Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Hàm enumerate() trong Python: duyệt kèm chỉ số

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 4/17 · Chương 6

List và tuple

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Hàm enumerate() trong Python đánh số các phần tử khi bạn duyệt một list: mỗi lượt lặp, nó cho cùng lúc chỉ số và phần tử ở chỉ số đó. Bạn dùng nó khi vừa cần giá trị vừa cần chỉ số, chẳng hạn in bảng điểm có số thứ tự hay ghi lại bài ở chỉ số nào bị điểm kém.

Cần biết trước: duyệt list và hàm range().

Lấy cả chỉ số và phần tử trong một lượt

Ở bài duyệt list, muốn có chỉ số bạn phải đi qua range(len(ds)) rồi tự đọc ds[i]. Hai vòng lặp dưới đây in ra cùng một kết quả, vòng sau dùng enumerate():

python
hoc_vien = ["Hà", "Tâm", "Huy"]
for i in range(len(hoc_vien)):
    print(i, hoc_vien[i])
for i, ten in enumerate(hoc_vien):
    print(i, ten)

KẾT QUẢ

0 Hà
1 Tâm
2 Huy
0 Hà
1 Tâm
2 Huy

Vòng sau không có len() và không có hoc_vien[i]: mỗi lượt lặp, i nhận chỉ số còn ten nhận phần tử. Code ngắn hơn, và bạn không thể viết nhầm chỉ số khi đọc phần tử. enumerate() nhận bất kỳ dãy nào mà for đi qua được, kể cả chuỗi.

Khi có hai list song song, như list tên và list điểm của cùng một lớp, hàm zip() ghép chúng thành từng cặp, và đi cùng enumerate() được. Bài zip() dạy cách đó.

Hai biến lặp sau for

Dòng for i, ten in enumerate(...) có hai tên sau for, ngăn bằng dấu phẩy. Để thấy vì sao, hãy xem enumerate() thật sự cho ra gì ở mỗi lượt:

python
hoc_vien = ["Hà", "Tâm", "Huy"]
print(list(enumerate(hoc_vien)))
for cap in enumerate(hoc_vien):
    print(cap)

KẾT QUẢ

[(0, 'Hà'), (1, 'Tâm'), (2, 'Huy')]
(0, 'Hà')
(1, 'Tâm')
(2, 'Huy')

Mỗi lượt là một cặp (chỉ số, phần tử). Viết một tên sau for thì tên đó nhận nguyên cặp. Viết hai tên thì Python tách cặp ra, giá trị đầu cho tên đứng trước và giá trị sau cho tên đứng sau. enumerate() giống người phát số thứ tự ở quầy: mỗi người bước qua nhận một tờ phiếu ghi số và tên, và hai biến lặp là hai tay cầm hai nửa tờ phiếu.

Cặp viết trong ngoặc tròn như (0, 'Hà') là một tuple, kiểu dữ liệu mà bài tuple dạy. Việc tách một cặp ra nhiều tên gọi là unpacking, dùng được ở cả ngoài vòng lặp, và bài unpacking dạy trọn cách viết đó.

Đánh số từ 1 với start

Bảng điểm in cho học viên đánh số từ 1, không từ 0. Tham số start cho enumerate() biết số đầu tiên là bao nhiêu:

python
hoc_vien = ["Hà", "Tâm", "Huy"]
for so, ten in enumerate(hoc_vien, start=1):
    print(f"{so}. {ten}")

KẾT QUẢ

1. Hà
2. Tâm
3. Huy

start=1 chỉ đổi số được đếm ra. Phần tử vẫn bắt đầu từ "Hà", không phần tử nào bị bỏ. Viết gọn enumerate(hoc_vien, 1) cũng cho cùng kết quả. Tên biến so ở đây nhắc rằng nó là số thứ tự để in, không còn là chỉ số của list.

Đổi start=1 thành start=10 rồi chạy lại: ba số thứ tự in ra là 10, 11 và 12.

Sửa phần tử qua chỉ số từ enumerate()

Mẫu "đi theo chỉ số để sửa phần tử" của bài duyệt list viết gọn hơn với enumerate(): phần tử để hỏi điều kiện, chỉ số để ghi vào ô. Ở đây các điểm dưới 5 được nâng lên 5. Chạy từng bước để xem i, d và diem ở mỗi lượt:

python
diem = [7, 4, 9, 3]
for i, d in enumerate(diem):
    if d < 5:
        diem[i] = 5
print(diem)

KẾT QUẢ

[7, 5, 9, 5]

Điều kiện đọc d, nhưng phép gán phải ghi vào diem[i]: gán cho d chỉ đổi biến lặp, như bài duyệt list đã cho thấy. Không có start nên i đếm từ 0, và diem[i] trỏ đúng ô đang xét.

Kiểm tra nhanh

  1. Với ds = ["Hà", "Tâm", "Huy"], list(enumerate(ds, start=1))[-1] cho kết quả gì?

    • (2, 'Huy')
    • (3, 'Tâm')
    • (3, 'Huy')
  2. Sau diem = [7, 4, 9], dòng for i, d in diem: print(i, d) báo lỗi gì?

    • Báo lỗi TypeError
    • Báo lỗi IndexError
    • 0 7
  3. Giả sử ds là list tên của lớp và mỗi dòng có thân print(i, ten). Những dòng nào in số thứ tự từ 1 và in đủ cả lớp?

    • for i, ten in enumerate(ds, start=1):
    • for i, ten in enumerate(ds):
    • for i, ten in enumerate(ds, 1):
    • for i, ten in enumerate(ds[1:]):
  4. Sau ds = ["Hà", "Tâm"], dòng for so, ten in enumerate(ds, start=1): print(ds[so]) báo lỗi gì?

    • Báo lỗi TypeError
    • Hà Tâm
    • Báo lỗi IndexError
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Đánh số bài kiểm tra và tìm bài kém

diem_a và diem_b là điểm các bài kiểm tra của hai học viên, theo thứ tự làm bài. Với mỗi học viên (đuôi _a hay _b):

  • dong_a, dong_b: list chuỗi, mỗi bài một chuỗi dạng Bài 1: 7 điểm, đánh số từ 1.

  • kem_a, kem_b: list chỉ số (đếm từ 0, như chỉ số của list) của các bài dưới 5 điểm.

Dùng enumerate() cho cả hai việc, không dùng range(), và không gõ thẳng chỉ số.

python
diem_a = [7, 4, 9, 4, 8]
diem_b = [5, 2, 6]
dong_a = []
dong_b = []
kem_a = []
kem_b = []
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • enumerate(ds) cho mỗi lượt lặp một cặp (chỉ số, phần tử), bắt đầu từ 0.

  • for i, x in enumerate(ds) tách cặp đó vào hai biến lặp, thay cho range(len(ds)) và ds[i].

  • enumerate(ds, start=1) đếm từ 1 nhưng vẫn đi từ phần tử đầu tới phần tử cuối.

  • Số đếm có start khác chỉ số; dùng nó để đọc ds[...] thì lệch một ô.

  • Sửa list: đọc điều kiện ở biến phần tử, gán vào ds[i].

  • Thiếu enumerate() mà vẫn viết hai biến lặp thì Python báo lỗi.

Câu hỏi thường gặp

Hàm enumerate trong Python là gì, nó trả về cái gì?

enumerate() nhận một dãy và trả về một thứ để for đi qua, đưa ra lần lượt từng cặp (chỉ số, phần tử). In thẳng nó chỉ thấy một dòng mô tả, không thấy các cặp; bọc trong list() như ví dụ ở mục hai biến lặp thì thấy hết.

Hàm enumerate() có đếm ngược hoặc đếm cách bước được không?

Không. enumerate() chỉ có số bắt đầu, mỗi lượt cộng 1. Muốn đi ngược hay nhảy bước, bạn dùng range() với bước âm hoặc bước lớn hơn 1, rồi đọc phần tử qua chỉ số.

Khi nào vẫn nên dùng range(len()) thay cho enumerate?

Khi lượt lặp cần đọc phần tử khác phần tử đang xét, như so mỗi điểm với điểm đứng ngay trước nó ở chỉ số i - 1, giống bài tập của bài duyệt chuỗi. Những lúc chỉ cần chỉ số và phần tử hiện tại, enumerate() gọn và ít nhầm hơn.

Dùng enumerate() với dict được không?

Được, nhưng enumerate() chỉ đánh số các khóa theo thứ tự for đi qua dict. Đi qua dict để lấy cả khóa lẫn giá trị có cách riêng, bài duyệt dict dạy cách đó.

Chủ đề

enumerate python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập