logging trong Python: ghi log đúng cách
Bài 8/10 · Chương 16
Code sạch, kiểm thử và gỡ lỗi
- 7 phút
- Trung cấp
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
logging trong Python là module có sẵn để chương trình ghi lại việc nó đang làm: mỗi dòng log có một mức quan trọng, và bạn chọn mức nào được hiện, hiện ở màn hình hay ghi vào file. Bạn cần nó khi một chương trình bán hàng chạy cả ngày và bạn muốn sáng hôm sau đọc lại đơn nào lỗi, lúc mấy giờ.
Cần biết trước: lệnh import, f-string và try-except.
Năm mức log và basicConfig
Gọi logging.warning("Kho còn 2 ly trà đào") mà chưa cấu hình gì thì Python in WARNING:root:Kho còn 2 ly trà đào ra stderr, luồng dành cho thông báo lỗi, và bỏ qua debug(), info(): mức mặc định là WARNING. logging.basicConfig() đặt cấu hình một lần ở đầu chương trình: level là mức thấp nhất còn được hiện, format là dạng mỗi dòng, stream=sys.stdout cho log ra cùng chỗ với print:
import logging
import sys
logging.basicConfig(stream=sys.stdout, level=logging.INFO,
format="%(levelname)s %(message)s", force=True)
logging.debug("Giỏ hàng: %s", ["cà phê sữa"])
logging.info("Đơn A1 đã tạo")
logging.warning("Kho còn 2 ly trà đào")
logging.error("Không gửi được email cho đơn A1")KẾT QUẢ
INFO Đơn A1 đã tạo
WARNING Kho còn 2 ly trà đào
ERROR Không gửi được email cho đơn A1Năm mức từ thấp tới cao: DEBUG (chi tiết để gỡ lỗi), INFO (việc bình thường đã xong), WARNING (lạ nhưng vẫn chạy được), ERROR (một việc thất bại), CRITICAL (cả chương trình không chạy tiếp được). Đặt level=logging.INFO thì dòng DEBUG bị bỏ. Đổi logging.INFO thành logging.DEBUG rồi chạy lại: dòng đầu là DEBUG Giỏ hàng: ['cà phê sữa'].
%(levelname)s và %(message)s trong format là chỗ điền tên mức và nội dung. Dòng debug truyền giá trị riêng sau chuỗi ("Giỏ hàng: %s", [...]): logging chỉ ghép chuỗi khi dòng đó thật sự được hiện. force=True xóa cấu hình cũ trước khi đặt cấu hình mới. Trên trang này module logging giữ cấu hình giữa các lần bấm Chạy, nên các ví dụ đều có force=True.
Logger theo module
Chương trình lớn có nhiều file, mỗi file nên có logger riêng: logger = logging.getLogger(__name__) đặt tên logger bằng tên module, nên %(name)s cho biết dòng log đến từ đâu. Tên có dấu chấm tạo thành cây: cua_hang.thanh_toan là con của cua_hang, và mức đặt ở cha áp cho con.
import logging
import sys
logging.basicConfig(stream=sys.stdout, level=logging.INFO,
format="%(name)s %(levelname)s %(message)s",
force=True)
logger = logging.getLogger(__name__)
logging.getLogger("cua_hang").setLevel(logging.WARNING)
thanh_toan = logging.getLogger("cua_hang.thanh_toan")
logger.info("Bắt đầu chạy")
thanh_toan.info("Đang trừ tiền thẻ, đơn A1")
thanh_toan.warning("Thẻ bị từ chối, đơn A1")KẾT QUẢ
__main__ INFO Bắt đầu chạy
cua_hang.thanh_toan WARNING Thẻ bị từ chối, đơn A1Chạy thẳng một file thì __name__ là __main__. Trong file thanh_toan.py được import, nó là thanh_toan. Dòng INFO của cua_hang.thanh_toan không hiện: logger con chưa đặt mức riêng nên theo mức WARNING đặt trên cua_hang. Đổi logging.WARNING thành logging.INFO rồi chạy lại: dòng thứ hai là cua_hang.thanh_toan INFO Đang trừ tiền thẻ, đơn A1.
Trong khối except, logger.exception("...") ghi một dòng ERROR kèm cả traceback của lỗi đang xử lý, nên sau này đọc log vẫn biết lỗi ở dòng nào.
Ghi log ra file có thời gian
filename= trong basicConfig() ghi log vào file thay cho màn hình. File được mở thêm vào cuối (chế độ "a"), nên log của các lần chạy trước còn nguyên. %(asctime)s điền ngày giờ của từng dòng. Chạy đoạn dưới trên máy, vì ngày giờ đổi sau mỗi lần chạy nên trang không chấm kết quả của nó. Đừng chép nó vào một ô chạy trên trang: sau đó các lệnh log của trang không gọi basicConfig(..., force=True) sẽ báo FileNotFoundError cho tới khi bạn tải lại trang hay chạy một ví dụ có force=True.
import logging
DANG = "%(asctime)s %(levelname)s %(name)s %(message)s"
logging.basicConfig(filename="cua_hang.log", encoding="utf-8",
level=logging.INFO, format=DANG, force=True)
logger = logging.getLogger("ca_ban")
logger.info("Mở ca bán hàng")
logger.error("Không gửi được email cho đơn A1")
logging.shutdown()
with open("cua_hang.log", encoding="utf-8") as f:
print(f.read(), end="")KẾT QUẢ
2026-11-15 02:37:57,988 INFO ca_ban Mở ca bán hàng
2026-11-15 02:37:57,988 ERROR ca_ban Không gửi được email cho đơn A1Chạy trên máy của bạn · Đoạn này cần Python cài trên máy, trang không chạy được.
Thời gian trên máy bạn khác mỗi lần chạy. logging.shutdown() đóng file log để các dòng đã ghi xuống đĩa trước khi đọc lại. encoding="utf-8" giữ đúng chữ có dấu trên Windows.
Kiểm tra nhanh
Sau dòng
import logging, sys; logging.basicConfig(stream=sys.stdout, level=logging.WARNING, format="%(levelname)s", force=True), lệnhlogging.info("a"); logging.error("b")in ra gì?ERRORINFOrồiERROR- Không in gì
Chương trình gọi
basicConfig(level=logging.WARNING)rồi gọibasicConfig(level=logging.DEBUG), cả hai không cóforce=True. Lệnhlogging.debug("x")thế nào?- Hiện, vì lần gọi sau đặt mức DEBUG
- Không hiện, vì lần gọi thứ hai bị bỏ qua
- Báo lỗi, vì không được gọi
basicConfighai lần
Sau dòng
import logging, những cách ghilevelnào chologging.basicConfig(level=..., force=True)chạy được, không báo lỗi?level=logging.DEBUGlevel="DEBUG"level="debug"level=10
Logger
cua_hangđặtsetLevel(logging.ERROR). Loggercua_hang.khogọiwarning("Hết sữa")thì sao?- Dòng log không hiện, vì logger con theo mức của cha
- Dòng log hiện, vì
cua_hang.khochưa đặt mức riêng - Báo lỗi, vì logger con chưa được tạo trước
Bài tập
Ghi log các đơn hàng trong ngày
Viết hàm ghi_log_don(cac_don, logger): cac_don là list các cặp (mã đơn, tổng), logger là một logger. Với mỗi đơn, theo thứ tự: tổng âm thì gọi logger.error(f"Đơn {ma}: tổng âm") và không cộng đơn đó. Tổng từ 1.000.000 đ trở lên thì gọi logger.warning(f"Đơn {ma}: đơn lớn {tong}"); còn lại gọi logger.info(f"Đơn {ma}: {tong}"). Hàm trả về tổng của các đơn không âm. Ghi log qua logger được truyền vào, không gọi logging.info() trực tiếp. Hàm không in gì và không sửa cac_don.
Ví dụ: ghi_log_don([("A1", 120000), ("A2", 1500000)], logger) ghi một dòng INFO Đơn A1: 120000, một dòng WARNING Đơn A2: đơn lớn 1500000, và trả về 1620000.
Trả về: tổng của các đơn không âm, một int.
import logging
def ghi_log_don(cac_don, logger):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
Năm mức từ thấp tới cao: DEBUG, INFO, WARNING, ERROR, CRITICAL; mặc định chỉ hiện từ WARNING.
basicConfig(level=..., format=..., stream=sys.stdout)gọi một lần ở đầu chương trình; muốn đè thì thêmforce=True.logging.getLogger(__name__)cho mỗi module một logger,%(name)scho biết dòng log từ đâu.setLevel()trên logger cha áp cho các logger con chưa đặt mức riêng.filename=ghi log ra file,%(asctime)sthêm ngày giờ,logger.exception()thêm traceback.Mức viết bằng hằng
logging.DEBUGhay chữ hoa"DEBUG", không viết chữ thường.
Câu hỏi thường gặp
Log trong Python khác gì print?
print in ra ở mọi lần chạy, không có mức, không có thời gian, và muốn tắt phải xóa từng dòng. Log có mức để bật tắt theo nhu cầu, ghi được tên module và thời gian, và chuyển ra file chỉ bằng một dòng cấu hình. In tạm để gỡ lỗi một lần thì print đủ, còn thông tin chương trình cần ghi lại lâu dài thì dùng logging.
Ghi log Python vào nhiều file theo ngày thế nào?
Dùng logging.handlers.TimedRotatingFileHandler: nó ghi vào một file và sang ngày mới thì đổi tên file cũ, giữ lại số file bạn chọn. Thêm handler này vào logger bằng addHandler() thay cho filename= của basicConfig().
Khi nào nên phát cảnh báo thay cho ghi log?
logging ghi lại việc chương trình đang làm, cho người chạy chương trình đọc. Module warnings báo cho người viết code rằng họ đang dùng một thứ sắp bị bỏ hay dễ sai, và Python mặc định chỉ hiện mỗi cảnh báo một lần.
Có nên ghi mật khẩu hay số thẻ vào log không?
Không. File log thường được nhiều người đọc và giữ lâu, nên che dữ liệu nhạy cảm trước khi ghi: chỉ ghi bốn số cuối của thẻ, không ghi mật khẩu hay mã OTP.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.