Module bị gỡ khỏi Python 3.12, 3.13: cgi, imp, telnetlib
Bài 12/12 · Chương 27
Tra cứu thư viện chuẩn
- 9 phút
- Trung cấp
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
Nhiều module bị gỡ khỏi Python 3.12 và 3.13, nên code cũ chạy tốt trên Python 3.11 bỗng báo lỗi ngay ở dòng import. Trang này liệt kê từng module đã gỡ, bản Python gỡ nó và thứ dùng thay, đo trên Python 3.12, 3.13 và 3.14. Ba module hay gặp nhất trong code cũ là cgi, imp, telnetlib, cùng distutils của các file cài đặt gói.
Cần biết trước: import, pip và warnings.
Bảng tra nhanh: module đã gỡ và thứ dùng thay
Cột "Gỡ ở bản" theo What's New của Python 3.12 (phát hành 02/10/2023) và 3.13 (phát hành 07/10/2024). Python 3.14 (phát hành 07/10/2025) không gỡ thêm module nào, chỉ gỡ một số hàm và lớp. Gói standard-<tên> trên PyPI là bản chép lại module cũ do cộng đồng giữ, chỉ để code cũ chạy tạm.
Module | Gỡ ở bản | Dùng thay | Bài |
|---|---|---|---|
| 3.12 |
| trang này |
| 3.12 |
| |
| 3.12 |
| |
| 3.12 | gói | |
| 3.13 |
| |
| 3.13 | gói | |
| 3.13 |
| |
| 3.13 |
| |
| 3.13 |
| |
| 3.13 |
| |
| 3.13 | gói | trang này |
| 3.13 | gói | trang này |
| 3.13 | gói | trang này |
| 3.13 | không có thay thế trong thư viện chuẩn | trang này |
| 3.13 | không cần nữa: code Python 2 nên viết lại |
Đoạn sau thử import 24 module của bảng, trừ distutils, và đếm số module Python báo không có. Mỗi lần thử nằm trong warnings.catch_warnings() để cảnh báo của bản 3.12 không làm rối kết quả:
import importlib, warnings
da_go = ["asynchat", "asyncore", "imp", "smtpd", "cgi", "cgitb",
"crypt", "telnetlib", "nntplib", "audioop", "chunk",
"sndhdr", "imghdr", "uu", "xdrlib", "aifc", "sunau",
"mailcap", "pipes", "msilib", "nis", "ossaudiodev",
"spwd", "lib2to3"]
thieu = []
for ten in da_go:
try:
with warnings.catch_warnings():
warnings.simplefilter("ignore")
importlib.import_module(ten)
except ModuleNotFoundError:
thieu.append(ten)
print(len(thieu), "trên", len(da_go))KẾT QUẢ
24 trên 24Python 3.13 cũng in 24 trên 24. Trên Linux (Docker, ảnh python:3.12-slim, Python 3.12.16), Python 3.12 in 6 trên 24: bản đó mới gỡ bốn module asynchat, asyncore, imp, smtpd. msilib chỉ có trên Windows, còn nis cần thư viện NIS lúc dịch Python, ảnh này không có. Trên Windows số này lớn hơn, vì crypt, spwd, ossaudiodev và nis chỉ có trên Unix. Đổi "lib2to3"] thành "lib2to3", "json"] rồi chạy lại: dòng cuối in 24 trên 25, vì json vẫn còn.
Vì sao code cũ báo lỗi import
PEP 594, "Removing dead batteries from the standard library", tạo ngày 20/05/2019, đề xuất gỡ các module ít người dùng, không ai bảo trì hoặc đã có cách tốt hơn. Theo tài liệu của Python 3.11 (đọc ngày 15/11/2026), cả ba module asynchat, asyncore, smtpd đã bị coi là lỗi thời từ Python 3.6, còn các module còn lại in DeprecationWarning từ Python 3.11. Ba module đầu bị gỡ ở 3.12, 19 module còn lại ở 3.13. distutils đi theo một đề xuất riêng, PEP 632, và bị gỡ ở 3.12. imp đã báo cảnh báo từ lâu và cũng bị gỡ ở 3.12.
Trên Python 3.12, các module chờ gỡ ở 3.13 vẫn import được nhưng in một dòng cảnh báo khi import từ chương trình chính. Đoạn sau chạy trong Docker, ảnh python:3.12-slim, Python 3.12.16. Trên Windows đổi python3 thành python:
python3 -c "import cgi"KẾT QUẢ
<string>:1: DeprecationWarning: 'cgi' is deprecated and slated for removal in Python 3.13Khi import cgi nằm trong một thư viện mà chương trình của bạn import, Python mặc định giấu cảnh báo này. Cờ -W default, như python3 -W default chuong_trinh.py, hiện cả các cảnh báo đó.
Thay imp bằng importlib
Các hàm của imp có bản tương ứng trong importlib, theo What's New 3.12: imp.reload() thành importlib.reload(), imp.find_module() thành importlib.util.find_spec(), imp.new_module() thành types.ModuleType(). imp.load_source(ten, duong_dan) nạp một file .py bất kỳ, cần ba bước:
import importlib.util
with open("bang_gia.py", "w", encoding="utf-8") as f:
f.write("BAC_XIU = 32000\n")
tim = importlib.util.spec_from_file_location
spec = tim("bang_gia", "bang_gia.py")
bang_gia = importlib.util.module_from_spec(spec)
spec.loader.exec_module(bang_gia)
print(bang_gia.BAC_XIU)
print([importlib.util.find_spec(t) is None
for t in ["imp", "json"]])KẾT QUẢ
32000
[True, False]find_spec() cho None khi module không có, mà không import nó, như trang công cụ phát triển đã dùng. Giới hạn: module nạp kiểu này không tự vào sys.modules, muốn import bang_gia ở chỗ khác dùng lại thì gán sys.modules["bang_gia"] = bang_gia.
Thay cgi bằng urllib.parse
cgi.FieldStorage đọc tham số của form web như ?mon=bạc+xỉu&so=2. Không cần nó nữa: urllib.parse.parse_qs() đọc chuỗi truy vấn, email.message đọc phần thân nhiều phần của form tải file, còn ứng dụng web thật dùng framework như Flask hay Django. cgi.escape() đã gỡ từ 3.8, thay bằng html.escape(), có ở bảng tra thư viện mạng.
import urllib.parse
truy_van = "mon=b%E1%BA%A1c+x%E1%BB%89u&so=2&so=3&ghi_chu="
print(urllib.parse.parse_qs(truy_van))
print(dict(urllib.parse.parse_qsl(truy_van)))KẾT QUẢ
{'mon': ['bạc xỉu'], 'so': ['2', '3']}
{'mon': 'bạc xỉu', 'so': '3'}parse_qs() giải mã %E1%BA%A1 thành chữ có dấu và + thành khoảng trắng, bỏ ghi_chu vì không có giá trị. dict(parse_qsl(...)) giữ giá trị cuối của khóa lặp lại.
Thay telnetlib, distutils và các module còn lại
Telnet gửi cả mật khẩu dưới dạng chữ thường, nên máy chủ ngày nay dùng SSH, với gói paramiko hay asyncssh. Thiết bị cũ chỉ có Telnet thì dùng gói telnetlib3 hoặc Exscript, cài bằng pip như bài pip.
distutils từng dùng trong file setup.py để đóng gói. Gói ngày nay khai trong pyproject.toml và đóng bằng setuptools. Các hàm lẻ có chỗ thay trong thư viện chuẩn: distutils.spawn.find_executable() thành shutil.which(), distutils.sysconfig thành sysconfig. distutils.version.LooseVersion thay bằng packaging.version.Version của gói packaging. Máy nào cài setuptools thì import distutils vẫn chạy, vì gói đó tự kèm một bản distutils, theo What's New 3.12. Ảnh Docker python:3.12-slim không có setuptools, và trên Windows bạn đổi python3 thành python:
python3 -c "import distutils"KẾT QUẢ
ModuleNotFoundError: No module named 'distutils'Các module nhỏ khác thay bằng module còn lại của thư viện chuẩn. uu thành base64, pipes.quote() thành shlex.quote() của thư viện hệ điều hành, mailcap thành mimetypes:
import base64, shlex, mimetypes
print(base64.b64encode("Huế".encode()))
print(shlex.quote("hoa don.txt"))
print(mimetypes.guess_type("menu.pdf"))KẾT QUẢ
b'SHXhur8='
'hoa don.txt'
('application/pdf', None)Giới hạn: crypt không có bản thay trong thư viện chuẩn cho đúng việc băm mật khẩu kiểu Unix, hashlib.scrypt() hay gói bcrypt băm theo cách khác, nên mật khẩu đã lưu bằng crypt cần gói legacycrypt để kiểm.
Kiểm tra nhanh
Module nào báo
ModuleNotFoundErrortrên Python 3.12 nhưng vẫn import được trên Python 3.11?impcgitelnetlib
Những cách nào giúp thấy trước cảnh báo một module sắp bị gỡ?
- Chạy
python -W default ten_file.py - Chạy test với
python -W error::DeprecationWarning - Đặt
warnings.simplefilter("ignore")đầu chương trình - Đọc mục Deprecated trong What's New của bản Python mới
- Chạy
Sau
import urllib.parse,urllib.parse.parse_qs("so=2&so=3")["so"]trả về gì?'2''3'['2', '3']
Bài tập
Viết hàm kiểm module và đọc tham số URL
Viết thân hai hàm để chuyển một ứng dụng cũ lên Python 3.14, mỗi hàm cần đúng một module của starter:
module_thieu(cac_ten):cac_tenlà list tên module. Trả về list các tên không có trên bản Python đang chạy, giữ thứ tự, không import module nào. Không sửacac_ten.doc_tham_so(chuoi_truy_van): đọc chuỗi truy vấn như"mon=b%E1%BA%A1c+x%E1%BB%89u&so=2"thành dict, mỗi khóa ứng với một chuỗi đã giải mã. Khóa lặp lại thì lấy giá trị đầu tiên, khóa không có giá trị thì bỏ qua.
Trả về: module_thieu trả về một list, doc_tham_so trả về một dict.
import importlib.util
import urllib.parse
def module_thieu(cac_ten):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng này
def doc_tham_so(chuoi_truy_van):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
Python 3.12 gỡ
distutils,imp,asynchat,asyncore,smtpd; Python 3.13 gỡ 19 module của PEP 594 nhưcgi,telnetlib,crypt, cùnglib2to3.Python 3.14 không gỡ thêm module nào.
impthay bằngimportlib,cgibằngurllib.parsehay một framework,telnetlibbằng SSH hoặc góitelnetlib3.distutilsthay bằngsetuptoolsvớipyproject.toml, cùngshutil.which()vàsysconfig.Đừng tắt hết
DeprecationWarning: đó là lời báo trước khi một module bị gỡ.
Câu hỏi thường gặp
Module cgi trong Python 3.13 bị gỡ thì làm web form bằng gì?
Ứng dụng web dùng framework như Flask, FastAPI hay Django, chúng tự đọc form và file tải lên. Chỉ cần đọc chuỗi truy vấn thì dùng urllib.parse.parse_qs(). Code cũ cần chạy ngay thì cài gói standard-cgi bằng python -m pip install standard-cgi (macOS/Linux: python3 -m pip install standard-cgi), rồi lên kế hoạch thay dần.
Telnetlib trong Python còn dùng được không?
Từ Python 3.13 thì không còn trong thư viện chuẩn. Cài gói telnetlib3 bằng python -m pip install telnetlib3 (macOS/Linux: python3 -m pip install telnetlib3) cho thiết bị chỉ có Telnet, hoặc gói standard-telnetlib để code cũ chạy như trước. Kết nối máy chủ mới thì dùng SSH, vì Telnet không mã hóa gì cả.
Lỗi ModuleNotFoundError: No module named 'distutils' sửa thế nào?
Thường là một gói cũ còn gọi distutils khi cài trên Python 3.12 trở lên. Nâng gói đó lên bản mới nhất trước, vì đa số đã bỏ distutils. Nếu vẫn lỗi, cài setuptools bằng python -m pip install setuptools (macOS/Linux: python3 -m pip install setuptools): nó kèm một bản distutils cho code cũ. Cách cài gói có ở bài pip.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.