Lệnh pass trong Python: giữ chỗ cho khối lệnh trống
Bài 6/9 · Chương 4
Câu lệnh điều kiện
- 6 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 10
Lệnh pass trong Python là một câu lệnh không làm gì cả: Python gặp nó thì đi tiếp sang dòng sau. Bạn dùng nó để giữ chỗ cho một thân lệnh mà bạn chưa muốn viết, hoặc cố ý để trống, vì Python không cho thân của if hay else trống trơn.
Cần biết trước: câu lệnh if else.
Thân lệnh không được để trống
Cửa hàng chưa chốt ưu đãi cho khách VIP, còn khách khác thì được nhắc chi thêm để lên hạng. Nhánh VIP tạm thời chưa có việc gì, nhưng dòng if vẫn cần một thân thụt vào bên dưới. pass đứng vào chỗ đó:
hang_the = "VIP"
if hang_the == "VIP":
pass
else:
print("Chi thêm để lên hạng VIP")
print("Đã xét hạng thẻ")KẾT QUẢ
Đã xét hạng thẻMỗi dòng kết thúc bằng dấu hai chấm phải có ít nhất một câu lệnh thụt vào sau nó, theo quy tắc khối lệnh và thụt lề. pass là câu lệnh ngắn nhất thỏa quy tắc đó: chạy nó không đổi biến nào, không in gì. Nó giống tấm biển "chỗ này có người ngồi" đặt trên ghế trống: ghế chưa có ai, nhưng không ai lấy mất chỗ.
Nhánh cố ý không làm gì
Có quy tắc mà một trường hợp đúng là không cần làm gì. Cửa hàng ghi: "đơn từ 300.000 đ được miễn phí giao hàng, đơn dưới 300.000 đ cộng thêm 30.000 đ". Viết điều kiện theo đúng lời văn đó thì nhánh miễn phí không có việc gì, và pass nói rõ rằng bạn để trống có chủ ý:
tong_don = 320000
thanh_toan = tong_don
if tong_don >= 300000:
pass
else:
thanh_toan = tong_don + 30000
print(f"Thanh toán: {thanh_toan:,} đ")KẾT QUẢ
Thanh toán: 320,000 đĐổi 320000 thành 280000 rồi chạy lại: chương trình in Thanh toán: 310,000 đ.
Cùng quy tắc đó cũng viết được không cần pass, bằng cách đảo điều kiện: if tong_don < 300000: rồi cộng phí, bỏ hẳn else. Cả hai đều đúng. Bản có pass giữ nguyên câu chữ của cửa hàng, hợp khi bạn còn định thêm việc cho nhánh miễn phí, ví dụ in lời chúc mừng.
pass không bỏ qua các dòng sau nó
pass không dừng gì cả: không dừng thân if, không dừng chương trình. Dòng đứng sau pass trong cùng thân vẫn chạy như bình thường:
tuoi = 15
if tuoi < 18:
pass
print("Áp giá học sinh")
print("Xong")KẾT QUẢ
Áp giá học sinh
XongKhi thân đã có câu lệnh thật, pass thừa và nên xóa đi. Muốn bỏ qua phần còn lại của một lượt lặp thì cần lệnh khác, continue, thuộc bài break và continue.
pass còn hay gặp khi bạn phác khung chương trình trước rồi viết dần: thân của một hàm tự viết (def tinh_phi_giao():) hay của một lớp (class DonHang:) chưa có gì thì cũng đặt pass. Hai cấu trúc đó thuộc bài tự viết hàm với def và bài class và object.
Kiểm tra nhanh
Trong ví dụ giá học sinh, với
tuoi = 15, chương trình in mấy dòng?- 1
- 2
- 0
Những thân nào của
if hang_the == "VIP":khiến Python báo lỗi?- Không có dòng nào thụt vào
- Chỉ một dòng
# chưa chốtthụt vào - Một dòng
passthụt vào - Một dòng
print("VIP")thụt vào
passlàm gì khi Python chạy tới nó?- Dừng cả chương trình
- Bỏ qua các dòng còn lại của thân
- Không làm gì, Python đi tiếp sang dòng sau
Điền câu lệnh để nhánh VIP để trống có chủ ý:
if hang_the == "VIP": ____
Bài tập
Tính tiền phải trả với nhánh để trống
Cửa hàng ghi: "đơn từ 300.000 đ được miễn phí giao hàng, đơn dưới 300.000 đ cộng thêm 30.000 đ". Với mỗi đơn, gán số tiền đơn cho biến kết quả, rồi viết một câu lệnh if else theo đúng lời văn đó: nhánh "từ 300.000 đ" chỉ có một dòng pass, nhánh else cộng phí. Giữ điều kiện theo chiều "từ 300.000 đ", không đảo bằng < hay >. Tính:
thanh_toan_1: số tiền khách trả cho đơndon_1;thanh_toan_2: số tiền khách trả cho đơndon_2.
don_1 = 300000
don_2 = 299000
thanh_toan_1 = 0
thanh_toan_2 = 0
# Viết code của bạn dưới dòng nàyTóm tắt
passlà câu lệnh không làm gì; Python gặp nó thì đi tiếp sang dòng sau.Thân của
if,elsecần ít nhất một câu lệnh; thân chỉ có comment làIndentationError.passgiữ chỗ cho thân chưa viết, hoặc cho nhánh cố ý không làm gì.passkhông bỏ qua các dòng sau nó trong cùng thân; thân đã có câu lệnh thật thì xóapass.
Câu hỏi thường gặp
Pass là gì trong Python, có giống comment không?
Không giống. pass là một câu lệnh thật, Python chạy nó (và không làm gì), nên nó lấp được chỗ một thân lệnh. Comment bị bỏ qua khi chạy, nên không lấp được chỗ đó. Bạn thường dùng cả hai: pass cho Python, comment cho người đọc.
Lệnh pass có làm vòng lặp dừng sớm không?
Không. pass không đổi đường chạy của chương trình. Lệnh continue bỏ qua phần còn lại của lượt lặp hiện tại, break dừng hẳn vòng lặp; cả hai chỉ dùng trong vòng lặp for hay vòng while. Đặt pass trong vòng lặp thì vòng lặp vẫn chạy đủ mọi lượt.
Có nên để pass lại trong code đã viết xong không?
Chỉ khi nhánh để trống là có chủ ý và làm code dễ đọc hơn. Một pass còn sót lại trong thân đã có câu lệnh khác là dòng thừa, nên xóa. Trước khi coi chương trình là xong, hãy tìm các pass giữ chỗ và viết nốt phần còn thiếu.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.