Bài tập hàm và module Python: 10 bài tự chấm
Bài 10/14 · Chương 9
Module, gói và môi trường
- 8 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 8
Mười bài tập hàm Python dưới đây được chấm ngay trên trang: mỗi bài bạn viết thân một hàm, bấm Chạy, và từng dòng kiểm tra báo đạt hay chưa. Các bài xếp từ dễ tới khó, dùng lại những gì đã học ở hai nhóm bài hàm và module: tham số, giá trị trả về, tham số mặc định, lambda, đệ quy, closure, cùng ba module math, random và datetime.
Cần biết trước: hàm, lệnh return và import.
Cách làm các bài tập
Mỗi bài cho sẵn dòng def với thân là pass. Bạn thay pass bằng thân hàm. Trình chấm không đọc những gì bạn in ra: nó gọi hàm của bạn với nhiều bộ đối số rồi so giá trị trả về, nên hàm phải return kết quả. print() trong hàm chỉ để bạn tự xem. Hàm cũng không gọi input(): trình chấm truyền dữ liệu qua đối số, còn ô Dữ liệu nhập dưới editor chỉ dành cho các ví dụ chạy được. Bài dùng random đặt hạt giống bằng random.seed() để lần chạy nào cũng ra cùng một kết quả.
Mỗi hàm có bốn tới sáu dòng kiểm tra, trong đó có trường hợp biên như list rỗng hay đơn vừa đúng mức miễn phí. Một dòng kiểm tra khác gọi hàm với hàng chục bộ đối số sinh tự động. Vì vậy một hàm gõ sẵn đáp số cho vài lời gọi trong đề sẽ không qua, và một hàm quên dùng một tham số cũng không qua.
Bí thì mở gợi ý theo thứ tự: gợi ý thứ nhất chỉ chỗ cần nhìn, thứ hai nêu cách làm, thứ ba gần như là lời giải. Chưa đạt một dòng kiểm tra, hãy đọc thông điệp của nó, gọi thử hàm với đúng đối số trong dòng đó và in kết quả ra. Mỗi đề kết thúc bằng một link "Ôn lại" về bài dạy kỹ thuật của bài tập.
Mức dễ: một hàm, một quyết định
Ba bài đầu viết một hàm ngắn: một câu if, một tham số mặc định, hay một phép trừ hai ngày của module datetime.
Tính giá vé xem phim
Rạp phim bán vé 90.000 đ, và 45.000 đ cho người dưới 18 tuổi có thẻ học sinh. Viết thân hàm tien_ve(tuoi, co_the_hs): tuoi là số nguyên, co_the_hs là True hoặc False.
Trả về: giá vé, một int. Ôn lại: lệnh return.
def tien_ve(tuoi, co_the_hs):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTính phí giao hàng có mã giảm giá
Cửa hàng miễn phí giao hàng cho đơn từ 300.000 đ, đơn nhỏ hơn tính phí 30.000 đ. Khách nhập đúng mã MA-MAU-01, viết hoa và đủ ký tự như vậy, thì được miễn phí giao hàng với mọi đơn. Viết thân hàm phi_giao(tong_don, ma_giam="").
Trả về: phí giao, một int, 0 hoặc 30000.
Khách không có mã thì nơi gọi hàm chỉ truyền tong_don. Ôn lại: tham số mặc định.
def phi_giao(tong_don, ma_giam=""):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyĐếm số ngày tới hạn nộp bài
Lê Minh Tâm muốn biết còn bao nhiêu ngày tới hạn nộp bài. Viết thân hàm so_ngay_con_lai(hom_nay, han_nop): hai tham số là giá trị date. Hạn đã qua thì kết quả là số âm; hạn đúng hôm nay thì là 0.
Trả về: số ngày từ hom_nay tới han_nop, một int.
Ôn lại: datetime.
from datetime import date
def so_ngay_con_lai(hom_nay, han_nop):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyMức vừa: tham số linh hoạt và hàm làm giá trị
Bốn bài mức vừa nhận số đối số tùy ý, nhận một hàm khác làm đối số, hay trả về hai giá trị.
Cộng hóa đơn với số món tùy ý
Viết thân hàm tong_hoa_don(*gia_cac_mon, phan_tram_giam=0): nhận giá từng món như những đối số rời, và một mức giảm phần trăm chỉ truyền được theo tên. Tiền giảm bằng tổng giá nhân phan_tram_giam rồi chia cho 100. Giá mỗi món là bội của 1.000 đ và mức giảm là số phần trăm nguyên, nên tiền giảm luôn là số nguyên, đúng tới từng đồng.
Trả về: tiền phải trả, tức tổng giá trừ tiền giảm, một int.
Ví dụ tong_hoa_don(29000, 32000, phan_tram_giam=10). Ôn lại: *args và **kwargs.
def tong_hoa_don(*gia_cac_mon, phan_tram_giam=0):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTách list theo một hàm điều kiện
Viết thân hàm tach(ds, dieu_kien): dieu_kien là một hàm nhận một phần tử và trả về True hoặc False. Hàm trả về hai list theo thứ tự: các phần tử làm dieu_kien đúng, rồi các phần tử còn lại. Mỗi list giữ thứ tự của ds, và list ds của nơi gọi hàm không bị đổi.
Trả về: hai list cách nhau bằng dấu phẩy, tức một tuple.
Ví dụ tach(diem, lambda d: d >= 8) tách điểm Giỏi khỏi phần còn lại. Ôn lại: truyền hàm vào hàm.
def tach(ds, dieu_kien):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyChia hóa đơn cho cả nhóm
Một nhóm bạn chia đều hóa đơn, mỗi người trả số tiền làm tròn lên tới nghìn đồng để khỏi phải thối tiền lẻ. Viết thân hàm chia_hoa_don(tong_tien, so_nguoi), với so_nguoi từ 1 trở lên. Hàm trả về hai số nguyên theo thứ tự:
moi_nguoi: số tiền mỗi người trả, chia hết cho 1.000;tien_du: số tiền cả nhóm trả dư so vớitong_tien.
Trả về: hai số cách nhau bằng dấu phẩy, tức một tuple hai int. Ôn lại: module math.
import math
def chia_hoa_don(tong_tien, so_nguoi):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàySắp xếp menu theo giá bằng lambda
Viết thân hàm sap_xep_menu(menu): menu là dict từ tên món sang giá. Hàm xếp tên món theo giá tăng dần; hai món cùng giá thì xếp theo tên, theo thứ tự sorted() xếp chuỗi. Hàm không sửa dict menu của nơi gọi hàm.
Trả về: các tên món, một list.
Dùng sorted() với key là một hàm lambda. Ôn lại: hàm lambda.
def sap_xep_menu(menu):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyMức khó: hàm nhớ trạng thái, hàm tự gọi mình
Ba bài cuối mỗi bài có một chỗ dễ sai mà Python không báo: list bị sửa ngầm, giỏ con lồng sâu, biến của hàm ngoài.
Xáo câu hỏi của đề thi
Mỗi học viên nhận một đề có cùng các câu hỏi nhưng khác thứ tự. Viết thân hàm xao_de(cau_hoi, hat_giong) trả về một list mới gồm đúng các câu của cau_hoi, xáo bằng random.shuffle() sau khi đặt hạt giống hat_giong:
cùng
hat_giongthì cùng thứ tự;list
cau_hoicủa nơi gọi hàm không bị đổi.
Trả về: các câu đã xáo, một list.
random.seed() trong hàm đặt lại bộ sinh số của cả chương trình; chương trình thật thường tạo một bộ riêng bằng random.Random(hat_giong). Ôn lại: module random.
import random
def xao_de(cau_hoi, hat_giong):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyCộng giá một giỏ quà có giỏ con
Một giỏ quà là list mà mỗi phần tử là giá một món (số nguyên) hoặc một giỏ quà nhỏ hơn (lại là một list như vậy), lồng bao nhiêu tầng cũng được. Viết thân hàm tong_gio_qua(gio) trả về tổng giá mọi món trong giỏ, kể cả trong các giỏ con. Hàm không sửa giỏ của nơi gọi hàm. Dùng đệ quy: với mỗi giỏ con, hàm gọi lại chính nó.
Trả về: tổng giá, một int.
Kiểm tra một phần tử có phải list không bằng type(x) == list. Ôn lại: đệ quy.
def tong_gio_qua(gio):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyLàm máy lấy số thứ tự bằng closure
Quầy giao dịch có máy lấy số: mỗi lần bấm nhận một số lớn hơn lần trước một đơn vị. Viết thân hàm tao_may_lay_so(so_dau): hàm trả về một hàm không tham số, mỗi lần gọi trả về số tiếp theo, bắt đầu từ so_dau. Hai máy tạo ra riêng phải đếm riêng.
Ví dụ lay = tao_may_lay_so(101), rồi lay() cho 101, lay() cho 102. Dùng nonlocal. Ôn lại: closure và nonlocal.
def tao_may_lay_so(so_dau):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyCâu hỏi thường gặp
Bài tập function Python khác bài tập viết câu lệnh ở đâu?
Bài tập câu lệnh chấm giá trị của biến sau khi code chạy, nên chỉ thử được một bộ dữ liệu. Bài tập hàm chấm giá trị trả về của hàm với nhiều bộ đối số, nên kiểm được cả trường hợp biên và bắt được hàm gõ sẵn đáp số. Đó cũng là cách bạn tự kiểm hàm của mình bằng assert.
Hàm của tôi in đúng kết quả mà vẫn chưa đạt, vì sao?
Vì trình chấm đọc giá trị trả về chứ không đọc màn hình. Hàm chỉ có print() mà không có return thì trả về None, và dòng kiểm tra so None với đáp án. Thay print(...) cuối hàm bằng return ....
Làm xong 10 bài này thì luyện tiếp ở đâu?
Bốn dự án đứng ngay sau trang này; ba trong số đó dùng random: phân tích điểm thi, đoán số và kéo búa bao. Kho bài tập Python có lời giải liệt kê bài của từng chương và có chín bài tổng hợp viết dạng hàm.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.