Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Chuỗi trong Python (string): nháy đơn, nháy kép, nhiều dòng

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 1/13 · Chương 3

Chuỗi

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Chuỗi trong Python (string) là kiểu dữ liệu chứa văn bản: một dãy ký tự đặt giữa hai dấu nháy, như họ tên, địa chỉ hay mã đơn hàng. Bạn dùng chuỗi mỗi khi chương trình cần giữ văn bản, chẳng hạn ghi tên người nhận lên phiếu giao hàng hay lưu mã giảm giá khách vừa gõ.

Cần biết trước: biến và kiểu dữ liệu.

Tạo chuỗi bằng nháy đơn hoặc nháy kép

Một đơn hàng cần họ tên người nhận và mã đơn. Cả hai là văn bản, nên bạn viết chúng giữa một cặp dấu nháy. Python nhận cả dấu nháy đơn lẫn dấu nháy kép:

python
ho_ten = "Trần Thu Hà"
ma_don = 'DH1024'
print(ho_ten, ma_don)
print(type(ho_ten), type(ma_don))
print(type("1024"), type(1024))

KẾT QUẢ

Trần Thu Hà DH1024
<class 'str'> <class 'str'>
<class 'str'> <class 'int'>

Hai loại nháy cho ra cùng một kiểu str. Dấu nháy chỉ đánh dấu chỗ chuỗi bắt đầu và kết thúc, nên print() không in chúng ra. Dòng cuối cho thấy dấu nháy quyết định kiểu: "1024" là chuỗi gồm bốn ký tự chữ số, còn 1024 là một số nguyên.

Đổi 'DH1024' thành DH1024 rồi chạy lại: Python báo lỗi, thông báo lỗi in ra NameError ở đầu dòng cuối. Thiếu dấu nháy, Python đọc DH1024 như tên một biến chưa được gán.

Mỗi ký tự của chuỗi đứng ở một vị trí đánh số từ 0, gọi là chỉ số. Bài cắt chuỗi dạy cách lấy một ký tự hay một đoạn theo chỉ số.

Chuỗi có sẵn dấu nháy bên trong

Lời nhắn của khách hay tên quán đôi khi chứa dấu nháy. Cách đơn giản là bọc chuỗi bằng loại nháy còn lại: nội dung có nháy đơn thì bọc bằng nháy kép, và ngược lại.

python
loi_nhan = "Tâm nói: 'Hẹn gặp ở Huế' nhé"
bien_hieu = 'Quán "Bạc Xỉu" mở cửa 7 giờ'
print(loi_nhan)
print(bien_hieu)

KẾT QUẢ

Tâm nói: 'Hẹn gặp ở Huế' nhé
Quán "Bạc Xỉu" mở cửa 7 giờ

Python tìm dấu nháy đóng cùng loại với dấu nháy mở. Nháy kép bên trong một chuỗi bọc bằng nháy đơn chỉ là một ký tự bình thường. Hãy coi cặp nháy ngoài cùng như hai cái kẹp giữ tờ giấy: nháy ngoài phải khác loại nháy bên trong thì Python mới biết chỗ đóng.

Khi buộc phải dùng cùng loại nháy, bạn đặt dấu gạch chéo ngược \ ngay trước dấu nháy bên trong để Python coi nó là một ký tự. Cách này, cùng \n để xuống dòng, được dạy ở bài ký tự escape và xuống dòng.

Chuỗi nhiều dòng với ba dấu nháy

Một thẻ địa chỉ có ba dòng: tên, đường, thành phố. Ba dấu nháy liền nhau, """ hoặc ''', mở một chuỗi được phép kéo qua nhiều dòng:

python
dia_chi = """Trần Thu Hà
đường 3/2, quận 10
TP. Hồ Chí Minh"""
print(dia_chi)
print(type(dia_chi))

KẾT QUẢ

Trần Thu Hà
đường 3/2, quận 10
TP. Hồ Chí Minh
<class 'str'>

Chỗ xuống dòng bạn gõ trong code được giữ nguyên trong chuỗi, nên print() in ra đúng ba dòng. Chuỗi ba nháy vẫn có kiểu str như các chuỗi khác. Bên trong nó, bạn viết thoải mái cả nháy đơn lẫn nháy kép.

Chuỗi rỗng

Ô ghi chú của một đơn hàng có thể chưa có gì. Hai dấu nháy liền nhau, "" hoặc '', tạo ra chuỗi rỗng: một chuỗi không có ký tự nào.

python
ghi_chu = ""
print("Ghi chú:", ghi_chu, "(hết)")
print(type(ghi_chu))
ghi_chu = "Giao trước 9 giờ"
print("Ghi chú:", ghi_chu, "(hết)")

KẾT QUẢ

Ghi chú:  (hết)
<class 'str'>
Ghi chú: Giao trước 9 giờ (hết)

Chuỗi rỗng vẫn là một chuỗi, kiểu str, nên nó là giá trị khởi đầu hợp lý cho một biến sẽ nhận văn bản sau này. Dòng đầu của kết quả có hai dấu cách liền nhau: print() đặt một dấu cách trước và sau giá trị rỗng. Chuỗi " " chứa một dấu cách thì khác chuỗi rỗng, vì nó có một ký tự.

Chuỗi là bất biến

Chuỗi là bất biến (không sửa tại chỗ được): sau khi tạo, bạn không đổi được một ký tự nào bên trong nó. Muốn có nội dung khác thì bạn tạo một chuỗi mới rồi gán lại cho biến.

python
ma_giam_gia = "MA-MAU-01"
print(ma_giam_gia)
ma_giam_gia = "MA-MAU-02"
print(ma_giam_gia)

KẾT QUẢ

MA-MAU-01
MA-MAU-02

Dòng gán thứ hai không sửa chuỗi "MA-MAU-01". Nó tạo chuỗi "MA-MAU-02" rồi cho tên ma_giam_gia chỉ sang chuỗi mới. Vì chuỗi không bị sửa tại chỗ, các thao tác biến đổi chuỗi bạn sẽ học sau đều cho ra một chuỗi mới, và bạn phải gán kết quả đó cho một biến nếu muốn giữ nó.

Kiểm tra nhanh

  1. Những dòng nào tạo được một chuỗi hợp lệ?

    • que = 'Huế'
    • que = "Đà Lạt'
    • que = """Hà Nội"""
    • que = "Tâm nói: "Chào""
  2. print(type("")) in ra gì?

    • Không in gì
    • <class 'str'>
    • Báo lỗi vì chuỗi không có ký tự
  3. Lời nhắn chứa cả nháy đơn và nháy kép: Hà ghi: "Quán 'Bạc Xỉu' nhé". Cách bọc nào gán được nguyên văn lời nhắn đó cho một biến mà không cần ký tự đặc biệt?

    • Nháy đơn '…'
    • Nháy kép "…"
    • Ba dấu nháy đơn '''…'''
  4. Chuỗi là bất biến. Sau hai dòng ma = "DH1024" và ma = "DH1025", điều gì xảy ra?

    • Biến ma chỉ sang một chuỗi mới; chuỗi "DH1024" không bị sửa
    • Python báo lỗi vì chuỗi không đổi được
    • Ký tự cuối của chuỗi "DH1024" bị sửa thành 5
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Ghi thẻ tên và lời nhắn cho đơn hàng

Lê Minh Tâm đặt bàn ở quán Bạc Xỉu và để lại lời nhắn. Gán cho các biến:

  • loi_nhan: đúng văn bản Tâm nói: "Hẹn ở quán Bạc Xỉu", giữ cả hai dấu nháy kép.

  • the_ten: một chuỗi ba dòng, lần lượt Lê Minh Tâm, Huế, DH1024, không có dấu cách thừa ở đầu hay cuối dòng.

  • ghi_chu: đổi thành chuỗi rỗng, vì Tâm không ghi chú gì.

  • kieu_ghi_chu: kiểu của ghi_chu, lấy bằng type().

Viết bằng các loại nháy của bài này, chưa dùng dấu \ (trình chấm chỉ đọc giá trị nên không kiểm được điều này).

python
loi_nhan = ""
the_ten = ""
ghi_chu = "chưa có"
kieu_ghi_chu = ""
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • Chuỗi là văn bản đặt giữa hai dấu nháy, kiểu str; nháy đơn và nháy kép cho cùng kết quả.

  • "1024" là chuỗi, 1024 là số nguyên: dấu nháy quyết định kiểu.

  • Nội dung có nháy đơn thì bọc bằng nháy kép, và ngược lại; ba nháy chứa được cả hai loại.

  • Chuỗi ba nháy """…""" giữ nguyên các chỗ xuống dòng; chuỗi một cặp nháy phải đóng trên cùng dòng.

  • "" là chuỗi rỗng, vẫn kiểu str, khác chuỗi " " có một dấu cách.

  • Chuỗi bất biến: không sửa được ký tự bên trong, chỉ tạo chuỗi mới rồi gán lại biến.

Câu hỏi thường gặp

Trong Python nên dùng nháy đơn hay nháy kép cho chuỗi?

Hai cách cho cùng một chuỗi, nên chọn một cách và giữ đều trong cả chương trình. Nhiều dự án chọn nháy kép, rồi chỉ đổi sang nháy đơn khi nội dung có sẵn nháy kép. Bài quy tắc viết code PEP 8 nói thêm về cách giữ code đồng đều.

Làm sao viết chuỗi nhiều dòng trong Python?

Bọc văn bản bằng ba dấu nháy, """ hoặc ''', rồi xuống dòng ngay trong code như gõ văn bản. Cách thứ hai là đặt \n vào chỗ cần xuống dòng trong một chuỗi thường.

Làm sao biết một chuỗi dài bao nhiêu ký tự?

Hàm len() đếm số ký tự của chuỗi, kể cả dấu cách. Bài nối chuỗi ngay sau bài này dạy len() cùng phép nối và lặp chuỗi.

Chủ đề

string trong python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập