Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Jupyter Notebook là gì? Cài đặt và chạy Python

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 9/11 · Chương 1

Bắt đầu với Python

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Jupyter Notebook là phần mềm cho bạn viết và chạy Python theo từng ô ngay trên máy của mình, xen giữa các ô là ghi chú, kết quả hiện ngay dưới ô vừa chạy. Bạn dùng nó khi muốn thử từng bước rồi xem kết quả, như ghi sổ tay học Python mà không cần mạng.

Cần biết trước: cài Python và VS Code, chương trình Hello World và notebook trên Google Colab.

Cài và mở Jupyter Notebook

Jupyter là một gói phần mềm viết bằng Python, cài thêm vào bản Python bạn đã có. Mở terminal và gõ lệnh cài. Trên Windows:

bash
python -m pip install notebook

Trên macOS và Linux, thay python bằng python3: python3 -m pip install notebook. Phần -m pip gọi công cụ cài thư viện pip qua đúng bản Python bạn đang gõ, nên gói được cài vào bản đó. Bài pip install trong Python dạy kỹ công cụ này.

Cài xong, kiểm tra bản đã cài (macOS và Linux: python3 -m notebook --version):

bash
python -m notebook --version

KẾT QUẢ

7.6.5

Số này là bản cài được trong lần chạy thử ngày 13/11/2026, máy của bạn có thể ra bản mới hơn. Muốn mở Jupyter, vào thư mục học rồi gõ python -m notebook (macOS và Linux: python3 -m notebook). Lệnh này bật một máy chủ nhỏ ngay trên máy của bạn và mở trình duyệt vào trang liệt kê file của thư mục đó. Terminal phải để mở trong lúc dùng. Bấm Ctrl+C trong terminal để tắt Jupyter khi xong việc.

Viết và chạy ô trong Jupyter

Trong trang liệt kê file của Jupyter, bấm nút New Notebook để tạo một notebook mới. Ô code, ô văn bản viết bằng Markdown và phím Shift+Enter dùng giống hệt notebook trên Colab. Khác ở chỗ code chạy trên máy bạn, bằng bản Python bạn đã cài:

python
print("Xin chào, Jupyter!")
print("Notebook đang chạy trên máy của", "Thu Hà")

KẾT QUẢ

Xin chào, Jupyter!
Notebook đang chạy trên máy của Thu Hà

Đổi "Thu Hà" thành "Minh" rồi chạy lại: kết quả cũ dưới ô được thay, dòng thứ hai thành Notebook đang chạy trên máy của Minh.

Chương trình đứng sau notebook để chạy các ô gọi là kernel. Kernel là một trình thông dịch Python chạy liên tục trong lúc notebook mở, nên nó nhớ những gì các ô trước đã tạo. Khi notebook rối vì chạy ô lộn thứ tự, vào menu Kernel, chọn Restart để khởi động lại kernel, rồi chạy lại các ô từ trên xuống.

File .ipynb lưu những gì

Notebook được lưu thành một file đuôi .ipynb (viết tắt của IPython Notebook, tên cũ của dự án Jupyter). Bên trong là văn bản dạng JSON, một cách ghi dữ liệu bằng ngoặc nhọn và cặp tên với giá trị. Mở so_tay.ipynb, notebook có một ô văn bản và một ô code, bằng một trình soạn thảo văn bản thường như Notepad, bạn thấy 12 dòng đầu như sau:

json
{
 "cells": [
  {
   "cell_type": "markdown",
   "id": "686f5710",
   "metadata": {},
   "source": [
    "# Sổ tay học Python"
   ]
  },
  {
   "cell_type": "code",

Giá trị "id" là mã ngẫu nhiên Jupyter đặt cho từng ô, nên file của bạn mang mã khác. Mỗi ô là một mục trong danh sách "cells", ghi loại ô và nội dung của nó. Sau khi ô code chạy, file còn ghi số thứ tự chạy và những gì ô đó in ra. File không lưu trí nhớ của kernel: mở lại notebook, bạn vẫn phải chạy các ô thì những tên ô trước tạo mới có lại.

Jupyter trong VS Code

Nếu đã dùng VS Code theo bài cài đặt, bạn mở được notebook ngay trong đó mà không cần lệnh mở Jupyter:

  1. Vào Extensions, tìm Jupyter, cài extension tên Jupyter của Microsoft.

  2. Mở Command Palette (Ctrl+Shift+P, macOS: Command+Shift+P), chạy lệnh Create: New Jupyter Notebook. Lưu file với tên so_tay.ipynb.

  3. Gõ code vào ô đầu và bấm Shift+Enter.

Lần chạy đầu, VS Code hỏi chọn kernel, tức bản Python sẽ chạy các ô; bạn cũng chọn lại được ở bộ chọn kernel góc trên bên phải. Chọn bản Python 3.12 trở lên mà bạn đã cài notebook: VS Code cần gói ipykernel trong bản Python đó, và lệnh cài notebook ở trên đã cài kèm gói này.

Notebook trong VS Code vẫn là file .ipynb, mở được bằng Jupyter trên trình duyệt và ngược lại. Viết chương trình hoàn chỉnh thì dùng file .py chạy bằng trình thông dịch Python. Notebook hợp với lúc thử, ghi chú và xem kết quả từng bước.

Kiểm tra nhanh

  1. Gõ python3 so_tay.ipynb với một notebook có ô code chưa chạy, kết quả là gì?

    • Python chạy ô code và in kết quả
    • Python báo NameError ở chữ null
    • Trình duyệt mở notebook
  2. Notebook có một ô văn bản và một ô code đã chạy. File .ipynb lưu những gì?

    • Nội dung ô văn bản
    • Code của ô code
    • Những gì ô code đã in ra
    • Trí nhớ của kernel về các ô đã chạy
  3. Lần đầu chạy ô trong VS Code, bạn được hỏi chọn ____, tức bản Python sẽ chạy các ô.

  4. Sau khi cài xong notebook trên Windows, lệnh nào mở Jupyter Notebook trong trình duyệt?

    • python so_tay.ipynb
    • python -m notebook
    • python -m pip install notebook
Đúng hết lần đầu +15 XP

Tóm tắt

  • Jupyter Notebook chạy Python theo từng ô ngay trên máy bạn, kết quả hiện dưới mỗi ô.

  • Cài bằng python -m pip install notebook, mở bằng python -m notebook (macOS: python3), tắt bằng Ctrl+C.

  • Kernel là trình thông dịch Python chạy các ô và nhớ những gì ô trước đã tạo.

  • File .ipynb là JSON lưu nội dung, kết quả của từng ô, không lưu trí nhớ của kernel.

  • Mở .ipynb bằng Jupyter hoặc VS Code, đừng chạy nó bằng lệnh python.

  • Trong VS Code cần extension Jupyter và chọn kernel là bản Python 3.12 trở lên.

Câu hỏi thường gặp

Có Jupyter Notebook online để dùng mà không cài không?

Có. Google Colab là Jupyter Notebook chạy trên máy của Google, chỉ cần trình duyệt và tài khoản Google. Cách dùng ở bài Google Colab.

Jupyter Notebook và JupyterLab khác nhau ở đâu?

Cả hai mở cùng loại file .ipynb trong trình duyệt. JupyterLab có giao diện nhiều khung, mở nhiều notebook và terminal cạnh nhau. Notebook gọn hơn, hợp lúc mới học. Lệnh cài notebook ở trên cài kèm cả JupyterLab, mở bằng python -m jupyterlab (macOS: python3 -m jupyterlab).

Dùng Jupyter có thay được việc viết file .py không?

Không. Notebook hợp với thử nghiệm và ghi chú. Chương trình chạy lại nhiều lần, chia thành nhiều file hay chạy theo lịch thì viết thành file .py, chạy bằng trình thông dịch Python.

Chủ đề

jupyter notebook là gì

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập