Tham số mặc định trong Python và keyword arguments
Bài 3/17 · Chương 8
Hàm
- 6 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Tham số mặc định trong Python là tham số có sẵn một giá trị ghi ngay trong dòng def, nên lúc gọi hàm bạn được bỏ trống nó. Bạn dùng nó cho những thứ hầu như không đổi, như số ly mặc định là một, rồi gọi hàm bằng tên tham số khi muốn đổi đúng một thứ mà không cần nhớ thứ tự.
Cần biết trước: hàm và def và lệnh return.
Cho tham số một giá trị mặc định
Phần lớn khách gọi một ly, nên bắt nơi gọi hàm lần nào cũng ghi số 1 là thừa. Viết so_ly=1 trong dòng def cho tham số so_ly giá trị mặc định là 1:
def tinh_tien(don_gia, so_ly=1):
return don_gia * so_ly
print(tinh_tien(29000))
print(tinh_tien(29000, 3))KẾT QUẢ
29000
87000Lời gọi đầu chỉ có một đối số, nên so_ly lấy giá trị mặc định. Lời gọi sau truyền 3, và giá trị truyền vào luôn thắng giá trị mặc định. Tham số không có giá trị mặc định như don_gia thì vẫn bắt buộc. Đổi so_ly=1 thành so_ly=2 rồi chạy lại: dòng đầu in 58000, còn dòng sau vẫn in 87000.
Giá trị mặc định nên là số, chuỗi hoặc None. Lý do không dùng list làm giá trị mặc định nằm ở bài bẫy tham số mặc định khả biến.
Gọi hàm bằng đối số theo tên
Hàm gia_sau_giam có ba tham số: giá, phần trăm giảm (mặc định 10) và mức làm tròn xuống (mặc định 1.000 đ). Lời gọi có thể ghi tên tham số kèm dấu bằng, gọi là đối số theo tên (keyword argument):
def gia_sau_giam(gia, phan_tram=10, lam_tron=1000):
gia_moi = gia * (100 - phan_tram) // 100
return gia_moi // lam_tron * lam_tron
print(gia_sau_giam(259000))
print(gia_sau_giam(259000, 20))
print(gia_sau_giam(259000, lam_tron=10000))
print(gia_sau_giam(lam_tron=1, gia=259000, phan_tram=15))KẾT QUẢ
233000
207000
230000
220150Dòng thứ ba muốn đổi mức làm tròn mà giữ mức giảm mặc định. Ghi lam_tron=10000 cho phép bỏ qua phan_tram, thứ mà truyền theo vị trí không làm được. Dòng cuối ghi tên cả ba tham số nên đổi được thứ tự tùy ý. Đối số theo tên giống nhãn dán trên từng hộp quà: hộp đến tay đúng người dù xếp theo thứ tự nào. Người đọc lời gọi cũng biết ngay 10000 là mức làm tròn.
Trộn đối số theo vị trí và theo tên
Một lời gọi được trộn hai cách truyền. Đối số theo vị trí đi trước và lấp các tham số từ trái sang. Đối số theo tên đi sau và nhắm thẳng vào tham số mang tên đó. Hàm phí giao hàng dưới đây có hai tham số mặc định, mốc miễn phí và mức phí:
def phi_giao(tong_don, nguong=300000, phi=30000):
if tong_don >= nguong:
return 0
return phi
print(phi_giao(250000))
print(phi_giao(250000, nguong=200000))
print(phi_giao(250000, phi=15000))KẾT QUẢ
30000
0
15000Cả ba lời gọi truyền 250000 theo vị trí vào tong_don. Lời gọi thứ hai hạ mốc miễn phí xuống 200.000 đ nên đơn được miễn phí. Lời gọi thứ ba giữ mốc 300.000 đ và chỉ đổi mức phí.
Kiểm tra nhanh
Trong ví dụ hàm
gia_sau_giam, lời gọigia_sau_giam(259000, lam_tron=10000)trả về số nào?233000230000207000
Giả sử mỗi dòng
defdưới đây đều có thân hàm. Những dòng nào Python chấp nhận?def tinh_tien(don_gia, so_ly=1):def tinh_tien(don_gia=29000, so_ly):def tinh_tien(don_gia=29000, so_ly=1):def tinh_tien(so_ly=1, don_gia):
Với hàm
phi_giao(tong_don, nguong=300000, phi=30000)của bài, lời gọi nào khiến Python báo lỗi cú pháp?phi_giao(phi=15000, 250000)phi_giao(250000, phi=15000)phi_giao(tong_don=250000)
Muốn giữ mức giảm mặc định 10% và làm tròn tới 10.000 đ, lời gọi nào của
gia_sau_giamcho đúng giá?gia_sau_giam(259000, 10000)gia_sau_giam(lam_tron=10000)gia_sau_giam(259000, lam_tron=10000)
Bài tập
Viết hàm tính tiền món có giá trị mặc định
Quán tính tiền một món bằng đơn giá nhân số ly, rồi giảm theo phần trăm, lấy phần nguyên bằng //. Sửa dòng def của tien_mon để so_ly mặc định là 1 và phan_tram_giam mặc định là 0, rồi viết thân hàm.
Ví dụ: tien_mon(29000) trả về 29000, tien_mon(45000, phan_tram_giam=10) trả về 40500.
Trả về: tiền phải trả, một int.
def tien_mon(don_gia, so_ly, phan_tram_giam): # sửa dòng này
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
Viết
ten=gia_tritrong dòngdefcho tham số một giá trị mặc định; lời gọi bỏ trống thì hàm dùng giá trị đó.Tham số có giá trị mặc định phải đứng sau mọi tham số không có, nếu không là
SyntaxError.Đối số theo tên ghi
ten=gia_trilúc gọi, được bỏ qua tham số đứng trước và đổi thứ tự.Trong một lời gọi, đối số theo vị trí phải đứng trước đối số theo tên.
Truyền theo vị trí mà nhầm chỗ thì Python không báo lỗi; ghi tên tham số để tránh.
Câu hỏi thường gặp
Giá trị mặc định (default argument) trong Python được tính lúc nào?
Một lần, lúc chạy qua dòng def, rồi mọi lời gọi bỏ trống tham số dùng lại giá trị đó. Vì thế bài này khuyên chỉ dùng số, chuỗi hoặc None làm giá trị mặc định.
Gọi hàm bằng đối số theo tên (keyword arguments) có bắt buộc ghi đủ mọi tham số không?
Không. Bạn chỉ ghi tên cho những đối số muốn truyền theo tên. Các đối số đứng trước vẫn truyền theo vị trí được. Hàm có sẵn cũng nhận đối số theo tên, ví dụ sep và end của hàm print().
Đối số trong Python khác tham số thế nào?
Tham số là tên đứng trong dòng def, như so_ly. Đối số là giá trị truyền vào lúc gọi, như 3 trong tinh_tien(29000, 3). Giá trị mặc định thuộc về tham số; còn "theo vị trí" hay "theo tên" là cách truyền đối số.
Làm sao viết hàm nhận bao nhiêu đối số cũng được?
Dùng *args cho các đối số theo vị trí và **kwargs cho các đối số theo tên không biết trước. Hai cách viết này nằm ở bài *args và **kwargs, ngay sau bài này.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.