Môi trường ảo Python (venv): tạo, kích hoạt, xóa
Bài 9/14 · Chương 9
Module, gói và môi trường
- 7 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Môi trường ảo (venv) trong Python là một thư mục chứa bản Python riêng cho một dự án, để thư viện bạn cài bằng pip chỉ nằm trong dự án đó. Bạn tạo môi trường ảo khi hai dự án cần hai bản khác nhau của cùng một gói, hay khi hệ điều hành không cho pip cài vào bản Python chung.
Cần biết trước: trình thông dịch và pip install.
Vì sao mỗi dự án cần một môi trường ảo
Không có môi trường ảo, mọi gói bạn cài bằng python -m pip install dồn vào một chỗ chung của bản Python trên máy. Dự án lịch học cần holidays bản 0.108, một dự án cũ chỉ chạy với bản 0.60: cài bản này là làm hỏng dự án kia. Môi trường ảo giống một hộp đồ nghề riêng cho từng công trình: mỗi hộp có đồ của nó, lấy đồ trong hộp này không động tới hộp khác.
Trên Ubuntu/Debian mới và Python của Homebrew, python3 -m pip install ngoài môi trường ảo dừng với thông báo externally-managed-environment (PEP 668); trong .venv đã kích hoạt, lệnh đó chạy bình thường.
Mỗi lệnh trong bài gõ ở terminal, ngay trong thư mục dự án. Trình duyệt không tạo được môi trường ảo, nên các khối lệnh dưới đây không có nút Chạy. Kết quả dán từ một lần chạy thật trên Linux với Python 3.14, đường dẫn và số phiên bản trên máy bạn có thể khác.
Tạo môi trường ảo bằng python -m venv
Lệnh python -m venv .venv chạy module venv của thư viện chuẩn và tạo thư mục .venv trong thư mục hiện tại. .venv là tên thường dùng, dấu chấm đầu làm thư mục ẩn trên macOS và Linux. Trên Windows đổi python3 thành python:
python3 -m venv .venv
ls .venvKẾT QUẢ
bin
include
lib
lib64
pyvenv.cfgLệnh tạo xong thì không in gì. Trên macOS không có lib64. Trên Windows, .venv gồm .gitignore, Include, Lib, Scripts và pyvenv.cfg: thư mục bin có tên là Scripts, và đó là chỗ có lệnh kích hoạt. Mỗi dự án có .venv của riêng nó, đặt ngay trong thư mục dự án.
Kích hoạt môi trường ảo
Kích hoạt là bảo terminal: từ giờ python và pip là bản trong .venv. Lệnh kích hoạt khác nhau giữa hai hệ.
Windows (PowerShell):
.venv\Scripts\Activate.ps1
macOS/Linux:
source .venv/bin/activate
Kích hoạt xong, đầu dòng lệnh hiện (.venv). Kiểm tra python đang chạy bản nào bằng sys.prefix, đường dẫn tới thư mục của bản Python đang chạy (bài sys nói kỹ). Trong môi trường ảo, lệnh python có trên cả hai hệ, nên lệnh dưới gõ giống nhau:
python -c "import sys; print(sys.prefix)"
python -m pip listKẾT QUẢ
/tmp/home/du_an_lich/.venv
Package Version
------- -------
pip 26.2.2Môi trường mới chỉ có pip. Gói nào cần thì cài bằng python -m pip install holidays, hay cài cả danh sách của dự án bằng python -m pip install -r requirements.txt như bài pip. Các gói đó vào .venv, bản Python chung không đổi.
Thoát và xóa môi trường ảo
Lệnh deactivate thoát môi trường ảo, giống nhau trên hai hệ. Sau đó python3 lại là bản chung, và gói đã cài trong .venv không còn. Trên Windows đổi python3 thành python:
deactivate
python3 -c "import sys; print(sys.prefix)"
python3 -c "import holidays"KẾT QUẢ
/usr/local
ModuleNotFoundError: No module named 'holidays'Dòng cuối là dòng cuối của thông báo lỗi. Gói vẫn nằm trong .venv, kích hoạt lại là dùng được. Môi trường ảo là thứ tạo lại được, nên khi không cần nữa bạn xóa cả thư mục:
Windows (PowerShell):
Remove-Item -Recurse -Force .venv
macOS/Linux:
rm -rf .venv
Đừng chép .venv sang máy khác hay gửi kèm dự án: chép requirements.txt, rồi trên máy kia tạo môi trường mới và cài lại từ file đó. Bỏ .venv khỏi kho code là việc của bài git; từ Python 3.13, venv tự đặt file .gitignore trong .venv.
Kiểm tra nhanh
Lệnh nào tạo môi trường ảo tên
.venvtrong thư mục dự án?python -m venv .venvpython -m pip install venvsource .venv/bin/activate
Dấu hiệu nào cho biết môi trường ảo đang được kích hoạt?
- Thư mục
.venvcó trong dự án - Đầu dòng lệnh hiện
(.venv)vàsys.prefixtrỏ vào.venv python -m pip listchỉ có pip
- Thư mục
Trong Windows PowerShell, lệnh nào kích hoạt
.venv?source .venv/bin/activate.venv\Scripts\Activate.ps1.venv/bin/Activate.ps1
Bạn cài
holidaystrong.venvrồi gõdeactivate. Lệnhpython3 -c "import holidays"cho gì?- Không in gì, vì gói đã cài trên máy
- Báo lỗi
ModuleNotFoundError - Python tự kích hoạt lại
.venv
Trên Ubuntu,
python3 -m venv .venvdừng vìensurepip is not available. Bạn làm gì tiếp?- Dùng ngay thư mục
.venvvừa tạo, chỉ thiếu pip - Cài module
venvbằngpython3 -m pip install venv - Cài gói hệ điều hành như
python3.14-venv, xóa.venvtạo dở rồi tạo lại
- Dùng ngay thư mục
Bài tập
Viết lệnh kích hoạt cho từng hệ
Một trang hướng dẫn nội bộ in sẵn lệnh kích hoạt cho người mới. Viết thân hàm lenh_kich_hoat(ten_venv, he_dieu_hanh): ten_venv là tên thư mục môi trường, he_dieu_hanh là "windows", "macos" hoặc "linux". Với Windows, lệnh là tên thư mục, dấu \, Scripts, dấu \, Activate.ps1. Với macOS và Linux, lệnh là source , tên thư mục rồi /bin/activate.
Ví dụ lenh_kich_hoat(".venv", "linux") trả về "source .venv/bin/activate". Trong chuỗi Python, dấu \ viết là "\\".
Trả về: lệnh kích hoạt, một str.
def lenh_kich_hoat(ten_venv, he_dieu_hanh):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
Môi trường ảo là thư mục chứa bản Python riêng cho một dự án, gói cài vào đó không chạm dự án khác.
Tạo bằng
python -m venv .venv(macOS/Linux:python3), trong thư mục dự án.Kích hoạt: PowerShell
.venv\Scripts\Activate.ps1, macOS/Linuxsource .venv/bin/activate; đầu dòng lệnh hiện(.venv).Kích hoạt chỉ có hiệu lực trong cửa sổ terminal đã gõ lệnh đó.
deactivatethoát; xóa môi trường là xóa thư mục.venv, rồi tạo lại từrequirements.txtkhi cần.
Câu hỏi thường gặp
Kích hoạt venv trên PowerShell báo "running scripts is disabled" thì làm sao?
PowerShell mặc định chặn file script .ps1 trên đa số máy Windows. Gõ một lần Set-ExecutionPolicy -Scope CurrentUser RemoteSigned rồi kích hoạt lại; lệnh này chỉ đổi quyền cho tài khoản của bạn. Nếu không muốn đổi, dùng Command Prompt và gõ .venv\Scripts\activate.bat. Lệnh tạo môi trường python -m venv .venv thì không đổi.
Virtualenv Python khác venv thế nào?
virtualenv là một gói cài thêm bằng pip, có trước venv và làm cùng việc. venv có sẵn trong thư viện chuẩn từ Python 3.3, nên người mới dùng venv là đủ. Các công cụ khác như conda hay uv cũng tạo môi trường riêng cho dự án theo cách của chúng.
Python virtual environment có cần cho Jupyter hay Colab không?
Google Colab chạy trên máy của Google, mỗi phiên là một môi trường riêng, nên không cần venv. Với Jupyter trên máy bạn, nên tạo venv cho dự án, kích hoạt rồi cài Jupyter vào đó, để notebook dùng đúng các gói của dự án như bài Jupyter Notebook hướng dẫn.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.