Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Môi trường ảo Python (venv): tạo, kích hoạt, xóa

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 9/14 · Chương 9

Module, gói và môi trường

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Môi trường ảo (venv) trong Python là một thư mục chứa bản Python riêng cho một dự án, để thư viện bạn cài bằng pip chỉ nằm trong dự án đó. Bạn tạo môi trường ảo khi hai dự án cần hai bản khác nhau của cùng một gói, hay khi hệ điều hành không cho pip cài vào bản Python chung.

Cần biết trước: trình thông dịch và pip install.

Vì sao mỗi dự án cần một môi trường ảo

Không có môi trường ảo, mọi gói bạn cài bằng python -m pip install dồn vào một chỗ chung của bản Python trên máy. Dự án lịch học cần holidays bản 0.108, một dự án cũ chỉ chạy với bản 0.60: cài bản này là làm hỏng dự án kia. Môi trường ảo giống một hộp đồ nghề riêng cho từng công trình: mỗi hộp có đồ của nó, lấy đồ trong hộp này không động tới hộp khác.

Trên Ubuntu/Debian mới và Python của Homebrew, python3 -m pip install ngoài môi trường ảo dừng với thông báo externally-managed-environment (PEP 668); trong .venv đã kích hoạt, lệnh đó chạy bình thường.

Mỗi lệnh trong bài gõ ở terminal, ngay trong thư mục dự án. Trình duyệt không tạo được môi trường ảo, nên các khối lệnh dưới đây không có nút Chạy. Kết quả dán từ một lần chạy thật trên Linux với Python 3.14, đường dẫn và số phiên bản trên máy bạn có thể khác.

Tạo môi trường ảo bằng python -m venv

Lệnh python -m venv .venv chạy module venv của thư viện chuẩn và tạo thư mục .venv trong thư mục hiện tại. .venv là tên thường dùng, dấu chấm đầu làm thư mục ẩn trên macOS và Linux. Trên Windows đổi python3 thành python:

bash
python3 -m venv .venv
ls .venv

KẾT QUẢ

bin
include
lib
lib64
pyvenv.cfg

Lệnh tạo xong thì không in gì. Trên macOS không có lib64. Trên Windows, .venv gồm .gitignore, Include, Lib, Scripts và pyvenv.cfg: thư mục bin có tên là Scripts, và đó là chỗ có lệnh kích hoạt. Mỗi dự án có .venv của riêng nó, đặt ngay trong thư mục dự án.

Kích hoạt môi trường ảo

Kích hoạt là bảo terminal: từ giờ python và pip là bản trong .venv. Lệnh kích hoạt khác nhau giữa hai hệ.

Windows (PowerShell):

bash
.venv\Scripts\Activate.ps1

macOS/Linux:

bash
source .venv/bin/activate

Kích hoạt xong, đầu dòng lệnh hiện (.venv). Kiểm tra python đang chạy bản nào bằng sys.prefix, đường dẫn tới thư mục của bản Python đang chạy (bài sys nói kỹ). Trong môi trường ảo, lệnh python có trên cả hai hệ, nên lệnh dưới gõ giống nhau:

bash
python -c "import sys; print(sys.prefix)"
python -m pip list

KẾT QUẢ

/tmp/home/du_an_lich/.venv
Package Version
------- -------
pip     26.2.2

Môi trường mới chỉ có pip. Gói nào cần thì cài bằng python -m pip install holidays, hay cài cả danh sách của dự án bằng python -m pip install -r requirements.txt như bài pip. Các gói đó vào .venv, bản Python chung không đổi.

Thoát và xóa môi trường ảo

Lệnh deactivate thoát môi trường ảo, giống nhau trên hai hệ. Sau đó python3 lại là bản chung, và gói đã cài trong .venv không còn. Trên Windows đổi python3 thành python:

bash
deactivate
python3 -c "import sys; print(sys.prefix)"
python3 -c "import holidays"

KẾT QUẢ

/usr/local
ModuleNotFoundError: No module named 'holidays'

Dòng cuối là dòng cuối của thông báo lỗi. Gói vẫn nằm trong .venv, kích hoạt lại là dùng được. Môi trường ảo là thứ tạo lại được, nên khi không cần nữa bạn xóa cả thư mục:

Windows (PowerShell):

bash
Remove-Item -Recurse -Force .venv

macOS/Linux:

bash
rm -rf .venv

Đừng chép .venv sang máy khác hay gửi kèm dự án: chép requirements.txt, rồi trên máy kia tạo môi trường mới và cài lại từ file đó. Bỏ .venv khỏi kho code là việc của bài git; từ Python 3.13, venv tự đặt file .gitignore trong .venv.

Kiểm tra nhanh

  1. Lệnh nào tạo môi trường ảo tên .venv trong thư mục dự án?

    • python -m venv .venv
    • python -m pip install venv
    • source .venv/bin/activate
  2. Dấu hiệu nào cho biết môi trường ảo đang được kích hoạt?

    • Thư mục .venv có trong dự án
    • Đầu dòng lệnh hiện (.venv) và sys.prefix trỏ vào .venv
    • python -m pip list chỉ có pip
  3. Trong Windows PowerShell, lệnh nào kích hoạt .venv?

    • source .venv/bin/activate
    • .venv\Scripts\Activate.ps1
    • .venv/bin/Activate.ps1
  4. Bạn cài holidays trong .venv rồi gõ deactivate. Lệnh python3 -c "import holidays" cho gì?

    • Không in gì, vì gói đã cài trên máy
    • Báo lỗi ModuleNotFoundError
    • Python tự kích hoạt lại .venv
  5. Trên Ubuntu, python3 -m venv .venv dừng vì ensurepip is not available. Bạn làm gì tiếp?

    • Dùng ngay thư mục .venv vừa tạo, chỉ thiếu pip
    • Cài module venv bằng python3 -m pip install venv
    • Cài gói hệ điều hành như python3.14-venv, xóa .venv tạo dở rồi tạo lại
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Viết lệnh kích hoạt cho từng hệ

Một trang hướng dẫn nội bộ in sẵn lệnh kích hoạt cho người mới. Viết thân hàm lenh_kich_hoat(ten_venv, he_dieu_hanh): ten_venv là tên thư mục môi trường, he_dieu_hanh là "windows", "macos" hoặc "linux". Với Windows, lệnh là tên thư mục, dấu \, Scripts, dấu \, Activate.ps1. Với macOS và Linux, lệnh là source , tên thư mục rồi /bin/activate.

Ví dụ lenh_kich_hoat(".venv", "linux") trả về "source .venv/bin/activate". Trong chuỗi Python, dấu \ viết là "\\".

Trả về: lệnh kích hoạt, một str.

python
def lenh_kich_hoat(ten_venv, he_dieu_hanh):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • Môi trường ảo là thư mục chứa bản Python riêng cho một dự án, gói cài vào đó không chạm dự án khác.

  • Tạo bằng python -m venv .venv (macOS/Linux: python3), trong thư mục dự án.

  • Kích hoạt: PowerShell .venv\Scripts\Activate.ps1, macOS/Linux source .venv/bin/activate; đầu dòng lệnh hiện (.venv).

  • Kích hoạt chỉ có hiệu lực trong cửa sổ terminal đã gõ lệnh đó.

  • deactivate thoát; xóa môi trường là xóa thư mục .venv, rồi tạo lại từ requirements.txt khi cần.

Câu hỏi thường gặp

Kích hoạt venv trên PowerShell báo "running scripts is disabled" thì làm sao?

PowerShell mặc định chặn file script .ps1 trên đa số máy Windows. Gõ một lần Set-ExecutionPolicy -Scope CurrentUser RemoteSigned rồi kích hoạt lại; lệnh này chỉ đổi quyền cho tài khoản của bạn. Nếu không muốn đổi, dùng Command Prompt và gõ .venv\Scripts\activate.bat. Lệnh tạo môi trường python -m venv .venv thì không đổi.

Virtualenv Python khác venv thế nào?

virtualenv là một gói cài thêm bằng pip, có trước venv và làm cùng việc. venv có sẵn trong thư viện chuẩn từ Python 3.3, nên người mới dùng venv là đủ. Các công cụ khác như conda hay uv cũng tạo môi trường riêng cho dự án theo cách của chúng.

Python virtual environment có cần cho Jupyter hay Colab không?

Google Colab chạy trên máy của Google, mỗi phiên là một môi trường riêng, nên không cần venv. Với Jupyter trên máy bạn, nên tạo venv cho dự án, kích hoạt rồi cài Jupyter vào đó, để notebook dùng đúng các gói của dự án như bài Jupyter Notebook hướng dẫn.

Chủ đề

venv python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập