Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

isdigit(), isalpha(), isalnum(), isnumeric() trong Python

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 8/17 · Chương 26

Tra cứu ngôn ngữ

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

isdigit() trong Python hỏi một chuỗi có toàn chữ số không và trả về True hoặc False, còn isalpha(), isalnum(), isnumeric() cùng họ hỏi chuỗi có toàn chữ cái, toàn chữ và số, hay toàn ký tự số. Bạn dùng chúng để kiểm tra dữ liệu người dùng gõ vào trước khi xử lý, như tên khách chỉ có chữ hay số ly có đổi được thành số không.

Cần biết trước: phương thức chuỗi.

Bảng tra nhanh: các phương thức kiểm tra isX() của chuỗi

Mỗi phương thức gọi bằng dấu chấm sau chuỗi, không nhận đối số và trả về bool. Chuỗi rỗng cho False ở mọi hàng, trừ isascii() và isprintable():

Phương thức

Hỏi gì

Trả về

Cú pháp

Kết quả

isdigit()

toàn chữ số

bool

"2026".isdigit()

True

isdigit()

với dấu chấm

bool

"8.5".isdigit()

False

isdecimal()

toàn chữ số thập phân

bool

"29000".isdecimal()

True

isnumeric()

toàn ký tự số

bool

"½".isnumeric()

True

isalpha()

toàn chữ cái, kể cả có dấu

bool

"Ngọc".isalpha()

True

isalpha()

với dấu cách

bool

"Trần Thu Hà".isalpha()

False

isalnum()

toàn chữ cái và chữ số

bool

"DH1024".isalnum()

True

isspace()

toàn khoảng trắng

bool

" \t\n".isspace()

True

isupper()

chữ cái đều viết hoa

bool

"MA-MAU-01".isupper()

True

islower()

chữ cái đều viết thường

bool

"huế".islower()

True

istitle()

mỗi từ viết hoa chữ đầu

bool

"Đà Lạt".istitle()

True

isascii()

toàn ký tự ASCII

bool

"Hà Nội".isascii()

False

isidentifier()

dùng được làm tên biến

bool

"2so_ly".isidentifier()

False

isprintable()

không có ký tự điều khiển

bool

"Huế\n".isprintable()

False

Chạy đoạn sau để in lại cột kết quả, ba hàng mỗi dòng:

python
print("2026".isdigit(), "8.5".isdigit(), "29000".isdecimal())
print("½".isnumeric(), "Ngọc".isalpha(), "Trần Thu Hà".isalpha())
print("DH1024".isalnum(), " \t\n".isspace(), "MA-MAU-01".isupper())
print("huế".islower(), "Đà Lạt".istitle(), "Hà Nội".isascii())
print("2so_ly".isidentifier(), "Huế\n".isprintable())

KẾT QUẢ

True False True
True True False
True True True
True True False
False False

Đổi "8.5" thành "85" rồi chạy lại: dòng đầu thành True True True. Bài phương thức chuỗi, bài mẹ của trang này, dạy cách gọi phương thức bằng dấu chấm. Ba hàng isupper(), islower(), istitle() có ví dụ từng bước ở bài chữ hoa, chữ thường.

isdigit(), isdecimal() và isnumeric() khác nhau thế nào

Ba phương thức cho cùng kết quả với chữ số 0 tới 9, và khác nhau với các ký tự số khác của Unicode như số mũ ², phân số ½ hay chữ số Ả Rập ٣. Mỗi hàng in ba kết quả theo thứ tự isdigit(), isdecimal(), isnumeric():

Chuỗi

Ký tự là gì

Cú pháp

Kết quả

"2026"

chữ số thường

("2026".isdigit(), "2026".isdecimal(), "2026".isnumeric())

(True, True, True)

"٣"

chữ số 3 Ả Rập

("٣".isdigit(), "٣".isdecimal(), "٣".isnumeric())

(True, True, True)

"²"

số mũ hai

("²".isdigit(), "²".isdecimal(), "²".isnumeric())

(True, False, True)

"½"

phân số một nửa

("½".isdigit(), "½".isdecimal(), "½".isnumeric())

(False, False, True)

"三"

chữ số ba của chữ Hán

("三".isdigit(), "三".isdecimal(), "三".isnumeric())

(False, False, True)

"-5"

có dấu trừ

("-5".isdigit(), "-5".isdecimal(), "-5".isnumeric())

(False, False, False)

""

chuỗi rỗng

("".isdigit(), "".isdecimal(), "".isnumeric())

(False, False, False)

isdecimal() hẹp nhất: chuỗi chỉ có chữ số thập phân, loại int() chắc chắn đổi được, kể cả chữ số Ả Rập. isdigit() nhận thêm số mũ, isnumeric() nhận thêm phân số và chữ số chữ Hán. Giới hạn: cả ba đều cho False với "-5" và "8.5", nên số âm và số thực cần cách khác, như try và ValueError ở bài try, except.

Kiểm tra tên, mã và dòng trống

Một form đặt món có ba ô cần kiểm tra trước khi lưu. Tên khách chỉ có chữ cái, mã đơn có cả chữ lẫn số, và ô ghi chú không được chỉ toàn khoảng trắng:

python
for ten in ["Ngọc", "Quân", "Lan2"]:
    print(ten, ten.isalpha())
for ma in ["DH1024", "DH-1024"]:
    print(ma, ma.isalnum())
for ghi_chu in ["ít đá", "   ", "\t"]:
    print(repr(ghi_chu), ghi_chu.isspace())

KẾT QUẢ

Ngọc True
Quân True
Lan2 False
DH1024 True
DH-1024 False
'ít đá' False
'   ' True
'\t' True

isalpha() nhận chữ có dấu tiếng Việt, nên "Ngọc" qua. isspace() nhận cả dấu tab và xuống dòng, không chỉ dấu cách. Giới hạn: họ tên đầy đủ có dấu cách nên "Trần Thu Hà".isalpha() là False, bạn tách thành từng từ bằng split() rồi kiểm tra từng từ.

isascii(), isidentifier(), isprintable()

Ba phương thức này hỏi những câu ít gặp hơn. isascii() hỏi chuỗi có toàn ký tự ASCII không, hợp khi một hệ thống cũ chỉ nhận chữ không dấu. isidentifier() hỏi chuỗi có dùng được làm tên biến không. isprintable() hỏi chuỗi có ký tự điều khiển như xuống dòng không:

python
print("DH1024".isascii(), "Đà Lạt".isascii(), "".isascii())
print("so_ly".isidentifier(), "tên_món".isidentifier())
print("for".isidentifier(), "so ly".isidentifier())
print("Huế".isprintable(), "Huế\t".isprintable())

KẾT QUẢ

True False True
True True
True False
True False

Giới hạn: isidentifier() cho True với "for", dù for là từ khóa và không đặt làm tên biến được. Kiểm tra từ khóa cần thêm keyword.iskeyword(). Kiểm tra một mẫu phức tạp hơn, như số điện thoại có dấu cách, là việc của biểu thức chính quy.

Kiểm tra nhanh

  1. Lệnh print("²".isdigit(), "²".isdecimal(), "²".isnumeric()) in ra gì?

    • True True True
    • True False True
    • False False True
  2. Những biểu thức nào cho True?

    • "Ngọc".isalpha()
    • unicodedata.normalize("NFD", "Hà").isalpha()
    • "DH1024".isalnum()
    • "\t".isspace()
  3. Với so_ly_nhap = "²", đoạn if so_ly_nhap.isdigit(): int(so_ly_nhap) báo lỗi gì?

    • Báo lỗi TypeError
    • Báo lỗi SyntaxError
    • Báo lỗi ValueError
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Kiểm tra dữ liệu khách gõ vào form

Form đặt món vừa nhận bốn ô. Gán cho mỗi biến kết quả đúng một phương thức kiểm tra isX() của trang, gọi trên ô tương ứng:

  • ten_hop_le: ten_khach chỉ có chữ cái, kể cả chữ có dấu.

  • ma_hop_le: ma_don chỉ có chữ cái và chữ số.

  • dong_trong: ghi_chu chỉ có khoảng trắng, kể cả dấu tab.

  • so_ly_hop_le: so_ly_nhap chỉ có chữ số thập phân, loại int() chắc chắn đổi được.

Không gõ thẳng True hay False vào code: để phương thức trả lời.

python
ten_khach = "Lan2"
ma_don = "DH1024"
ghi_chu = "  \t "
so_ly_nhap = "²"
ten_hop_le = None
ma_hop_le = None
dong_trong = None
so_ly_hop_le = None
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • Các phương thức kiểm tra isX() gọi bằng dấu chấm, không nhận đối số và trả về bool.

  • isalpha() nhận chữ có dấu nhưng không nhận dấu cách; isalnum() nhận chữ cái và chữ số.

  • isspace() nhận dấu cách, dấu tab và xuống dòng.

  • isdecimal() hẹp nhất, isdigit() nhận thêm số mũ, isnumeric() nhận thêm phân số; kiểm tra trước int() bằng isdecimal().

  • Cả ba cho False với "-5" và "8.5"; chuỗi rỗng cho False ở hầu hết phương thức.

Câu hỏi thường gặp

Phương thức isnumeric() trong Python khác isdigit() ở điểm nào?

isnumeric() nhận mọi ký tự Unicode có giá trị số, gồm phân số ½ và chữ số chữ Hán 三, còn isdigit() chỉ nhận chữ số và số mũ. Với chữ số 0 tới 9 hai phương thức cho cùng kết quả. Kiểm tra trước khi đổi bằng int() thì dùng isdecimal().

Kiểm tra số âm hay số thực trong chuỗi thế nào?

isdigit() cho False với "-5" và "8.5", vì dấu trừ và dấu chấm không phải chữ số. Cách gọn là thử đổi bằng float() trong try và bắt ValueError, như bài try, except hướng dẫn.

Có cần kiểm tra chuỗi rỗng riêng không?

Thường không. "".isdigit(), "".isalpha() và "".isspace() đều là False, nên ô bỏ trống tự bị coi là không hợp lệ. Riêng "".isascii() là True, nên dùng isascii() thì kiểm tra thêm chuoi != "", và dùng if, else để báo lại cho người gõ.

Chủ đề

isdigit python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập