Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Lệnh pass trong Python: giữ chỗ cho khối lệnh trống

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 6/9 · Chương 4

Câu lệnh điều kiện

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Lệnh pass trong Python là một câu lệnh không làm gì cả: Python gặp nó thì đi tiếp sang dòng sau. Bạn dùng nó để giữ chỗ cho một thân lệnh mà bạn chưa muốn viết, hoặc cố ý để trống, vì Python không cho thân của if hay else trống trơn.

Cần biết trước: câu lệnh if else.

Thân lệnh không được để trống

Cửa hàng chưa chốt ưu đãi cho khách VIP, còn khách khác thì được nhắc chi thêm để lên hạng. Nhánh VIP tạm thời chưa có việc gì, nhưng dòng if vẫn cần một thân thụt vào bên dưới. pass đứng vào chỗ đó:

python
hang_the = "VIP"
if hang_the == "VIP":
    pass
else:
    print("Chi thêm để lên hạng VIP")
print("Đã xét hạng thẻ")

KẾT QUẢ

Đã xét hạng thẻ

Mỗi dòng kết thúc bằng dấu hai chấm phải có ít nhất một câu lệnh thụt vào sau nó, theo quy tắc khối lệnh và thụt lề. pass là câu lệnh ngắn nhất thỏa quy tắc đó: chạy nó không đổi biến nào, không in gì. Nó giống tấm biển "chỗ này có người ngồi" đặt trên ghế trống: ghế chưa có ai, nhưng không ai lấy mất chỗ.

Nhánh cố ý không làm gì

Có quy tắc mà một trường hợp đúng là không cần làm gì. Cửa hàng ghi: "đơn từ 300.000 đ được miễn phí giao hàng, đơn dưới 300.000 đ cộng thêm 30.000 đ". Viết điều kiện theo đúng lời văn đó thì nhánh miễn phí không có việc gì, và pass nói rõ rằng bạn để trống có chủ ý:

python
tong_don = 320000
thanh_toan = tong_don
if tong_don >= 300000:
    pass
else:
    thanh_toan = tong_don + 30000
print(f"Thanh toán: {thanh_toan:,} đ")

KẾT QUẢ

Thanh toán: 320,000 đ

Đổi 320000 thành 280000 rồi chạy lại: chương trình in Thanh toán: 310,000 đ.

Cùng quy tắc đó cũng viết được không cần pass, bằng cách đảo điều kiện: if tong_don < 300000: rồi cộng phí, bỏ hẳn else. Cả hai đều đúng. Bản có pass giữ nguyên câu chữ của cửa hàng, hợp khi bạn còn định thêm việc cho nhánh miễn phí, ví dụ in lời chúc mừng.

pass không bỏ qua các dòng sau nó

pass không dừng gì cả: không dừng thân if, không dừng chương trình. Dòng đứng sau pass trong cùng thân vẫn chạy như bình thường:

python
tuoi = 15
if tuoi < 18:
    pass
    print("Áp giá học sinh")
print("Xong")

KẾT QUẢ

Áp giá học sinh
Xong

Khi thân đã có câu lệnh thật, pass thừa và nên xóa đi. Muốn bỏ qua phần còn lại của một lượt lặp thì cần lệnh khác, continue, thuộc bài break và continue.

pass còn hay gặp khi bạn phác khung chương trình trước rồi viết dần: thân của một hàm tự viết (def tinh_phi_giao():) hay của một lớp (class DonHang:) chưa có gì thì cũng đặt pass. Hai cấu trúc đó thuộc bài tự viết hàm với def và bài class và object.

Kiểm tra nhanh

  1. Trong ví dụ giá học sinh, với tuoi = 15, chương trình in mấy dòng?

    • 1
    • 2
    • 0
  2. Những thân nào của if hang_the == "VIP": khiến Python báo lỗi?

    • Không có dòng nào thụt vào
    • Chỉ một dòng # chưa chốt thụt vào
    • Một dòng pass thụt vào
    • Một dòng print("VIP") thụt vào
  3. pass làm gì khi Python chạy tới nó?

    • Dừng cả chương trình
    • Bỏ qua các dòng còn lại của thân
    • Không làm gì, Python đi tiếp sang dòng sau
  4. Điền câu lệnh để nhánh VIP để trống có chủ ý: if hang_the == "VIP": ____

Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Tính tiền phải trả với nhánh để trống

Cửa hàng ghi: "đơn từ 300.000 đ được miễn phí giao hàng, đơn dưới 300.000 đ cộng thêm 30.000 đ". Với mỗi đơn, gán số tiền đơn cho biến kết quả, rồi viết một câu lệnh if else theo đúng lời văn đó: nhánh "từ 300.000 đ" chỉ có một dòng pass, nhánh else cộng phí. Giữ điều kiện theo chiều "từ 300.000 đ", không đảo bằng < hay >. Tính:

  • thanh_toan_1: số tiền khách trả cho đơn don_1;

  • thanh_toan_2: số tiền khách trả cho đơn don_2.

python
don_1 = 300000
don_2 = 299000
thanh_toan_1 = 0
thanh_toan_2 = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • pass là câu lệnh không làm gì; Python gặp nó thì đi tiếp sang dòng sau.

  • Thân của if, else cần ít nhất một câu lệnh; thân chỉ có comment là IndentationError.

  • pass giữ chỗ cho thân chưa viết, hoặc cho nhánh cố ý không làm gì.

  • pass không bỏ qua các dòng sau nó trong cùng thân; thân đã có câu lệnh thật thì xóa pass.

Câu hỏi thường gặp

Pass là gì trong Python, có giống comment không?

Không giống. pass là một câu lệnh thật, Python chạy nó (và không làm gì), nên nó lấp được chỗ một thân lệnh. Comment bị bỏ qua khi chạy, nên không lấp được chỗ đó. Bạn thường dùng cả hai: pass cho Python, comment cho người đọc.

Lệnh pass có làm vòng lặp dừng sớm không?

Không. pass không đổi đường chạy của chương trình. Lệnh continue bỏ qua phần còn lại của lượt lặp hiện tại, break dừng hẳn vòng lặp; cả hai chỉ dùng trong vòng lặp for hay vòng while. Đặt pass trong vòng lặp thì vòng lặp vẫn chạy đủ mọi lượt.

Có nên để pass lại trong code đã viết xong không?

Chỉ khi nhánh để trống là có chủ ý và làm code dễ đọc hơn. Một pass còn sót lại trong thân đã có câu lệnh khác là dòng thừa, nên xóa. Trước khi coi chương trình là xong, hãy tìm các pass giữ chỗ và viết nốt phần còn thiếu.

Chủ đề

pass python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập