Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Đa luồng trong Python với threading: start(), join()

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 1/9 · Chương 21

Đa luồng, đa tiến trình và asyncio

  • 7 phút
  • Trung cấp
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Đa luồng trong Python (multithreading) với module threading cho một chương trình làm nhiều việc cùng lúc, mỗi việc chạy trong một luồng riêng. Bạn dùng nó khi chương trình phải chờ nhiều thứ một lượt, như tải ba trang web mà mỗi trang mất vài trăm mili giây để máy chủ trả lời.

Cần biết trước: truyền hàm vào hàm, *args và **kwargs và module time.

Luồng là gì và luồng chính

Một luồng (thread) là một dòng chạy code: Python làm từng câu lệnh của nó theo thứ tự. Chương trình nào cũng bắt đầu với đúng một luồng, gọi là luồng chính, và mọi ví dụ ở các bài trước đều chạy trong luồng đó. Luồng giống một người phục vụ trong quán: một người thì làm lần lượt từng việc, thêm người thì nhiều việc tiến triển cùng lúc.

python
import threading

print(threading.current_thread().name)
print(threading.active_count())

KẾT QUẢ

MainThread
1

threading.current_thread() trả về luồng đang chạy dòng code đó, và thuộc tính name của nó là tên luồng. Luồng chính luôn tên MainThread. threading.active_count() đếm số luồng đang chạy: lúc này chỉ có một.

Tạo và khởi động luồng bằng start()

Từ đây các khối code của bài không có nút Chạy: trình chạy trên trang chạy Python trong trình duyệt, nơi không khởi động được luồng thật. Mỗi kết quả bên dưới là của một lần chạy bằng Python 3.14 trên máy tính, và bạn chép code về máy để chạy thử.

threading.Thread tạo một luồng mới. Tham số target nhận hàm mà luồng sẽ chạy, viết tên hàm không có ngoặc tròn, như mọi lần truyền hàm vào hàm. Tham số args nhận tuple các đối số cho hàm đó. Luồng mới chưa chạy cho tới khi bạn gọi start():

python
import threading
import time

def tai_trang(trang):
    time.sleep(0.1)
    ten = threading.current_thread().name
    print("Đã tải", trang, "trong luồng", ten)

luong = threading.Thread(target=tai_trang, args=("bang-gia",))
luong.start()
print("Luồng chính đi tiếp")
luong.join()
print("Xong")

KẾT QUẢ

Luồng chính đi tiếp
Đã tải bang-gia trong luồng Thread-1 (tai_trang)
Xong

Chạy trên máy của bạn · Đoạn này cần Python cài trên máy, trang không chạy được.

start() trả về ngay, không chờ tai_trang chạy xong. Luồng chính in dòng "Luồng chính đi tiếp" trong lúc luồng mới còn ngủ 0.1 giây, nên dòng đó đứng đầu. Luồng bạn không đặt tên được Python gọi theo số thứ tự và tên hàm: Thread-1 (tai_trang). Dấu phẩy trong ("bang-gia",) làm nó thành tuple một phần tử. Mục kế tiếp nói về join().

Chờ luồng xong bằng join()

join() bắt luồng đang gọi nó dừng lại cho tới khi luồng kia chạy xong. Muốn tải nhiều trang thì khởi động mọi luồng trước, rồi mới join() từng luồng. Tham số name đặt tên cho luồng, và tên đó in ra được ở bên trong hàm:

python
import threading
import time

def tai(giay):
    time.sleep(giay)
    print("Xong", threading.current_thread().name)

viec = {"bang-gia": 0.3, "lich-hoc": 0.1, "tin-tuc": 0.2}
cac_luong = [threading.Thread(target=tai, args=(g,), name=t)
             for t, g in viec.items()]
for luong in cac_luong:
    luong.start()
for luong in cac_luong:
    luong.join()
print("Đã tải", len(cac_luong), "trang")

KẾT QUẢ

Xong lich-hoc
Xong tin-tuc
Xong bang-gia
Đã tải 3 trang

Chạy trên máy của bạn · Đoạn này cần Python cài trên máy, trang không chạy được.

Ba luồng được khởi động gần như cùng lúc, nên trang nào chờ ngắn nhất xong trước, không theo thứ tự khởi động. Vòng join() chờ đủ cả ba rồi luồng chính mới in dòng cuối. Chép đoạn code về máy. Đổi "lich-hoc": 0.1 thành "lich-hoc": 0.4 rồi chạy lại: dòng đầu in Xong tin-tuc.

Việc nào xong sớm hơn khi chia cho nhiều luồng

Tải trang chủ yếu là chờ: máy tính gửi yêu cầu rồi đợi máy chủ trả lời. Dưới đây time.sleep(0.3) đóng vai thời gian chờ một trang. Tải lần lượt ba trang trong luồng chính:

python
import time

def tai_trang(trang):
    time.sleep(0.3)

bat_dau = time.monotonic()
for trang in ["bang-gia", "lich-hoc", "tin-tuc"]:
    tai_trang(trang)
print(f"Lần lượt: {time.monotonic() - bat_dau:.1f} giây")

KẾT QUẢ

Lần lượt: 0.9 giây

Chạy trên máy của bạn · Đoạn này cần Python cài trên máy, trang không chạy được.

Cùng ba trang, mỗi trang một luồng:

python
import threading
import time

def tai_trang(trang):
    time.sleep(0.3)

cac_trang = ["bang-gia", "lich-hoc", "tin-tuc"]
bat_dau = time.monotonic()
cac_luong = [threading.Thread(target=tai_trang, args=(t,))
             for t in cac_trang]
for luong in cac_luong:
    luong.start()
for luong in cac_luong:
    luong.join()
print(f"Ba luồng: {time.monotonic() - bat_dau:.1f} giây")

KẾT QUẢ

Ba luồng: 0.3 giây

Chạy trên máy của bạn · Đoạn này cần Python cài trên máy, trang không chạy được.

Ba lượt chờ chồng lên nhau, nên tổng thời gian gần bằng một lượt chờ. Con số trên máy bạn có thể lệch một chút vì máy còn làm việc khác. Việc chỉ tính toán, không chờ gì, thì không xong sớm hơn khi chia cho nhiều luồng trên bản Python cài thông thường; bài GIL và deadlock giải thích vì sao.

Kiểm tra nhanh

  1. Sau import threading, lệnh print(threading.current_thread().name) in ra gì?

    • Thread-1
    • MainThread
    • main
  2. Những dòng nào tạo một luồng sẽ chạy tai_trang("bang-gia") trong luồng mới khi gọi start()?

    • threading.Thread(target=tai_trang, args=("bang-gia",))
    • threading.Thread(target=tai_trang("bang-gia"))
    • threading.Thread(target=tai_trang, args=("bang-gia"))
    • threading.Thread(target=tai_trang, kwargs={"trang": "bang-gia"})
  3. Trong ví dụ quên join(), vì sao dòng cuối in Đã tải: []?

    • Luồng chính in da_tai trong lúc luồng phụ còn đang chờ 0.1 giây
    • Luồng phụ không bao giờ chạy hàm tai_trang
    • append() không sửa được list khi gọi trong luồng phụ
  4. Trong ví dụ ba luồng, nếu mỗi trang chờ 0.5 giây thay cho 0.3 thì dòng cuối in khoảng bao nhiêu giây?

    • Khoảng 1.5 giây
    • Khoảng 0.3 giây
    • Khoảng 0.5 giây
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Dựng các luồng tải trang

Một chương trình tải nhiều trang, mỗi trang một luồng. Viết thân hàm dung_luong(cac_trang, tai): với mỗi trang trong cac_trang, theo đúng thứ tự, dựng một threading.Thread chạy hàm tai với đối số là trang đó, và đặt tên luồng bằng chính tên trang. Hàm chỉ dựng luồng, không gọi start(): chương trình thật sẽ gọi start() rồi join() trên list này. Trình chấm gọi run() của từng luồng, việc này chạy hàm của luồng ngay trong luồng chính. Hàm không sửa list cac_trang.

Trả về: các luồng đã dựng, theo thứ tự trang, một list.

python
import threading

def dung_luong(cac_trang, tai):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • Mỗi chương trình bắt đầu với luồng chính tên MainThread; threading.current_thread().name cho biết luồng đang chạy.

  • threading.Thread(target=ham, args=(...,), name=...) dựng luồng: target là tên hàm không có ngoặc, args là tuple.

  • start() khởi động luồng và trả về ngay; luồng chính chạy tiếp mà không chờ.

  • join() chờ một luồng xong; khởi động mọi luồng trước rồi mới join() từng luồng.

  • Việc chủ yếu là chờ, như tải trang, xong sớm hơn khi chia cho nhiều luồng vì các lượt chờ chồng lên nhau.

Câu hỏi thường gặp

Multithreading trong Python có chạy song song thật không?

Với việc phải chờ (tải trang, đọc mạng, đợi file), các luồng chờ cùng lúc nên chương trình xong sớm hơn rõ. Với việc chỉ tính toán, bản Python cài thông thường cho mỗi lúc một luồng chạy code Python, nên chia luồng không nhanh hơn. Bài GIL và deadlock giải thích giới hạn này.

Thread trong Python khác process thế nào?

Các luồng nằm chung trong một chương trình và dùng chung biến, như list da_tai ở bài này. Mỗi tiến trình (process) là một chương trình riêng với bộ nhớ riêng, nên việc tính toán nặng chia ra được nhiều nhân CPU. Bài multiprocessing dạy cách chạy nhiều tiến trình.

Có cách nào chạy nhiều việc mà không tự tạo và join từng luồng?

Có. ThreadPoolExecutor giữ sẵn một nhóm luồng và tự chia việc cho chúng, bài thread pool dạy cách dùng. Luồng chạy nền hay việc hẹn giờ chạy sau vài giây thì xem bài daemon thread và Timer.

Chủ đề

threading python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập