Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

eval(), exec(), globals() trong Python: hàm thực thi

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 6/17 · Chương 26

Tra cứu ngôn ngữ

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

eval() trong Python nhận một chuỗi chứa biểu thức, chạy nó như code và trả về giá trị, còn exec() chạy cả những câu lệnh như gán biến hay vòng lặp. Hàm eval tiện khi chính bạn soạn công thức, ví dụ chủ quán lưu cách tính tiền trong một chuỗi, và nguy hiểm khi chuỗi đến từ người khác, vì nó chạy bất kỳ code nào nằm trong đó.

Cần biết trước: input(), dict và phạm vi biến.

Bảng tra nhanh: hàm thực thi code trong chuỗi

Các hàng chạy theo thứ tự, nên hàng sau thấy biến mà hàng trước tạo. Hàng cuối dùng module ast của thư viện chuẩn, nạp ở đoạn này:

python
import ast

Hàm

Làm gì

Trả về

Cú pháp

Kết quả

eval()

tính một biểu thức

giá trị

eval("29000 * 2")

58000

eval()

tính với một dict tên biến

giá trị

eval("gia * 2", {"gia": 35000})

70000

eval()

gặp một câu lệnh gán

lỗi

eval("tong = 61000")

SyntaxError: invalid syntax (<string>, line 1)

exec()

chạy câu lệnh

None

exec("tong = 29000 + 32000")

—

exec()

biến đã được tạo

—

tong

61000

exec()

luôn trả về None

None

print(exec("so_ly = 3"))

None

compile()

dịch chuỗi thành đối tượng code

code

type(compile("gia * 2", "<ct>", "eval"))

<class 'code'>

compile()

tính lại đối tượng code

giá trị

eval(compile("gia * 2", "<ct>", "eval"), {"gia": 32000})

64000

globals()

dict các biến toàn cục

dict

globals()["tong"]

61000

locals()

dict các biến tại chỗ đang chạy

dict

type(locals())

<class 'dict'>

ast.literal_eval()

đọc giá trị viết sẵn, không chạy code

giá trị

ast.literal_eval("[29000, 32000]")

[29000, 32000]

Chạy đoạn sau để in lại cột kết quả, trừ hàng báo lỗi:

python
import ast
print(eval("29000 * 2"), eval("gia * 2", {"gia": 35000}))
exec("tong = 29000 + 32000")
print(tong, exec("so_ly = 3"))
ma = compile("gia * 2", "<ct>", "eval")
print(type(ma), eval(ma, {"gia": 32000}))
print(globals()["tong"], type(locals()))
print(ast.literal_eval("[29000, 32000]"))

KẾT QUẢ

58000 70000
61000 None
<class 'code'> 64000
61000 <class 'dict'>
[29000, 32000]

Đổi {"gia": 32000} thành {"gia": 45000} rồi chạy lại: dòng thứ ba thành <class 'code'> 90000. Biến toàn cục và biến cục bộ là chuyện của bài phạm vi biến, bài mẹ của trang này. ast.literal_eval() cùng các module công cụ khác có ở bài thư viện chuẩn: công cụ.

eval() tính một biểu thức trong chuỗi

Chủ quán lưu cách tính tiền của từng loại đơn trong một chuỗi, để đổi công thức mà không sửa code. eval(cong_thuc, ten_bien) tính chuỗi đó, và dict thứ hai cho biết công thức thấy những tên nào:

python
cong_thuc = {"tại quán": "gia * so_luong",
             "mang đi": "gia * so_luong + 3000"}
gia, so_luong = 35000, 2
for loai, ct in cong_thuc.items():
    tien = eval(ct, {"gia": gia, "so_luong": so_luong})
    print(loai, tien)

KẾT QUẢ

tại quán 70000
mang đi 73000

Biểu thức là thứ có giá trị, như gia * 2 hay len("Huế"). Giới hạn: eval() chỉ nhận một biểu thức, và nó vẫn chạy được lời gọi hàm trong chuỗi, nên chỉ dùng với chuỗi do chính bạn soạn.

exec() chạy câu lệnh, compile() dịch trước

exec() chạy một đoạn code gồm nhiều câu lệnh và trả về None. Muốn lấy kết quả, bạn đưa vào một dict rồi đọc biến mà đoạn code đã gán trong dict đó. compile() dịch chuỗi một lần thành đối tượng code, hợp khi cùng một công thức được tính cho nhiều đơn:

python
doan_code = "tong = 0\nfor g in ds_gia:\n    tong += g"
ten_bien = {"ds_gia": [29000, 32000, 35000]}
exec(doan_code, ten_bien)
print(ten_bien["tong"])
ma = compile("gia * so_luong", "<cong-thuc>", "eval")
for gia, so_luong in [(29000, 3), (45000, 1)]:
    print(eval(ma, {"gia": gia, "so_luong": so_luong}))

KẾT QUẢ

96000
87000
45000

Đối số thứ hai của compile() là tên hiện trong thông báo lỗi, đối số thứ ba là "eval" cho một biểu thức hoặc "exec" cho câu lệnh. Giới hạn: code trong chuỗi khó đọc, khó tìm lỗi hơn code viết thẳng, nên một hàm bình thường thường là lựa chọn tốt hơn.

globals() và locals(): biến dưới dạng dict

globals() trả về dict các biến toàn cục của file đang chạy, locals() trả về dict các biến tại chỗ đang chạy. Bên trong một hàm, locals() chứa tham số và biến cục bộ của hàm đó:

python
ten_quan = "Quán Đà Lạt"

def tinh_tien(gia, so_luong):
    giam = 5000
    print(sorted(locals()))
    return gia * so_luong - giam

print(tinh_tien(35000, 2), "ten_quan" in globals())

KẾT QUẢ

['gia', 'giam', 'so_luong']
65000 True

Giới hạn: dùng hai dict này để đọc, để gỡ lỗi. Gán biến mới qua locals() bên trong hàm không tạo biến cục bộ.

Vì sao không eval dữ liệu người dùng

eval(input()) trông như một cách gọn để đọc một số hay một list từ bàn phím. Nhưng eval() không biết chuỗi là dữ liệu hay là code: nó chạy mọi lời gọi hàm có trong chuỗi. Đoạn dưới đóng vai một chuỗi người khác gõ vào, và lời gọi print() trong đó chạy thật:

python
du_lieu_nguoi_go = "print('Dòng này do người gõ quyết định')"
eval(du_lieu_nguoi_go)

KẾT QUẢ

Dòng này do người gõ quyết định

Thay print() bằng một hàm xóa file hay đọc mật khẩu, và chương trình của bạn sẽ làm việc đó cho người gõ. Đưa vào eval() một dict tên biến hạn chế cũng không chặn được, vì có nhiều đường vòng tới các hàm nguy hiểm. Quy tắc: không bao giờ đưa vào eval() hay exec() chuỗi đến từ bàn phím, form, file hay mạng.

Kiểm tra nhanh

  1. Lệnh print(eval("29000 + 32000"), exec("x = 29000 + 32000")) in ra gì?

    • 61000 61000
    • None 61000
    • 61000 None
  2. Chương trình cần đọc một list giá do khách gõ. Những cách nào an toàn?

    • eval(input())
    • ast.literal_eval(input())
    • exec("gia = " + input())
    • Tách chuỗi bằng split() rồi đổi từng phần bằng int()
  3. eval("tong = 61000") báo lỗi gì?

    • Báo lỗi SyntaxError
    • Báo lỗi NameError
    • Báo lỗi ValueError
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Tính tiền theo công thức của chủ quán

Chủ quán lưu công thức tính tiền trong một chuỗi, ví dụ "gia * so_luong + 3000" cho đơn mang đi. Công thức do chủ quán soạn, không do khách gõ. Viết thân hàm tinh_cong_thuc(cong_thuc, gia, so_luong) tính công thức bằng eval(), cho công thức thấy hai tên gia và so_luong:

  • tinh_cong_thuc("gia * so_luong", 35000, 2) trả về 70000;

  • tinh_cong_thuc("gia * so_luong + 3000", 29000, 3) trả về 90000.

Trả về: kết quả của công thức, kiểu int khi giá và số lượng là số nguyên.

python
def tinh_cong_thuc(cong_thuc, gia, so_luong):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • eval(chuoi) tính một biểu thức và trả về giá trị; câu lệnh gán trong chuỗi báo SyntaxError.

  • exec(chuoi) chạy câu lệnh và trả về None; đọc kết quả qua dict bạn truyền vào.

  • compile() dịch chuỗi một lần thành đối tượng code để tính lại nhiều lần.

  • globals() và locals() trả về dict biến toàn cục và biến tại chỗ, dùng để đọc.

  • Không đưa chuỗi từ người dùng vào eval() hay exec(); đọc giá trị bằng ast.literal_eval(), int() hoặc JSON.

Câu hỏi thường gặp

Hàm eval Python khác exec() thế nào?

eval() nhận đúng một biểu thức và trả về giá trị của nó. exec() nhận một đoạn code có thể gồm nhiều câu lệnh, vòng lặp, cả định nghĩa hàm, và trả về None. Cần một con số thì dùng eval(), cần chạy nhiều bước thì dùng exec().

Truyền dict rỗng vào eval() có làm nó an toàn không?

Không. Dict tên biến chỉ quyết định những tên công thức thấy trực tiếp, và vẫn có đường vòng từ một giá trị bình thường tới các hàm nguy hiểm. Với chuỗi từ người dùng, cách an toàn là không gọi eval(), thay bằng ast.literal_eval() hay int().

Khi nào nên dùng exec() trong Python?

Hiếm khi. Các công cụ như trình chạy code trong trình duyệt hay công cụ dạy học cần chạy code người học viết, và chúng chạy nó trong một môi trường cách ly. Trong chương trình thường, một hàm hay một dict ghép tên với hàm làm cùng việc mà dễ đọc, dễ kiểm tra hơn.

Chủ đề

eval python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập