Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Module random trong Python: số ngẫu nhiên, choice, shuffle

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 3/14 · Chương 9

Module, gói và môi trường

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Module random trong Python sinh số ngẫu nhiên, chọn ngẫu nhiên một phần tử của list và xáo trộn thứ tự các phần tử. Bạn dùng nó cho trò chơi nhỏ như tung xúc xắc, hay để bốc thăm bạn nào lên bảng trước trong giờ học.

Cần biết trước: import và module, list và range().

Số nguyên ngẫu nhiên với randint() và seed()

Tung một con xúc xắc sáu lần là gọi random.randint(1, 6) sáu lần. Số "ngẫu nhiên" của máy tính thật ra được tính từ một con số khởi đầu gọi là hạt giống (seed). Đặt cùng hạt giống bằng random.seed() thì dãy số lặp lại y hệt:

python
import random

random.seed(2026)
cac_lan_tung = []
for lan in range(6):
    cac_lan_tung.append(random.randint(1, 6))
print(cac_lan_tung)
random.seed(2026)
print(random.randint(1, 6), random.randint(1, 6))

KẾT QUẢ

[1, 3, 5, 5, 6, 1]
1 3

randint(1, 6) lấy cả hai đầu, nên 6 có mặt, khác range(1, 6) dừng trước 6. Dòng thứ hai bắt đầu lại từ hạt giống 2026 nên ra đúng hai số đầu của dãy. Hãy hình dung hạt giống như số trang mở đầu của một cuốn sổ ghi sẵn các số: mở cùng trang thì đọc ra cùng các số.

Mọi ví dụ của bài đặt hạt giống để kết quả trên trang khớp với khối kết quả. Chương trình thật, như trò chơi, thường bỏ dòng random.seed() để mỗi lần chạy ra số khác. Tài liệu của Python chỉ cam kết dãy của random.random() giữ nguyên giữa các phiên bản khi cùng hạt giống (docs.python.org, mục "Notes on Reproducibility" của module random, xem ngày 15/11/2026). Các hàm khác có thể đổi cách tính ở bản mới. Các ví dụ trong bài cho cùng kết quả trên Python 3.12 đến 3.14.

Đổi 2026 thành 7 ở cả hai chỗ rồi chạy lại: dòng đầu in [3, 2, 4, 6, 1, 1].

Chọn một phần tử và xáo trộn list

random.choice() chọn một phần tử bất kỳ của list. random.shuffle() đảo lộn thứ tự các phần tử ngay trong list đó:

python
import random

lop = ["Lan", "Minh", "Ngọc", "Quân"]
random.seed(11)
print(random.choice(lop))
random.shuffle(lop)
print(lop)

KẾT QUẢ

Quân
['Ngọc', 'Lan', 'Minh', 'Quân']

choice() không đổi list. shuffle() thì sửa thẳng list lop: thứ tự cũ mất hẳn. Muốn giữ list gốc, bạn xáo một bản sao, ban_sao = list(lop) rồi random.shuffle(ban_sao).

Lấy nhiều phần tử: sample() và choices()

Bốc thăm hai bạn trình bày thì không ai được bốc hai lần: dùng random.sample(). Tung đồng xu năm lần thì kết quả được lặp lại: dùng random.choices():

python
import random

lop = ["Lan", "Minh", "Ngọc", "Quân"]
random.seed(5)
print(random.sample(lop, 2))
print(random.choices(["sấp", "ngửa"], k=5))
print(lop)

KẾT QUẢ

['Ngọc', 'Quân']
['sấp', 'ngửa', 'ngửa', 'ngửa', 'ngửa']
['Lan', 'Minh', 'Ngọc', 'Quân']

sample(lop, 2) trả về list mới gồm hai phần tử khác vị trí nhau, như bốc hai lá thăm ra khỏi hộp. choices() bốc xong lại bỏ thăm vào hộp, nên một phần tử ra nhiều lần; k=5 là số lần bốc, phải viết kèm tên k. Cả hai đều trả về list mới, và dòng cuối cho thấy lop vẫn giữ thứ tự cũ.

Số thực ngẫu nhiên: random() và uniform()

Khi cần một số có phần lẻ, như thời gian chờ giữa hai lượt chơi, random.random() cho một số thực từ 0 tới dưới 1, còn random.uniform(a, b) cho một số thực nằm giữa a và b:

python
import random

random.seed(3)
print(random.random())
print(round(random.uniform(1.5, 3.5), 2))

KẾT QUẢ

0.23796462709189137
2.59

random() không bao giờ trả về đúng 1.0. Kết quả của uniform() có nhiều chữ số lẻ, nên ví dụ làm tròn còn hai chữ số bằng round().

Kiểm tra nhanh

  1. Sau dòng import random, biểu thức random.randint(1, 1) cho kết quả gì?

    • 0
    • 1
    • Báo lỗi ValueError
  2. Với list lop có bốn bạn, những biểu thức nào luôn cho một phần tử của lop mà không báo lỗi?

    • random.choice(lop)
    • lop[random.randint(0, len(lop))]
    • lop[random.randint(0, len(lop) - 1)]
    • lop[random.randint(1, len(lop))]
  3. Cần bốc thăm ba bạn trình bày, mỗi bạn tối đa một lần. Gọi hàm nào?

    • random.choices(lop, k=3)
    • random.shuffle(lop)
    • random.sample(lop, 3)
  4. Sau import random và random.seed(2026), lệnh print(random.randint(1, 6)) in ra gì?

    • 1
    • 3
    • 6
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Xếp thứ tự lên bảng ngẫu nhiên

Cô giáo muốn xếp ngẫu nhiên thứ tự các bạn lên bảng, nhưng cả lớp phải xem lại được đúng thứ tự đó. Viết thân hàm xep_thu_tu(ds, hat_giong): đặt hạt giống bằng random.seed(hat_giong), rồi xáo một bản sao của ds bằng random.shuffle().

Hàm không sửa list ds của nơi gọi hàm.

Trả về: list mới gồm các phần tử của ds theo thứ tự đã xáo, một list.

python
def xep_thu_tu(ds, hat_giong):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • random.randint(a, b) cho số nguyên từ a tới b, lấy cả hai đầu.

  • random.seed(n) đặt hạt giống; cùng hạt giống thì cùng dãy số.

  • random.choice(ds) chọn một phần tử; random.shuffle(ds) xáo tại chỗ và trả về None.

  • random.sample(ds, k) lấy k phần tử không lặp, random.choices(ds, k=n) lấy n lần có thể lặp.

  • random.random() cho số thực từ 0 tới dưới 1, random.uniform(a, b) cho số thực giữa a và b.

Câu hỏi thường gặp

Hàm random trong Python có thật sự ngẫu nhiên không?

Không hẳn. Module random tính số từ hạt giống bằng một công thức, nên biết hạt giống là đoán được cả dãy. Nó đủ cho trò chơi và bốc thăm, không đủ cho mật khẩu hay mã giảm giá. Việc cần bảo mật dùng module secrets, bài hashlib, secrets và uuid nói kỹ.

random.choice trong Python khác random.choices thế nào?

random.choice(lop) trả về một phần tử. random.choices(lop, k=3) trả về một list ba phần tử, có thể trùng nhau. Cần nhiều phần tử không trùng thì dùng random.sample(lop, 3).

Làm sao sinh số ngẫu nhiên trong một khoảng bằng random.randint?

Gọi random.randint(a, b) với hai đầu của khoảng; cả a lẫn b đều có thể ra. Cần số thực thì dùng random.uniform(a, b). Muốn bước nhảy, như số chẵn từ 2 tới 10, chọn trong một dãy: random.choice(range(2, 11, 2)), như cách viết của bài range().

Làm sao để mỗi lần chơi có một số bí mật khác?

Máy chọn một số bằng random.randint(1, 100) khi bắt đầu, không đặt hạt giống, rồi so từng lần đoán với số đó. Bài dự án trò chơi đoán số dựng trò chơi này từng bước.

Chủ đề

random python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập