Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

int trong Python là gì? Số nguyên lớn, nhị phân, hệ 16

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 7/13 · Chương 2

Biến, kiểu dữ liệu và toán tử

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Kiểu int trong Python là kiểu của số nguyên: số không có phần thập phân như 27, -3 hay 15_000_000, lớn bao nhiêu cũng được. Có ba chuyện về int mà người mới ít được dạy: số rất lớn, số viết có dấu gạch dưới cho dễ đọc, và số viết ở hệ nhị phân hay hệ 16 như mã màu.

Cần biết trước: ép kiểu và toán tử số học.

Số nguyên lớn bao nhiêu cũng được

Nhiều ngôn ngữ lập trình cất số nguyên trong một ô nhớ cố định, nên phép tính vượt quá giới hạn sẽ tràn số và cho kết quả sai. Số nguyên trong Python tự nới rộng theo giá trị, chỉ bị giới hạn bởi bộ nhớ của máy:

python
print(2 ** 100)
print(type(2 ** 100))

KẾT QUẢ

1267650600228229401496703205376
<class 'int'>

Kết quả có 31 chữ số mà vẫn đúng đến chữ số cuối, và vẫn là int. Bạn không phải chọn giữa "số nhỏ" và "số lớn" như ở các ngôn ngữ khác. Cái giá là số càng lớn thì tính càng chậm, điều chỉ đáng lo khi số có hàng nghìn chữ số.

Dấu gạch dưới cho số dễ đọc

Lương tháng 15000000 phải đếm từng số 0 mới biết là mười lăm triệu. Python cho phép đặt dấu gạch dưới giữa các chữ số để ngăn hàng nghìn, và bỏ qua nó khi tính:

python
luong_thang = 15_000_000
luong_nam = luong_thang * 12
print(luong_nam)
print(int("1_000_000") + 1)

KẾT QUẢ

180000000
1000001

Dấu gạch dưới chỉ có trong code bạn viết, print() in số không có nó. int() cũng đọc được chuỗi có dấu gạch dưới, như dòng cuối cho thấy. Đổi 15_000_000 thành 15_500_000 rồi chạy lại: lương năm thành 186000000.

Đừng dùng dấu chấm hay dấu phẩy để ngăn hàng nghìn trong code: 15.000 là số thực mười lăm, còn 15,000 tạo ra hai giá trị 15 và 0 chứ không phải mười lăm nghìn.

Viết số ở hệ nhị phân, hệ 8, hệ 16

Máy tính lưu số ở hệ nhị phân, chỉ gồm 0 và 1. Mã màu trên web viết ở hệ 16, dùng thêm các chữ cái a đến f cho giá trị từ 10 đến 15. Python cho viết thẳng số ở các hệ này bằng một tiền tố: 0b cho nhị phân, 0o cho hệ 8, 0x cho hệ 16.

python
print(0b11011, 0o33, 0x1B)
print(0xFF, type(0xFF))

KẾT QUẢ

27 27 27
255 <class 'int'>

Ba cách viết ở dòng đầu cùng là tuổi 27 của Trần Thu Hà. Tiền tố chỉ đổi cách bạn viết số trong code, giá trị vẫn là một int như các số nguyên khác, và print() in nó ở hệ 10. Giống một người có tên tiếng Việt và tên tiếng Anh: gọi tên nào thì vẫn là người đó.

Vì sao 0b11011 là 27? Mỗi chữ số có giá trị theo vị trí, như ở hệ 10 chữ số thứ hai từ phải là hàng chục. Ở hệ nhị phân, các vị trí tính từ phải đáng 1, 2, 4, 8, 16, mỗi vị trí gấp đôi vị trí bên phải nó. Ở hệ 16, chữ số bên trái của 1B đáng 16, còn B là 11:

python
print(1 * 16 + 1 * 8 + 0 * 4 + 1 * 2 + 1 * 1)
print(1 * 16 + 11)

KẾT QUẢ

27
27

Dòng đầu cộng giá trị năm chữ số của 11011, dòng sau cộng hai chữ số của 1B.

Đổi số sang chuỗi hệ khác: bin(), oct(), hex()

Chiều ngược lại, khi có một số và muốn xem nó viết ở hệ khác, bạn dùng ba hàm bin(), oct(), hex(). Kết quả của chúng là chuỗi có tiền tố:

python
print(bin(27), oct(27), hex(27))
print(type(bin(27)))

KẾT QUẢ

0b11011 0o33 0x1b
<class 'str'>

Vì kết quả là chuỗi, bạn không cộng trừ nó được như số. Dùng các hàm này để hiển thị hay ghi ra, còn tính toán thì làm trên int. Các phép trên từng bit của số nhị phân, như & và |, thuộc bài toán tử bitwise.

Đọc chuỗi ở hệ khác: int(chuỗi, cơ số)

Hàm int() nhận thêm một giá trị thứ hai: cơ số của chuỗi cần đọc. Thiếu nó, int() đọc chuỗi theo hệ 10 như bài ép kiểu đã dạy.

python
print(int("11011", 2), int("1b", 16))
print(int("FF", 16), int("0xff", 16))

KẾT QUẢ

27 27
255 255

Với cơ số 16, chữ hoa hay chữ thường đều được, chuỗi có tiền tố 0x cũng được. Cơ số 2 thì chuỗi chỉ được có 0 và 1: đọc "12" ở cơ số 2 sẽ báo ValueError.

Kiểm tra nhanh

  1. Trong Python, print(2 ** 64) cho kết quả gì?

    • Báo lỗi tràn số
    • In đủ số 18446744073709551616
    • In ra một số âm
  2. Những biểu thức nào cho ra số nguyên 255?

    • 0xFF
    • int("ff", 16)
    • hex(255)
    • int("11111111")
  3. Dòng tuoi = 027 cho kết quả gì?

    • tuoi bằng 27
    • tuoi bằng 23, đọc theo hệ 8
    • Python báo lỗi cú pháp
  4. Những dòng nào in ra 1000000?

    • print(1_000_000)
    • print(1,000,000)
    • print(10 ** 6)
    • print("1_000_000")
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Đổi số qua lại giữa các hệ

Phiếu thành viên của câu lạc bộ lập trình ghi số theo nhiều hệ. Dùng int() với cơ số và bin() để tính:

  • tuoi_ha: tuổi của Trần Thu Hà, số nguyên đọc từ chuỗi nhị phân tuoi_nhi_phan.

  • do: lượng màu đỏ, số nguyên đọc từ chuỗi hệ 16 kenh_do.

  • tuoi_tam_nhi_phan: tuổi của Lê Minh Tâm viết ở hệ nhị phân, dạng chuỗi có tiền tố 0b.

Không gõ thẳng đáp số, kể cả viết bằng tiền tố 0b hay 0x.

python
tuoi_nhi_phan = "11011"
kenh_do = "ff"
tuoi_tam = 21
tuoi_ha = 0
do = 0
tuoi_tam_nhi_phan = ""
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • int là kiểu số nguyên; Python tính số nguyên lớn bao nhiêu cũng được, không tràn số.

  • Dấu gạch dưới ngăn hàng nghìn trong code, như 15_000_000; Python bỏ qua nó khi tính và khi in.

  • 0b, 0o, 0x viết số ở hệ nhị phân, hệ 8, hệ 16; giá trị vẫn là int.

  • bin(), oct(), hex() trả về chuỗi có tiền tố, dùng để hiển thị.

  • int(chuoi, co_so) đọc chuỗi ở hệ khác; thiếu cơ số thì int() đọc theo hệ 10.

  • Số nguyên viết có số 0 ở đầu, như 027, là lỗi cú pháp.

Câu hỏi thường gặp

Số nguyên trong Python có bị giới hạn độ lớn không?

Không có giới hạn cố định. Số nguyên chỉ bị giới hạn bởi bộ nhớ của máy, nên 2 ** 1000 vẫn tính đúng. Riêng việc đổi số rất lớn sang chuỗi để in bị chặn ở khoảng 4.300 chữ số, mức bạn khó gặp khi học.

In số ở hệ nhị phân mà không có tiền tố 0b thế nào?

Được, dùng f-string với định dạng b: f"{27:b}" cho "11011", phần :b yêu cầu in số ở hệ nhị phân. Cách viết f-string nằm ở bài f-string trong Python. Còn bin() thì trả về chuỗi có tiền tố 0b.

int khác float ở đâu?

int lưu số nguyên chính xác tuyệt đối, lớn bao nhiêu cũng được. float lưu số có phần thập phân nhưng chỉ giữ khoảng 15 đến 17 chữ số có nghĩa, nên có sai số nhỏ như 0.1 + 0.2. Bài số thực float giải thích sai số đó.

Làm sao đổi số âm sang nhị phân?

bin(-5) cho "-0b101": Python giữ dấu trừ rồi viết phần còn lại. Cách máy lưu số âm theo từng bit nằm ngoài phạm vi bài này và không cần khi mới học.

Chủ đề

int trong python là gì

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập