Biến cờ trong Python (flag variable) trong vòng lặp
Bài 9/13 · Chương 5
Vòng lặp
- 7 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Biến cờ trong Python là một biến mang True hoặc False, ghi nhớ một điều đã xảy ra hay chưa trong lúc vòng lặp chạy. Bạn dùng nó khi câu trả lời chỉ có sau khi xét hết dữ liệu, chẳng hạn hóa đơn có ly trà đào nào không, hay một số có phải số nguyên tố.
Cần biết trước: kiểu bool, break và continue và vòng lặp while.
Ghi nhớ điều đã xảy ra trong vòng lặp
Bạn muốn biết bàn này có gọi trà đào không. Vòng lặp xét từng món, nhưng câu trả lời "không có" chỉ chắc chắn khi đã xét hết. Biến cờ giữ câu trả lời tạm trong lúc chờ:
mon_da_goi = ["cà phê sữa", "bạc xỉu", "trà đào", "bạc xỉu"]
co_tra_dao = False
for mon in mon_da_goi:
if mon == "trà đào":
co_tra_dao = True
break
print(co_tra_dao)KẾT QUẢ
TrueMột biến cờ đi qua ba bước. Trước vòng lặp, bạn gán giá trị đầu (False: chưa thấy). Trong vòng lặp, bạn đổi nó khi gặp điều cần nhớ. Sau vòng lặp, bạn đọc nó. Giống ô "đã thanh toán" trên phiếu gọi món: thu ngân đánh dấu một lần, ai cầm phiếu nhìn ô đó là biết, khỏi hỏi lại. Đã thấy trà đào thì không cần xét tiếp, nên break dừng vòng lặp sớm.
Đổi mon == "trà đào" thành mon == "sinh tố bơ" rồi chạy lại: không món nào khớp, cờ giữ nguyên và in False.
Kiểm tra số nguyên tố
Số nguyên tố là số tự nhiên từ 2 trở lên chỉ chia hết cho 1 và chính nó. Lần này cờ bắt đầu bằng True: giả sử số đó là số nguyên tố, rồi hạ cờ khi tìm thấy một ước:
n = 91
la_nguyen_to = True
for i in range(2, n):
if n % i == 0:
la_nguyen_to = False
print(f"{n} chia hết cho {i}")
break
print(la_nguyen_to)KẾT QUẢ
91 chia hết cho 7
FalseSố 91 trông giống số nguyên tố nhưng bằng 7 × 13. Đổi n = 91 thành n = 97 rồi chạy lại: vòng lặp thử hết 95 số mà không gặp ước nào, cờ giữ nguyên và in True.
Giá trị đầu của cờ đi theo câu hỏi. Hỏi "có phần tử nào thỏa không" thì bắt đầu bằng False và bật lên khi gặp. Hỏi "mọi phần tử đều thỏa không" thì bắt đầu bằng True và hạ xuống khi gặp một phần tử không thỏa. Hai việc này Python còn có sẵn hàm any() và all() làm gọn trong một dòng; bài any() và all() dạy hai hàm đó.
Cờ làm điều kiện của while
Cờ còn điều khiển được chính vòng lặp. Bạn để dành mỗi tuần tiền một ly cà phê sữa, 29.000 đ, tới khi đủ 120.000 đ:
muc_tieu = 120000
tong = 0
tuan = 0
da_du = False
while not da_du:
tuan += 1
tong += 29000
if tong >= muc_tieu:
da_du = True
print(f"Tuần {tuan}: đã để {tong:,} đ")KẾT QUẢ
Tuần 5: đã để 145,000 đwhile not da_du đọc thành "chừng nào chưa đủ". Khác với while True kèm break, lượt lặp có cờ vừa bật vẫn chạy nốt các dòng còn lại của thân, rồi vòng lặp mới dừng ở lần kiểm điều kiện kế tiếp. Tên cờ nên là một câu hỏi có hoặc không (da_du, co_tra_dao, la_nguyen_to) để dòng if hay while đọc lên thành câu.
Kiểm tra nhanh
Trong ví dụ số nguyên tố, đổi
n = 91thànhn = 25thì chương trình in gì ở dòng cuối?TrueFalse25 chia hết cho 5
Điền giá trị đầu của cờ khi bạn hỏi "mọi ly trong hóa đơn đều dưới 40.000 đ không":
deu_re = ____Bạn viết code kiểm một hóa đơn có món từ 40.000 đ không. Những cách viết nào cho kết quả sai với ít nhất một hóa đơn?
- Gán
co_mon_dat = Falseở nhánhelsetrong vòng lặp - Bắt đầu bằng
co_mon_dat = False, bậtTruerồibreakkhi gặp món từ 40.000 đ - Bắt đầu bằng
co_mon_dat = Truerồi chỉ bậtTruekhi gặp món đắt - Bắt đầu bằng
co_mon_dat = False, bậtTruemà khôngbreak
- Gán
Trong ví dụ in "15 là số nguyên tố" rồi lại in "15 không là số nguyên tố", lỗi nằm ở đâu?
range(2, n)thiếu số 15breakđặt sai chỗ- Chương trình kết luận sau mỗi lần thử, trước khi xét hết các số
Bài tập
Xét ưu đãi giờ vàng bằng biến cờ
Ưu đãi giờ vàng chỉ áp cho bàn mà ly nào cũng dưới 35.000 đ. Dùng biến cờ và vòng lặp for để tính:
uu_dai_1:Truenếu bàn có hóa đơnhoa_don_1được ưu đãi, ngược lạiFalse.uu_dai_2,uu_dai_3: như trên, chohoa_don_2vàhoa_don_3.
Ly đúng 35.000 đ không còn dưới mốc. Không dùng all(), any() hay max().
hoa_don_1 = [29000, 32000, 29000]
hoa_don_2 = [29000, 35000, 32000]
hoa_don_3 = [32000, 29000, 45000]
uu_dai_1 = None
uu_dai_2 = None
uu_dai_3 = None
# Viết code của bạn dưới dòng nàyTóm tắt
Biến cờ là một biến
TruehoặcFalseghi nhớ một điều đã xảy ra trong vòng lặp.Gán giá trị đầu trước vòng lặp, đổi nó khi gặp điều cần nhớ, đọc nó sau vòng lặp.
Hỏi "có phần tử nào" thì bắt đầu bằng
False; hỏi "mọi phần tử đều" thì bắt đầu bằngTrue.Không gán lại cờ ở nhánh
else: cờ chỉ đổi một chiều.Kết luận đặt sau vòng lặp, không đặt trong thân vòng lặp.
Cờ làm được điều kiện của
while, nhưwhile not da_du.
Câu hỏi thường gặp
Cờ (flag) trong Python có phải là một kiểu dữ liệu riêng không?
Không. Cờ chỉ là một biến bình thường mang giá trị kiểu bool, True hoặc False. Gọi nó là cờ vì cách dùng: dựng lên hay hạ xuống khi một điều xảy ra. Kiểu bool có bài riêng, nêu ở phần Cần biết trước.
Có cần biến cờ khi đã có break không?
break chỉ dừng vòng lặp, còn câu hỏi "đã tìm thấy chưa" vẫn cần chỗ để trả lời sau vòng lặp. Cờ là chỗ đó. Vòng lặp có thể kết thúc vì break hoặc vì hết dữ liệu, và cờ cho biết là trường hợp nào.
Dùng biến cờ (flag) để đếm số lần có được không?
Cờ chỉ trả lời có hoặc không. Muốn biết bao nhiêu lần thì dùng một biến đếm, cộng 1 mỗi lần gặp, theo mẫu ở bài biến tích lũy. Một chương trình có thể giữ cả hai: biến đếm cho số lần, cờ cho câu hỏi có hay không.
Cách nào khác để biết vòng for kết thúc vì break?
Cách khác là nhánh else gắn vào chính vòng lặp, dạy ở bài for else. Biến cờ thì dùng được cho cả for lẫn while, đọc lại được ở bất cứ dòng nào sau vòng lặp, và tên cờ cho biết điều nó ghi nhớ.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.