Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Đọc file cấu hình Python: split(sep, 1) và bắt đúng lỗi

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 7/8 · Chương 17

Git và làm việc với code do AI viết

  • 8 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Đọc file cấu hình trong Python là biến các dòng dạng khóa = giá trị của một file văn bản thành một dict để chương trình dùng. Bạn cần việc này khi muốn đổi phí giao hàng hay tên cửa hàng mà không sửa code, và đây cũng là chỗ code AI viết có thể giấu lỗi sau một except trần.

Cần biết trước: split() và join(), đọc file và try except.

File cấu hình và đoạn code AI viết

Cửa hàng của Lan để các con số hay đổi trong file cua_hang.cfg. Dòng bắt đầu bằng # là chú thích, dòng trống chỉ để dễ đọc:

text
# cấu hình cửa hàng
ten_cua_hang = Cà phê Lan

phi_giao = 30000
mien_phi_tu = 300000
ma_giam = MA-MAU-01
loi_chao = Xin chào = chào mừng

Lan nhờ AI viết hàm đọc file này. Code dưới là code mẫu viết cho bài, theo đúng kiểu lỗi hay gặp. Nó không lấy từ một sản phẩm AI cụ thể nào. Trang chạy code trong một thư mục trống, nên ví dụ tự ghi trước hai dòng đầu của file rồi mới đọc.

Dòng đầu là chú thích, không có dấu =, nên dong.split("=") cho list một phần tử và phép tách hai biến báo ValueError. except: nuốt lỗi đó ngay ở dòng đầu tiên, vòng lặp dừng, hàm trả về dict còn rỗng. Đọc lại đoạn code, bạn tìm được bốn chỗ cần sửa: except trần, chú thích và dòng trống chưa được bỏ, dòng có hai dấu bằng, và open() thiếu encoding. Mục dưới đi lần lượt từng chỗ.

Tách đúng một lần bằng split("=", 1)

Dòng loi_chao có hai dấu bằng, cái thứ hai thuộc về giá trị. split("=") cắt ở mọi dấu bằng, còn split("=", 1) chỉ cắt ở dấu đầu tiên và giữ nguyên phần sau, như bài split() và join() đã nói:

python
dong = "loi_chao = Xin chào = chào mừng"
print(dong.split("="))
print(dong.split("=", 1))

KẾT QUẢ

['loi_chao ', ' Xin chào ', ' chào mừng']
['loi_chao ', ' Xin chào = chào mừng']

Với split("=", 1), mọi dòng có ít nhất một dấu bằng cho đúng hai phần, nên khoa, giatri = ... luôn chạy. Hai phần còn dấu cách quanh dấu bằng, nên mỗi phần cần strip().

Dòng không có dấu bằng nào thì vẫn chỉ có một phần. Đó là file viết sai, và hàm nên báo lỗi thay cho bỏ qua im lặng:

Bỏ dòng trống, dòng chú thích và đổi số

Trước khi tách, strip() cả dòng để bỏ ký tự xuống dòng và khoảng trắng hai đầu. Dòng còn lại là chuỗi rỗng hoặc bắt đầu bằng # thì bỏ qua. Mọi giá trị đọc từ file đều là chuỗi, nên giá trị toàn chữ số được đổi sang int để cộng trừ được:

python
dong_cua_file = ["# cấu hình", "", "  phi_giao = 30000\n",
                 "ma_giam = MA-MAU-01"]
cau_hinh = {}
for dong in dong_cua_file:
    dong = dong.strip()
    if dong != "" and not dong.startswith("#"):
        khoa, giatri = dong.split("=", 1)
        giatri = giatri.strip()
        if giatri.isdigit():
            giatri = int(giatri)
        cau_hinh[khoa.strip()] = giatri
print(cau_hinh)

KẾT QUẢ

{'phi_giao': 30000, 'ma_giam': 'MA-MAU-01'}

isdigit() chỉ đúng khi chuỗi khác rỗng và toàn chữ số, nên "MA-MAU-01" giữ nguyên là chuỗi. Đổi " phi_giao = 30000\n" thành " phi_giao = 30.000\n" rồi chạy lại: dòng in là {'phi_giao': '30.000', 'ma_giam': 'MA-MAU-01'}. Dấu chấm không phải chữ số, nên giá trị giữ là chuỗi.

Chỉ bắt FileNotFoundError, và luôn ghi encoding

File cấu hình chưa có là chuyện bình thường, ví dụ lần chạy đầu tiên: hàm trả về dict rỗng là hợp lý. Các lỗi khác, như tên là một thư mục hay một dòng thiếu dấu bằng, là lỗi thật và phải lọt ra. Vì vậy try chỉ bọc phần mở và đọc file, và chỉ bắt đúng FileNotFoundError:

python
def doc_noi_dung(ten_file):
    try:
        with open(ten_file, encoding="utf-8") as f:
            return f.read()
    except FileNotFoundError:
        return ""

print(repr(doc_noi_dung("chua_co.cfg")))

KẾT QUẢ

''

except: trần còn nuốt cả lỗi gõ sai tên biến trong code, như int(gia_tri) khi biến tên là giatri: hàm vẫn trả về dict, và NameError không bao giờ hiện ra. Bài bắt nhiều loại lỗi chỉ cách bắt riêng từng loại khi cần.

Còn encoding="utf-8": không ghi thì open() của Python 3.14 trở về trước dùng mã hóa mặc định của máy. Trên máy của bạn có thể không sao, nhưng trên máy khác chữ "Cà phê" có thể đọc ra ký tự lạ hoặc báo UnicodeDecodeError. Ghi rõ encoding="utf-8" thì file đọc như nhau ở mọi máy.

Khi file có mục: dùng configparser

Nhiều file cấu hình chia thành mục, mỗi mục bắt đầu bằng một dòng [tên mục], kiểu file .ini. Thư viện chuẩn có sẵn module configparser đọc được dạng này, nên bạn không cần tự viết:

python
import configparser

with open("cua_hang.ini", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("[cua_hang]\nten = Cà phê Lan\nphi_giao = 30000\n")
    f.write("loi_chao = Xin chào = chào mừng\n")

cau_hinh = configparser.ConfigParser()
cau_hinh.read("cua_hang.ini", encoding="utf-8")
muc = cau_hinh["cua_hang"]
print(muc["ten"])
print(muc.getint("phi_giao") + 1000)
print(muc["loi_chao"])

KẾT QUẢ

Cà phê Lan
31000
Xin chào = chào mừng

configparser cũng chỉ tách ở dấu bằng đầu tiên, bỏ dòng chú thích, và trả mọi giá trị dưới dạng chuỗi; getint() đổi sang số khi bạn cần. Hai điểm cần biết: nó coi cả dấu : là dấu ngăn khóa với giá trị, và nó đổi khóa thành chữ thường. File không có dòng [tên mục] nào thì configparser báo lỗi, nên với file khóa=giá trị trơn như cua_hang.cfg, hàm tự viết ở trên là đủ.

Kiểm tra nhanh

  1. "loi_chao = Xin chào = chào mừng".split("=", 1) cho bao nhiêu phần tử?

    • 3
    • 2
    • 1
  2. Hàm của AI bọc cả vòng lặp trong try với except: pass. Dòng đầu file là # cấu hình. Hàm trả về gì?

    • Dict có mọi dòng trừ dòng chú thích
    • Báo ValueError ở dòng chú thích
    • Dict rỗng
  3. Hàm đọc cấu hình chỉ nên bắt riêng những lỗi nào?

    • FileNotFoundError khi file chưa có
    • ValueError khi một dòng thiếu dấu bằng
    • Mọi lỗi, bằng except: trần
    • NameError khi gõ sai tên biến
  4. File có các dòng [cua_hang] và [giao_hang] chia mục. Cách đọc nào hợp hơn?

    • Tự tách mỗi dòng bằng split("=", 1)
    • Dùng configparser.ConfigParser() rồi read("cua_hang.ini", encoding="utf-8")
    • Đọc cả file bằng read() rồi in ra
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Sửa hàm đọc file cấu hình cửa hàng

Sửa hàm doc_cau_hinh(ten_file) do AI viết để đọc một file khóa=giá trị thành dict theo đúng yêu cầu:

  • mở file bằng open() với encoding="utf-8"; file không có thì trả về dict rỗng, và chỉ bắt FileNotFoundError, mọi lỗi khác phải lọt ra;

  • bỏ dòng trống và dòng bắt đầu bằng # (sau khi strip());

  • tách mỗi dòng ở dấu bằng đầu tiên, strip() cả khóa lẫn giá trị;

  • giá trị toàn chữ số đổi sang int, giá trị khác giữ là chuỗi;

  • dòng không có dấu bằng thì để ValueError lọt ra.

Với file cua_hang.cfg ở đầu bài, hàm trả về {'ten_cua_hang': 'Cà phê Lan', 'phi_giao': 30000, 'mien_phi_tu': 300000, 'ma_giam': 'MA-MAU-01', 'loi_chao': 'Xin chào = chào mừng'}.

Trả về: các cặp khóa, giá trị của file, một dict.

python
def doc_cau_hinh(ten_file):
    """Đọc file khóa=giá trị thành dict (code AI trả về)."""
    cau_hinh = {}
    try:
        f = open(ten_file)
        for dong in f:
            khoa, giatri = dong.split("=")
            cau_hinh[khoa.strip()] = giatri.strip()
    except:
        pass
    return cau_hinh
# Sửa các dòng ở trên

Tóm tắt

  • File cấu hình khóa=giá trị đọc thành dict: strip() dòng, bỏ dòng trống và dòng #, tách rồi strip() hai phần.

  • split("=", 1) cắt ở dấu bằng đầu tiên, giữ nguyên dấu bằng nằm trong giá trị.

  • try chỉ bọc phần mở file và chỉ bắt FileNotFoundError; except: trần nuốt cả lỗi của dòng sai lẫn lỗi gõ code.

  • Luôn ghi encoding="utf-8" khi mở file có chữ tiếng Việt.

  • File chia mục [tên mục] thì dùng configparser; giá trị vẫn là chuỗi, đổi số bằng getint().

Câu hỏi thường gặp

Split maxsplit Python là gì?

maxsplit là đối số thứ hai của split(), số lần cắt nhiều nhất. "a=b=c".split("=", 1) cắt một lần, cho ['a', 'b=c']. Bạn cũng viết được bằng tên, split("=", maxsplit=1); chi tiết ở bài split() và join().

Configparser Python có đọc được file không có mục không?

Không trực tiếp: file không có dòng [tên mục] nào làm read() báo MissingSectionHeaderError. Với file khóa=giá trị trơn, tự đọc như bài này gọn hơn. Muốn dùng configparser thì thêm một dòng mục như [chung] ở đầu file.

Đọc file config Python nên dùng định dạng nào?

Với vài khóa đơn giản, file khóa=giá trị hay .ini là dễ sửa nhất bằng tay. Cấu hình có list hay nhiều tầng thì JSON hợp hơn, vì nó giữ được số, list và dict mà không phải tự đổi kiểu.

Chủ đề

đọc file cấu hình python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập