ý, như đổi thứ tự tham số. Muốn cố định tham số cuối theo vị trí thì dùng lambda hoặc truyền theo tên.

reduce() có nhanh hơn vòng lặp for không?

Thường không: reduce() gọi hàm gộp một lần cho mỗi phần tử, còn vòng for tính ngay trong thân, nên reduce() với lambda thường chậm hơn một chút. Với tổng, lớn nhất, nhỏ nhất, sum(), max(), min() nhanh hơn cả hai. Chọn reduce() vì nó nói rõ ý "gộp dãy thành một giá trị". Thân có nhiều bước thì vòng lặp for dễ đọc hơn.

Chủ đề

reduce python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập