Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Bài tập dictionary và set Python: 10 bài tự chấm

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 16/16 · Chương 7

Dict và set

  • 8 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Mười bài tập dictionary và set trong Python dưới đây được chấm ngay trên trang: bạn viết code vào ô, bấm Chạy, và từng dòng kiểm tra báo đạt hay chưa. Các bài xếp từ dễ tới khó và dùng lại nhóm bài dict và set: tra và sửa dict, đếm tần suất, gom nhóm, sắp xếp theo giá trị, gộp dict, phép toán tập hợp, frozenset và generator expression.

Cần biết trước: dict trong Python, set trong Python và đếm tần suất bằng dict.

Cách làm các bài tập

Mỗi bài có sẵn dữ liệu của quán cà phê và các biến kết quả gán giá trị ban đầu. Bạn viết code dưới dòng comment cuối, sao cho các biến đó mang đúng kết quả. Trình chấm đọc giá trị của biến chứ không đọc những gì bạn in ra, nên print() chỉ để bạn tự xem. Dict được so theo các cặp khóa và giá trị, set theo các phần tử, nên thứ tự in ra của chúng không ảnh hưởng tới kết quả chấm.

Dữ liệu được chọn để bắt các lỗi hay gặp: món gọi ở lượt đầu hay lượt cuối, khóa chưa có trong dict, hai cách gõ khác hoa thường của cùng một tên. Khi một dòng kiểm tra chưa đạt, hãy in biến đó ra và so với đề trước khi mở gợi ý.

Bí thì mở gợi ý theo thứ tự: gợi ý thứ nhất chỉ chỗ cần nhìn, thứ hai nêu cách làm, thứ ba gần như là lời giải. Bài nào bắt dùng một cấu trúc, cấm một cách làm hay cấm gõ thẳng đáp số thì đề bài đó nói rõ.

Mức dễ: một thao tác dict hoặc set

Bốn bài đầu mỗi bài luyện một việc: sửa dict, đếm bằng dict, phép toán trên set, tra an toàn.

Cập nhật kho chi nhánh Huế

Kho của chi nhánh Huế vừa nhận hàng và ngừng bán một món. Sửa kho theo đúng ba việc, rồi tính kết quả:

  • cộng thêm 10 ly bạc xỉu bằng +=, thêm món sinh tố bơ với 15 ly, xóa trà đào bằng lệnh del;

  • tong_ly: tổng số ly còn trong kho sau ba việc trên.

Không gõ thẳng đáp số. Ôn lại: dict trong Python.

python
kho = {"cà phê sữa": 40, "bạc xỉu": 8, "trà đào": 12}
tong_ly = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

Đếm số lần mỗi món được gọi

ds_goi ghi từng món khách gọi trong buổi sáng. Tính:

  • dem: dict từ tên món tới số lần món đó được gọi;

  • so_mon: số món khác nhau đã được gọi.

Không dùng count() và không gõ thẳng đáp số. Ôn lại: đếm tần suất bằng dict.

python
ds_goi = ["trà đào", "bạc xỉu", "trà đào", "cà phê sữa",
          "bạc xỉu", "trà đào", "sinh tố bơ"]
dem = {}
so_mon = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

So khách quen của hai tháng

thang_10 và thang_11 là mã khách của từng đơn trong hai tháng, một khách có thể mua nhiều lần. Dùng các toán tử &, -, | trên set để tính:

  • khach_ca_hai: set mã khách mua cả hai tháng;

  • khach_moi: set mã khách mua tháng 11 mà không mua tháng 10;

  • so_khach: số khách khác nhau của cả hai tháng.

Không gõ thẳng đáp số. Ôn lại: phép toán tập hợp.

python
thang_10 = [101, 102, 104, 102, 105]
thang_11 = [102, 103, 105, 106, 103]
khach_ca_hai = set()
khach_moi = set()
so_khach = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tra tên món từ mã trên phiếu

Phiếu gọi món ghi mã, quầy pha chế cần tên. Một số mã chưa có trong ma_mon. Tính:

  • ten_tren_phieu: list tên món theo thứ tự trên phieu, mã chưa có thì ghi "không rõ";

  • ma_la: list các mã chưa có trong ma_mon, theo thứ tự trên phiếu.

Tra an toàn, không để chương trình báo lỗi. Ôn lại: dict trong Python và in và not in.

python
ma_mon = {"CPS": "cà phê sữa", "BX": "bạc xỉu", "TD": "trà đào"}
phieu = ["BX", "TD", "SB", "BX", "XX"]
ten_tren_phieu = []
ma_la = []
# Viết code của bạn dưới dòng này

Mức vừa: gom, sắp xếp và gộp dict

Ba bài sau ghép hai bước: gom hoặc sắp xếp rồi chọn ra một kết quả, hay gộp hai dict mà không sửa dict gốc.

Gom đơn theo chi nhánh

Mỗi đơn hàng là một cặp (chi nhánh, mã đơn). Tính:

  • theo_chi_nhanh: dict từ tên chi nhánh tới list mã đơn của chi nhánh đó, theo thứ tự trong don_hang;

  • nhieu_don_nhat: tên chi nhánh có nhiều đơn nhất, tìm bằng max() với key=.

Ôn lại: gom nhóm bằng dict và sắp xếp dict theo giá trị.

python
don_hang = [("Huế", "DH1024"), ("Đà Lạt", "DH1025"),
            ("Huế", "DH1026"), ("Hà Nội", "DH1027"),
            ("Đà Lạt", "DH1028"), ("Huế", "DH1029")]
theo_chi_nhanh = {}
nhieu_don_nhat = ""
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tìm hai món bán chạy nhất

dem là số ly bán được của từng món trong tuần. Tính:

  • top_2: list tên hai món bán nhiều nhất, món nhiều hơn đứng trước;

  • it_nhat: tên món bán ít nhất;

  • tong_top: tổng số ly của hai món trong top_2.

Dùng sorted() và min() với key=, không gõ thẳng đáp số. Ôn lại: sắp xếp dict theo giá trị.

python
dem = {"cà phê sữa": 18, "bạc xỉu": 25,
       "trà đào": 31, "sinh tố bơ": 9}
top_2 = []
it_nhat = ""
tong_top = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

Gộp bảng giá chung với giá riêng

Chi nhánh Đà Lạt dùng bảng giá chung, nhưng có vài món giá riêng. Tính:

  • gia_da_lat: dict giá ở Đà Lạt, giá riêng thắng giá chung, gộp bằng toán tử |;

  • mon_rieng: set các món chỉ Đà Lạt có;

  • tien_chenh: tổng số tiền Đà Lạt đắt hơn giá chung, cộng trên các món có ở cả hai bảng.

gia_chung phải giữ nguyên, nên không dùng update(). Không gõ thẳng đáp số. Ôn lại: gộp và sao chép dict.

python
gia_chung = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000,
             "trà đào": 35000}
rieng_da_lat = {"bạc xỉu": 34000, "sinh tố bơ": 45000,
                "trà đào": 36000}
gia_da_lat = {}
mon_rieng = set()
tien_chenh = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

Mức khó: khóa tự tính và dữ liệu lồng nhau

Ba bài cuối đòi bạn tự tạo khóa cho dict, đi qua một list các dict, hoặc dùng frozenset làm khóa.

Gom tên khách gõ hoa thường lẫn lộn

Khách tự gõ tên khi đăng ký, nên cùng một người có thể gõ "Hà", "HÀ" hay "hà". Tính:

  • theo_ten: dict từ tên viết thường tới list các cách người đó đã gõ, theo thứ tự đăng ký; dùng setdefault();

  • so_nguoi: số người khác nhau;

  • dang_ky_nhieu: list tên viết thường của những người đăng ký từ hai lần trở lên, theo thứ tự gặp lần đầu.

Không gõ thẳng đáp số. Ôn lại: gom nhóm bằng dict.

python
dang_ky = ["Hà", "tâm", "HÀ", "Huy", "Tâm", "hà", "Lan"]
theo_ten = {}
so_nguoi = 0
dang_ky_nhieu = []
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tính doanh thu từng chi nhánh

Mỗi đơn là một dict gồm chi nhánh "cn", món "mon" và số ly "ly"; giá tra trong gia. Tính:

  • doanh_thu: dict từ chi nhánh tới tổng tiền các đơn của chi nhánh đó;

  • cao_nhat: tên chi nhánh có doanh thu cao nhất;

  • tong_ly: tổng số ly của mọi đơn, bằng sum() quanh một generator expression.

Không gõ thẳng đáp số. Ôn lại: dict lồng nhau và list các dict và generator expression.

python
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000,
       "trà đào": 35000, "sinh tố bơ": 45000}
don_hang = [{"cn": "Huế", "mon": "trà đào", "ly": 2},
            {"cn": "Đà Lạt", "mon": "bạc xỉu", "ly": 3},
            {"cn": "Huế", "mon": "sinh tố bơ", "ly": 1},
            {"cn": "Hà Nội", "mon": "cà phê sữa", "ly": 5},
            {"cn": "Đà Lạt", "mon": "trà đào", "ly": 1}]
doanh_thu = {}
cao_nhat = ""
tong_ly = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

Đếm combo hai món không kể thứ tự

Mỗi đơn gồm đúng hai món, khách gọi theo thứ tự nào cũng được: trà đào với bạc xỉu là cùng một combo với bạc xỉu với trà đào. Tính:

  • dem_combo: dict đếm số đơn của từng combo, khóa là frozenset của hai món;

  • combo_hay_goi: combo được gọi nhiều nhất, một frozenset;

  • so_loai_combo: số combo khác nhau.

Không gõ thẳng đáp số. Ôn lại: frozenset và đếm tần suất.

python
don = [["trà đào", "bạc xỉu"], ["bạc xỉu", "trà đào"],
       ["cà phê sữa", "sinh tố bơ"], ["trà đào", "bạc xỉu"],
       ["sinh tố bơ", "cà phê sữa"], ["trà đào", "cà phê sữa"]]
dem_combo = {}
combo_hay_goi = None
so_loai_combo = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

Câu hỏi thường gặp

Làm bài tập dict trong Python hay sai ở chỗ nào?

Ở lượt đầu tiên của mẫu đếm và mẫu gom nhóm: khóa chưa có thì d[k] += 1 hay d[k].append(x) báo KeyError. Hãy dùng d.get(k, 0) hoặc setdefault(). Lỗi thứ hai là gán đè thay cho cộng dồn, làm mất phần đã đếm. Bài gom nhóm bằng dict nói kỹ cả hai mẫu.

Khi nào cần đổi list sang set trong bài tập set?

Khi câu hỏi là "có hay không", "bao nhiêu thứ khác nhau" hay "nhóm này có mà nhóm kia không có". Đổi một lần ở đầu bài rồi dùng các phép &, |, -. Khi đề cần giữ thứ tự gặp, như bài tra mã món, kết quả vẫn phải là list. Bảng chọn kiểu nằm ở bài list, tuple, dict hay set.

Làm xong 10 bài này thì luyện tiếp ở đâu?

Bài hàm trong Python ngay sau trang này mở nhóm bài hàm. Từ đó trở đi, bài tập gói lời giải vào một hàm có tham số. Nhờ vậy cùng một đoạn code đếm hay gom nhóm chạy được trên nhiều bộ dữ liệu mà khỏi viết lại cho từng biến như các bài trên.

Chủ đề

bài tập dictionary python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập