Traceback trong Python: cách đọc thông báo lỗi
Bài 2/11 · Chương 11
Lỗi và ngoại lệ
- 8 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Traceback trong Python là phần thông báo in ra khi chương trình dừng vì một ngoại lệ: nó kể lại đường đi của các lời gọi hàm, từ ngoài vào trong, tới đúng dòng gây lỗi. Bạn đọc traceback mỗi khi chương trình dừng giữa chừng, chẳng hạn khi hóa đơn đang cộng thì gặp một món không có trong menu.
Cần biết trước: ngoại lệ, hàm tự viết và lệnh return.
Một traceback đầy đủ
File hoa_don.py dưới đây có ba tầng: cấp ngoài cùng gọi tong_don, tong_don gọi tien_mon cho từng món. Món thứ hai bị gõ hoa chữ đầu:
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
def tien_mon(mon, so_luong):
return gia[mon] * so_luong
def tong_don(cac_mon):
tong = 0
for mon, so_luong in cac_mon:
tong += tien_mon(mon, so_luong)
return tong
don = [("cà phê sữa", 2), ("Trà đào", 1)]
print("Tổng:", tong_don(don))
Dòng cuối của thông báo lỗi:
KeyError: 'Trà đào'
Python gọi lỗi này là KeyError. Trên trang, khối lỗi chỉ cho thấy dòng cuối. Chạy file trong terminal để thấy cả traceback:
Windows (PowerShell):
python hoa_don.py
macOS/Linux:
python3 hoa_don.pyKẾT QUẢ
Traceback (most recent call last):
File "/home/hocvien/hoc-python/hoa_don.py", line 16, in <module>
print("Tổng:", tong_don(don))
~~~~~~~~^^^^^
File "/home/hocvien/hoc-python/hoa_don.py", line 11, in tong_don
tong += tien_mon(mon, so_luong)
~~~~~~~~^^^^^^^^^^^^^^^
File "/home/hocvien/hoc-python/hoa_don.py", line 5, in tien_mon
return gia[mon] * so_luong
~~~^^^^^
KeyError: 'Trà đào'Kết quả trên là của Python 3.14; đường dẫn trên máy bạn sẽ khác. Dòng đầu, most recent call last, nghĩa là lời gọi gần nhất nằm cuối. Mỗi tầng là một cặp dòng: dòng File ghi tên file, số dòng và tên hàm chứa dòng đó (<module> là cấp ngoài cùng, không nằm trong hàm nào), dòng dưới chép lại chính dòng code.
Đọc từ dưới lên
Traceback giống tờ ghi đường đi của một kiện hàng bị kẹt: dòng cuối nói nó kẹt vì sao, đi ngược lên là các trạm đã chuyển nó tới đó. Đọc theo thứ tự này:
Dòng cuối: loại lỗi
KeyErrorvà giá trị gây lỗi, khóa'Trà đào'.Tầng sát dòng cuối: lỗi nổ ở dòng 5, trong hàm
tien_mon, khi tragia[mon].Tầng trên nó:
tien_monđược gọi từ dòng 11, trong vòng lặp củatong_don.Tầng trên cùng:
tong_donđược gọi từ dòng 16 với listdon, nơi chuỗi"Trà đào"được gõ vào.
Dòng dấu ~ và ^ dưới mỗi dòng code đánh dấu phần đang tính khi lỗi xảy ra: ở tầng cuối, ~~~ nằm dưới gia và ^^^^^ dưới [mon], tức chính phép tra khóa. Python 3.12 vẽ dòng này dưới lời gọi hàm toàn bằng dấu ^; từ Python 3.13, dấu ~ nằm dưới tên hàm và ^ dưới cặp ngoặc, và terminal còn tô màu traceback.
Thứ tự các tầng khớp với thứ tự các hàm được gọi. Chạy ví dụ dưới đây, mỗi hàm in một dòng khi bắt đầu chạy:
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
def tien_mon(mon, so_luong):
print(" tien_mon tính", mon)
return gia[mon] * so_luong
def tong_don(cac_mon):
print(" tong_don bắt đầu")
tong = 0
for mon, so_luong in cac_mon:
tong += tien_mon(mon, so_luong)
return tong
print("Cấp ngoài cùng gọi tong_don")
print("Tổng:", tong_don([("cà phê sữa", 2), ("trà đào", 1)]))KẾT QUẢ
Cấp ngoài cùng gọi tong_don
tong_don bắt đầu
tien_mon tính cà phê sữa
tien_mon tính trà đào
Tổng: 93000Đổi ("trà đào", 1) thành ("Trà đào", 1) rồi chạy lại: dòng cuối in tien_mon tính Trà đào, rồi chương trình dừng với KeyError: 'Trà đào'. Các dòng đã in là ba tầng của traceback, xếp đúng thứ tự từ trên xuống. Trên trang này, nút Chạy in traceback với tên file main.py và chỉ các tầng trong code của bạn.
Tầng của thư viện và tầng của bạn
Khi lỗi nổ bên trong một hàm có sẵn của Python, tầng cuối nằm trong file của thư viện. Dòng import statistics dưới đây lấy module thống kê có sẵn, bài import dạy kỹ; hàm mean() của nó tính trung bình và từ chối list rỗng:
import statistics
def gia_trung_binh(don):
return statistics.mean(don)
print(gia_trung_binh([29000, 35000]))
print(gia_trung_binh([]))
Lưu thành file trung_binh.py rồi chạy trong terminal:
Windows (PowerShell):
python trung_binh.py
macOS/Linux:
python3 trung_binh.pyKẾT QUẢ
32000
Traceback (most recent call last):
File "/home/hocvien/hoc-python/trung_binh.py", line 9, in <module>
print(gia_trung_binh([]))
~~~~~~~~~~~~~~^^^^
File "/home/hocvien/hoc-python/trung_binh.py", line 5, in gia_trung_binh
return statistics.mean(don)
~~~~~~~~~~~~~~~^^^^^
File "/usr/lib/python3.14/statistics.py", line 177, in mean
raise StatisticsError('mean requires at least one data point')
statistics.StatisticsError: mean requires at least one data pointKết quả trên là của Python 3.14; đường dẫn và số dòng của statistics.py đổi theo máy và bản Python. File thư viện không phải chỗ bạn sửa. Đi ngược lên tới tầng thấp nhất nằm trong file của bạn: dòng 5 của gia_trung_binh, rồi tầng trên cho biết đối số là list rỗng [].
Tìm giá trị trên dòng lỗi
Traceback chỉ đúng dòng, nhưng không in giá trị các biến trên dòng đó. Khi tên lỗi chưa đủ rõ, in các giá trị ấy ngay trước dòng lỗi:
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
mon = "Trà đào"
print(f"mon = '{mon}'")
print("Có trong gia:", mon in gia)
print("Khóa của gia:", list(gia))KẾT QUẢ
mon = 'Trà đào'
Có trong gia: False
Khóa của gia: ['cà phê sữa', 'bạc xỉu', 'trà đào']Đặt mon trong nháy đơn khi in giúp lộ ra dấu cách thừa ở hai đầu, thứ mắt thường không thấy. So với các khóa thật, bạn thấy ngay chỗ khác là chữ T viết hoa. Sửa ở nơi chuỗi được gõ vào, tức tầng trên cùng, thì cả ba tầng cùng chạy:
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
def tien_mon(mon, so_luong):
return gia[mon] * so_luong
def tong_don(cac_mon):
tong = 0
for mon, so_luong in cac_mon:
tong += tien_mon(mon, so_luong)
return tong
don = [("cà phê sữa", 2), ("trà đào", 1)]
print("Tổng:", tong_don(don))KẾT QUẢ
Tổng: 93000Kiểm tra nhanh
Trong traceback của file
hoa_don.py, cặp dòng nào cho biết dòng code đang chạy khi lỗi nổ?- Cặp dòng
line 16, in <module>, vì nó đứng đầu - Cặp dòng
line 5, in tien_mon, sát dòng cuối - Dòng
Traceback (most recent call last):
- Cặp dòng
Một traceback có ba dòng
Filelần lượt ghiin <module>,in tong_don,in tien_montừ trên xuống. Hàm nào đã gọitien_mon?tong_don<module>- Không biết được từ traceback
Dòng
File "/home/hocvien/hoc-python/hoa_don.py", line 11, in tong_doncho bạn biết những gì?- Tên file chứa dòng code
- Dòng 11 của file
- Dòng đó nằm trong thân hàm
tong_don - Giá trị của biến
monlúc lỗi
Trong ví dụ tính tiền mỗi món, traceback dừng ở phép chia của
tien_moi_monvớiZeroDivisionError. Nên tìm nguyên nhân ở đâu?- Đổi
/thành//trongtien_moi_mon - Ở tầng trên: đơn nào được truyền vào, và đơn rỗng phải ra gì
- Trong file thư viện của Python
- Đổi
Bài tập
Chọn tầng cần xem trước trong traceback
Một traceback dài đã được tách sẵn thành list cac_tang. Mỗi phần tử là một tuple (ten_file, so_dong, ten_ham), theo đúng thứ tự in, từ trên xuống. Viết thân hàm dong_can_xem(cac_tang, file_cua_ban) chọn tầng thấp nhất (gần dòng cuối nhất) mà ten_file đúng bằng file_cua_ban; các tầng của file khác, như thư viện, bị bỏ qua. Không có tầng nào thuộc file_cua_ban thì hàm trả về None.
Trả về: số dòng và tên hàm của tầng đó, một tuple như (5, "tien_mon"), hoặc None.
Hàm không sửa list cac_tang.
def dong_can_xem(cac_tang, file_cua_ban):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
Traceback kể lại chuỗi lời gọi hàm dẫn tới lỗi; lời gọi gần nhất nằm cuối.
Đọc từ dưới lên: dòng cuối là loại lỗi và giá trị gây lỗi, tầng sát nó là nơi lỗi nổ.
Mỗi tầng ghi file, số dòng, tên hàm (
<module>là cấp ngoài cùng) và chép lại dòng code.Dòng dấu
~và^đánh dấu phần đang tính khi lỗi xảy ra.Tầng của thư viện không phải chỗ sửa: tìm tầng thấp nhất trong file của bạn, rồi xem tầng trên truyền gì vào.
Câu hỏi thường gặp
Traceback là gì, có phải Python đang báo chương trình hỏng hết?
Không. Traceback chỉ kể lại đường đi tới một lỗi cụ thể, và các dòng trước đó đã chạy xong. Nó là bản đồ dẫn tới chỗ cần sửa: dòng cuối nói lỗi gì, các tầng phía trên nói lỗi ở đâu và ai đã gọi tới đó. Loại lỗi ở dòng cuối được giải thích trong bài ngoại lệ.
Cách đọc lỗi Python khi traceback rất dài?
Bỏ qua phần giữa. Đọc dòng cuối trước, rồi đi ngược lên tới tầng thấp nhất nằm trong file của bạn. Các tầng của thư viện ở giữa thường dài nhưng không phải chỗ sửa. Nếu vẫn chưa thấy nguyên nhân, in giá trị các biến ngay trước dòng đó.
Đọc traceback Python xong mà vẫn không hiểu thông điệp thì làm sao?
Chép nguyên dòng cuối, bỏ phần giá trị riêng của bạn, rồi tra ở nhóm trang giải nghĩa lỗi, như trang KeyError hay ZeroDivisionError. Khi đã biết lỗi xảy ra ở đâu, bài try except cho thấy cách bắt nó để chương trình không dừng.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.