Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

os.path, os.listdir, os.walk: bảng tra os trong Python

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 3/12 · Chương 27

Tra cứu thư viện chuẩn

  • 9 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Module os.path trong Python gồm các hàm tách, ghép và kiểm tra đường dẫn, còn os.walk(), os.scandir() và os.stat() đi qua thư mục và đọc thông tin của từng file. Bạn tra trang này khi cần đếm mọi ảnh sản phẩm trong cả cây thư mục kho, tìm file lớn nhất, hay đổi một dòng os.path trong code cũ sang pathlib.

Cần biết trước: module os và pathlib.

Bảng tra nhanh: các hàm của os.path

Mọi hàm dùng sau import os. Cột pathlib ghi cách viết tương đương với p = Path("kho/anh/ca-phe.jpg") hay Path("kho"). Kết quả dưới đây là của Linux, macOS và trang này, nơi dấu phân cách là /. Windows dùng \.

Hàm

Làm gì

Trả về

Cách viết pathlib

Ví dụ

Kết quả

os.path.join(a, b)

ghép các phần

str

Path("kho") / "gia.csv"

os.path.join("kho", "gia.csv")

'kho/gia.csv'

os.path.basename(p)

phần cuối, tên file

str

p.name

os.path.basename(p)

'ca-phe.jpg'

os.path.dirname(p)

phần trước tên file

str

p.parent

os.path.dirname(p)

'kho/anh'

os.path.split(p)

cặp thư mục và tên

tuple

(p.parent, p.name)

os.path.split(p)

('kho/anh', 'ca-phe.jpg')

os.path.splitext(p)

tách đuôi file

tuple

p.stem, p.suffix

os.path.splitext("ca-phe.jpg")

('ca-phe', '.jpg')

os.path.exists(p)

đường dẫn có thật không

bool

p.exists()

os.path.exists("kho")

True

os.path.isfile(p)

có phải file không

bool

p.is_file()

os.path.isfile("kho/gia.csv")

True

os.path.isdir(p)

có phải thư mục không

bool

p.is_dir()

os.path.isdir("kho")

True

os.path.isabs(p)

có phải đường dẫn tuyệt đối không

bool

p.is_absolute()

os.path.isabs(p)

False

os.path.getsize(p)

kích thước tính bằng byte

int

p.stat().st_size

os.path.getsize("kho/gia.csv")

18

os.path.getmtime(p)

lúc sửa cuối, giây kể từ năm 1970

float

p.stat().st_mtime

os.path.getmtime("kho/gia.csv")

đổi theo lúc ghi

os.path.relpath(p, goc)

đường dẫn tính từ goc

str

p.relative_to("kho")

os.path.relpath(p, "kho")

'anh/ca-phe.jpg'

os.path.normpath(p)

bỏ . và .. thừa

str

không có hàm đúng như vậy

os.path.normpath("kho/./anh/../gia.csv")

'kho/gia.csv'

os.path.commonpath(ds)

thư mục chung của nhiều đường dẫn

str

không có

os.path.commonpath([p, "kho/gia.csv"])

'kho'

os.path.abspath(p)

đường dẫn tuyệt đối

str

p.absolute()

os.path.abspath("kho")

đổi theo máy

os.path.expanduser(p)

thay ~ bằng thư mục người dùng

str

p.expanduser()

os.path.expanduser("~")

đổi theo máy

Đoạn sau tạo thư mục kho cùng file gia.csv rồi in lại cột kết quả của các hàng không đổi theo máy:

python
import os
os.makedirs("kho/anh", exist_ok=True)
with open("kho/gia.csv", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("bạc xỉu,32000\n")
p = "kho/anh/ca-phe.jpg"
print(os.path.dirname(p), os.path.split(p), os.path.isabs(p))
print(os.path.isfile("kho/gia.csv"), os.path.isdir("kho"))
print(os.path.getsize("kho/gia.csv"), os.path.relpath(p, "kho"))
print(os.path.normpath("kho/./anh/../gia.csv"))
print(os.path.commonpath(["kho/anh/ca-phe.jpg", "kho/gia.csv"]))

KẾT QUẢ

kho/anh ('kho/anh', 'ca-phe.jpg') False
True True
18 anh/ca-phe.jpg
kho/gia.csv
kho

Đổi "bạc xỉu,32000\n" thành "tra dao,35000\n" rồi chạy lại: dòng thứ ba in 14 anh/ca-phe.jpg. Dòng ghi có 14 ký tự, nhưng "bạc xỉu" có hai chữ cái có dấu, mỗi chữ chiếm ba byte trong UTF-8, nên getsize() ra 18. Các hàm join(), basename(), splitext(), exists() có ví dụ từng bước ở bài module os, bài mẹ của trang này. Tạo thư mục nhiều tầng bằng os.makedirs() thuộc bài xóa file, tạo thư mục.

Duyệt cả cây thư mục: os.walk()

os.listdir() chỉ xem một tầng. os.walk(thu_muc) đi qua thư mục đó và mọi thư mục con, mỗi lượt cho một bộ ba: đường dẫn của thư mục đang xét, list tên thư mục con, list tên file.

python
import os
cac_duong_dan = ["kho/gia.csv", "kho/anh/ca-phe.jpg",
                 "kho/anh/cu/tra-dao.jpg"]
for p in cac_duong_dan:
    os.makedirs(os.path.dirname(p), exist_ok=True)
    open(p, "w", encoding="utf-8").close()
for thu_muc, cac_con, cac_file in os.walk("kho"):
    cac_con.sort()
    print(thu_muc, cac_con, sorted(cac_file))

KẾT QUẢ

kho ['anh'] ['gia.csv']
kho/anh ['cu'] ['ca-phe.jpg']
kho/anh/cu [] ['tra-dao.jpg']

Thứ tự tên trong hai list đổi theo hệ điều hành, nên ví dụ sắp xếp lại. Dòng cac_con.sort() sửa ngay list mà os.walk() đang giữ, nên nó cũng quyết định thư mục con nào được duyệt trước. Xóa một tên khỏi cac_con thì os.walk() bỏ qua thư mục đó.

Một chỗ im lặng khác: os.walk() gặp thư mục không có thì không báo lỗi, vòng lặp chỉ không chạy lượt nào.

Đọc thư mục kèm thông tin file: os.scandir()

os.scandir(thu_muc) giống os.listdir(), nhưng mỗi phần tử là một mục có sẵn .name, .path, .is_file(), .is_dir() và .stat(). Hệ điều hành đưa kèm loại của mục ngay khi liệt kê, nên hỏi is_file() thường không tốn thêm một lần đọc đĩa như os.path.isfile().

python
import os
os.makedirs("kho/anh", exist_ok=True)
for ten, noi_dung in [("gia.csv", "ten,gia\n"),
                      ("menu.pdf", "x" * 40)]:
    with open(os.path.join("kho", ten), "w", encoding="utf-8") as f:
        f.write(noi_dung)
with os.scandir("kho") as cac_muc:
    for muc in sorted(cac_muc, key=lambda m: m.name):
        if muc.is_file():
            print(muc.name, muc.stat().st_size, "byte")
        else:
            print(muc.name, "là thư mục")

KẾT QUẢ

anh là thư mục
gia.csv 8 byte
menu.pdf 40 byte

with đóng thư mục đang mở khi xong việc. Hàm lambda key=lambda m: m.name chỉ cho sorted() xếp theo tên của từng mục. Giới hạn: os.scandir() chỉ xem một tầng như os.listdir(). Muốn đi sâu thì dùng os.walk(), hay gọi lại os.scandir() với muc.path của mỗi thư mục con.

Kích thước và thời gian sửa: os.stat()

os.stat(duong_dan) đọc mọi thông tin hệ điều hành giữ về một file. Hai trường hay dùng là st_size, kích thước tính bằng byte, và st_mtime, lúc sửa cuối tính bằng giây kể từ ngày 1/1/1970. Ví dụ dưới đặt sẵn lúc sửa bằng os.utime() để kết quả không đổi giữa các lần chạy.

python
import os
with open("gia.csv", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("bạc xỉu,32000\n")
os.utime("gia.csv", (1_700_000_000, 1_700_000_000))
thong_tin = os.stat("gia.csv")
print(thong_tin.st_size, len("bạc xỉu,32000\n"))
print(thong_tin.st_mtime, os.path.getmtime("gia.csv"))

KẾT QUẢ

18 14
1700000000.0 1700000000.0

os.path.getsize() và os.path.getmtime() là lối tắt cho hai trường này. Gọi os.stat() một lần rồi đọc nhiều trường thì chỉ hỏi hệ điều hành một lần. Giới hạn: kích thước của một thư mục không phải tổng kích thước các file bên trong nó, muốn có tổng thì cộng st_size của từng file mà os.walk() đưa ra.

Kiểm tra nhanh

  1. Sau import os, os.path.dirname("kho/anh/ca-phe.jpg") trả về gì?

    • 'ca-phe.jpg'
    • 'kho/anh'
    • 'kho'
  2. Với os.walk("kho"), những câu nào đúng?

    • Tên trong cac_file chỉ là tên, phải ghép với thu_muc mới thành đường dẫn
    • Thư mục "kho" không có thì Python báo FileNotFoundError
    • Nó đi qua cả các thư mục con, mỗi thư mục một lượt lặp
    • Nó trả về một list tên file đã sắp xếp
  3. Trong khung bẫy của os.scandir(), vì sao dòng in thứ hai ra 0?

    • Thư mục kho đã bị xóa sau dòng in đầu
    • Kết quả của os.scandir() đã được đi hết ở dòng đầu
    • len() không đếm được thư mục con
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Viết hàm đếm file và tìm file lớn nhất

Chương trình quản lý ảnh sản phẩm cần hai hàm, mỗi hàm dùng một công cụ của trang:

  • dem_file(thu_muc, duoi): số file có đuôi duoi (như ".jpg") trong thu_muc và mọi thư mục con, không phân biệt hoa thường (.JPG cũng tính). Thư mục không có thì trả về 0.

  • file_lon_nhat(thu_muc): tên file có kích thước lớn nhất nằm ngay trong thu_muc, không xét thư mục con. Không có file nào thì trả về "".

Trả về: dem_file trả về một int, file_lon_nhat trả về một str.

python
import os


def dem_file(thu_muc, duoi):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này


def file_lon_nhat(thu_muc):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • Mỗi hàm os.path có cách viết pathlib tương ứng, như dirname() là .parent, getsize() là .stat().st_size.

  • os.walk() đi qua cả cây thư mục, mỗi lượt cho thư mục, list thư mục con và list tên file.

  • Tên file của os.walk() phải ghép với thư mục đang xét, và thư mục không có thì nó im lặng.

  • os.scandir() cho mỗi mục sẵn .name, .is_file(), .stat(), nhưng chỉ đi qua được một lần.

  • os.stat() cho st_size tính bằng byte và st_mtime tính bằng giây kể từ năm 1970.

Câu hỏi thường gặp

Hàm os.listdir() trong Python có trả về cả file trong thư mục con không?

Không. os.listdir() chỉ trả về tên ở đúng một tầng, gồm cả tên thư mục con nhưng không đi vào bên trong. Muốn cả cây thì dùng os.walk(), hay Path("kho").rglob("*.jpg") của pathlib. Cả hai đều không sắp xếp tên, nên bọc sorted() khi cần thứ tự cố định.

Dùng os.makedirs() trong Python khi thư mục đã có thì sao?

os.makedirs("kho/anh") tạo mọi tầng còn thiếu, nhưng báo FileExistsError nếu thư mục cuối đã có. Thêm exist_ok=True để nó lặng lẽ bỏ qua, như các ví dụ trên trang này. Hàm tạo và xóa thư mục có ở bài xóa file, tạo thư mục.

Hàm os.walk() trong Python có đi vào thư mục ẩn không?

Có. os.walk() không phân biệt tên bắt đầu bằng dấu chấm như .git, nên nó đi vào mọi thư mục con. Muốn bỏ qua thì xóa tên đó khỏi list thư mục con ngay trong vòng lặp, ví dụ cac_con[:] = [t for t in cac_con if not t.startswith(".")], vì os.walk() chỉ đi vào các tên còn lại trong list đó.

Nên dùng os.path hay pathlib cho code mới?

Code mới nên dùng pathlib: ghép bằng /, lấy tên bằng .name, và mọi thao tác nằm trên một đối tượng Path. os.path vẫn đáng đọc được vì code cũ và nhiều thư viện dùng nó, và các hàm của nó nhận cả Path lẫn chuỗi. Bảng ở đầu trang cho cách đổi từng hàm.

Chủ đề

os.path python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập