Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Cài đặt Python trên Windows và macOS (từng bước)

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 2/11 · Chương 1

Bắt đầu với Python

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Cài đặt Python là đưa bộ chạy Python lên máy tính của bạn, để máy đọc và làm theo các file code .py bạn viết. Bạn làm việc này một lần, mất khoảng 10 phút, trước khi muốn lưu chương trình trên máy thay vì chỉ chạy thử trong trình duyệt.

Kiểm tra máy đã có Python chưa

Các bước kiểm tra trong bài đều gõ vào cửa sổ dòng lệnh, gọi là Terminal. Trên Windows, bấm phím Windows, gõ terminal (máy không có Terminal thì gõ cmd) rồi Enter. Trên macOS, bấm Command và phím cách, gõ terminal rồi Enter. Sau đó gõ lệnh hỏi phiên bản Python, trên Windows là python --version, trên macOS là python3 --version:

bash
python3 --version

KẾT QUẢ

Python 3.14.4

Dòng trả lời cho biết máy đang có Python bản 3.14.4. Số trên máy bạn có thể khác. Các bài của tutorial này cần Python 3.12 trở lên, nên thấy 3.12, 3.13 hay 3.14 là đủ, bạn bỏ qua phần cài và chuyển sang phần VS Code. Nếu lệnh báo không tìm thấy, mở Microsoft Store, hoặc báo một bản cũ hơn 3.12, thì cài theo phần dưới đây.

Cài Python trên Windows

Bộ cài lấy ở trang tải chính thức python.org/downloads, mục Windows. Từ Python 3.14 có hai cách cài, cách nào cũng được:

  1. Python install manager (khuyên dùng, file có đuôi .msix): mở file, bấm Install. Lần đầu chạy lệnh python, nếu máy chưa có bản nào, nó tự tải bản Python mới nhất. Nó có thể hỏi có thêm một thư mục vào PATH không; bước này không bắt buộc, lệnh python và py vẫn dùng được.

  2. Bộ cài truyền thống (file python-3.x.x-amd64.exe): ở màn hình đầu tiên, tick ô "Add python.exe to PATH" ở dưới cùng, rồi mới bấm "Install Now". Chờ cài xong thì bấm Close.

Cài xong, mở một cửa sổ Terminal mới và gõ python --version. Dòng trả lời có dạng giống ví dụ ở phần trên, bắt đầu bằng chữ Python rồi tới số phiên bản. Nếu python không chạy, thử lệnh py --version: bộ cài cho Windows tạo sẵn lệnh py.

Cài Python trên macOS

macOS không cài sẵn bản Python mới. Gõ python3 khi chưa cài có thể bật hộp thoại mời cài Command Line Tools của Apple. Bản Python đi kèm bộ đó thường là bản cũ, nên bạn bấm Hủy và cài bản chính thức:

  1. Vào python.org/downloads, tải bản macOS mới nhất.

  2. Mở file .pkg vừa tải, bấm Tiếp tục cho tới hết.

  3. Mở Terminal mới và gõ python3 --version.

Trên macOS, lệnh là python3 chứ không phải python. Gõ python thường chỉ nhận được câu báo không tìm thấy lệnh. Các bài sau viết python cho gọn, người dùng macOS tự đọc thành python3. Nếu bạn quen Homebrew, lệnh brew install python cho kết quả tương đương.

Bộ cài từ python.org, trên cả Windows lẫn macOS, có kèm IDLE: một cửa sổ nhỏ để gõ và chạy Python, mở từ menu Start hoặc thư mục Applications. IDLE đủ để thử vài dòng, còn để viết chương trình dài hơn thì bạn dùng VS Code.

Cài VS Code và extension Python

Python để chạy code, còn VS Code là chỗ để viết code. VS Code tô màu từng phần của dòng code, báo lỗi ngay khi gõ và có nút chạy chương trình. Cách cài:

  1. Vào code.visualstudio.com, tải và cài như một phần mềm bình thường.

  2. Mở VS Code, bấm biểu tượng Extensions ở thanh bên trái (bốn ô vuông), gõ Python, chọn extension tên Python của Microsoft, bấm Install.

  3. Tạo một thư mục học, ví dụ hoc-python trong Documents. Trong VS Code chọn File, Open Folder và mở thư mục đó.

  4. Bấm New File, đặt tên xin_chao.py. Phần đuôi .py báo cho VS Code biết đây là file Python.

Gõ dòng dưới đây vào file, lưu bằng Ctrl+S (macOS: Command+S), rồi bấm nút tam giác Run Python File ở góc trên bên phải. Cửa sổ Terminal ở dưới hiện kết quả. Chữ print nghĩa là in ra màn hình, bài Hello World dạy kỹ:

python
print("Xin chào, Python!")

KẾT QUẢ

Xin chào, Python!

Chạy trên máy của bạn · Đoạn này cần Python cài trên máy, trang không chạy được.

Lần đầu mở file .py, góc dưới bên phải VS Code ghi bản Python đang dùng. Nếu thấy "Select Interpreter" hoặc một bản cũ hơn 3.12, bấm vào đó và chọn bản vừa cài. Đổi câu trong dấu nháy thành tên của bạn, lưu rồi bấm chạy lại: dòng trong Terminal đổi theo. Chạy file bằng lệnh gõ tay thay cho nút bấm được dạy ở bài trình thông dịch Python.

Dòng code trong file phải là Python thật, gõ từ bàn phím. Code chép từ trang web hay tài liệu soạn thảo đôi khi mang theo những ký tự trông giống nhưng khác, như ví dụ dưới đây.

Kiểm tra nhanh

  1. Trên macOS, lệnh nào kiểm tra bản Python vừa cài?

    • python --version
    • python3 --version
    • print(--version)
  2. Sau khi cài Python, những việc nào giúp bạn sẵn sàng viết file Python trong VS Code?

    • Cài extension Python của Microsoft
    • Mở cả thư mục học bằng File, Open Folder
    • Đặt tên file có đuôi .txt
    • Chọn bản Python 3.12 trở lên ở mục Select Interpreter
  3. Bạn gõ python --version vào file xin_chao.py rồi bấm chạy. Điều gì xảy ra?

    • VS Code in số phiên bản Python
    • Python báo NameError vì không biết tên python
    • Không có gì xảy ra
  4. Dòng print(“Xin chào”) chép từ một trang web báo SyntaxError. Sửa thế nào?

    • Viết hoa Print
    • Bỏ cặp ngoặc tròn
    • Gõ lại hai dấu nháy bằng phím dấu nháy thẳng
Đúng hết lần đầu +15 XP

Tóm tắt

  • Python 3.12 trở lên là đủ cho tutorial này, tải từ trang python.org.

  • Kiểm tra bằng python --version trên Windows, python3 --version trên macOS, gõ trong cửa sổ Terminal.

  • Bộ cài truyền thống trên Windows cần tick "Add python.exe to PATH".

  • VS Code cộng extension Python là chỗ viết file .py; mở cả thư mục học.

  • Lệnh của Terminal không gõ vào file .py, và dấu nháy cong gây SyntaxError.

Câu hỏi thường gặp

Download Python ở đâu cho an toàn?

Chỉ tải từ trang chính thức python.org/downloads. Trang này tự gợi ý bộ cài hợp với máy của bạn. Tránh các trang tải phần mềm trung gian, vì bộ cài ở đó có thể đã bị sửa hoặc gói kèm phần mềm khác.

Python IDLE là gì, có cần cài riêng không?

Không cần cài riêng. IDLE đi kèm bộ cài Python từ python.org, gồm một cửa sổ gõ từng dòng và một trình soạn thảo đơn giản. Cửa sổ gõ từng dòng đó chính là chế độ tương tác của Python, bài học sau bài Hello World.

Máy không cài được Python thì học thế nào?

Bạn vẫn học được: các bài trong tutorial này chạy Python ngay trên trình duyệt, bắt đầu từ bài Hello World. Khi cần chạy code dài hơn mà vẫn chưa cài được, Google Colab cho bạn chạy Python trên máy chủ của Google.

Cài Python trên Windows xong có cần cài thêm thư viện nào không?

Chưa cần. Các bài đầu chỉ dùng phần có sẵn khi cài Python. Khi cần thư viện của người khác viết, bạn cài bằng công cụ pip trong một môi trường riêng cho từng dự án.

Chủ đề

cài đặt python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập