Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Quy tắc đặt tên biến trong Python (variable naming)

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 2/13 · Chương 2

Biến, kiểu dữ liệu và toán tử

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Đặt tên biến trong Python phải theo vài quy tắc cố định về ký tự, và nên theo thêm một quy ước chung để code dễ đọc. Một cái tên tốt giống nhãn ghi rõ trên hộp: người mở file ra sau bạn nhìn so_dien_thoai là biết ngay hộp đó đựng gì, khỏi phải dò ngược lên dòng gán.

Cần biết trước: biến và cú pháp Python.

Ký tự được dùng trong tên biến

Tên biến chỉ gồm chữ cái, chữ số và dấu gạch dưới _, và không được mở đầu bằng chữ số. Chữ số đứng giữa hay cuối tên thì được, như điểm học kỳ 1 và học kỳ 2:

python
diem_hk1 = 8.5
diem_hk2 = 9.0
_ghi_chu = "đã đi làm"
print(diem_hk1, diem_hk2, _ghi_chu)

KẾT QUẢ

8.5 9.0 đã đi làm

Tên 1diem thì bị từ chối ngay, Python báo lỗi cú pháp trước khi chạy dòng nào. Dấu cách cũng không được nằm trong tên: diem tb là hai tên đứng cạnh nhau. Python phân biệt chữ hoa với chữ thường theo quy tắc chung của cú pháp, nên Tuoi và tuoi là hai biến riêng.

Tên theo snake_case, không dấu

Cộng đồng Python dùng chung một kiểu viết tên biến gọi là snake_case: toàn chữ thường, các từ nối bằng dấu gạch dưới, như ho_ten, so_dien_thoai, ngay_bat_dau. Viết soDienThoai hay SoDienThoai vẫn chạy, nhưng lệch với code của người khác và dễ gõ nhầm chữ hoa.

Python 3 nhận cả chữ cái tiếng Việt có dấu trong tên, nhưng tên có dấu dễ gây lỗi im lặng, như khung dưới đây. Vì vậy tên biến viết tiếng Việt không dấu, còn giá trị chuỗi thì giữ dấu bình thường.

Tên nên nói đúng thứ nó chứa: chieu_cao hơn cc, diem_tb hơn x. Bộ quy ước đầy đủ về cách viết code Python tên là PEP 8. Bài PEP 8 và công cụ ruff cho thấy cách để máy tự kiểm tên và định dạng theo bộ quy ước đó.

Tên trùng từ khóa hoặc hàm dựng sẵn

Từ khóa là những từ Python giữ cho cú pháp, như if, for, class, True. Đặt tên biến trùng từ khóa thì Python báo lỗi cú pháp, vì class = "10A" không còn đọc được thành câu lệnh gán. Danh sách đủ các từ khóa nằm ở bài bảng từ khóa Python. Thêm một từ cho rõ nghĩa là đủ tránh:

python
lop_hoc = "10A"
nam_hoc = "2026-2027"
print(lop_hoc, nam_hoc)

KẾT QUẢ

10A 2026-2027

Tên của hàm dựng sẵn như print, input, str, type, list thì khác: Python cho phép gán, nhưng từ dòng đó cái tên trỏ sang giá trị mới và hàm cũ không còn gọi được qua tên ấy. Lỗi chỉ hiện ra ở dòng gọi hàm, có khi cách dòng gán rất xa.

Hằng viết hoa toàn bộ

Có những giá trị cố định suốt chương trình: giá vé rạp phim, giá vé học sinh, mốc tuổi được mua vé học sinh. Quy ước viết tên của chúng bằng chữ hoa toàn bộ, các từ nối bằng dấu gạch dưới, và gọi là hằng (constant).

python
GIA_VE = 90000
GIA_VE_HOC_SINH = 45000
MOC_TUOI_HOC_SINH = 18
print(GIA_VE, GIA_VE_HOC_SINH, MOC_TUOI_HOC_SINH)

KẾT QUẢ

90000 45000 18

Python không khóa hằng. Đổi GIA_VE_HOC_SINH = 45000 thành GIA_VE_HOC_SINH, GIA_VE = 45000, 100000 rồi chạy lại: GIA_VE bị gán lại và chương trình in 100000 45000 18 mà không báo gì. Chữ hoa là lời nhắn cho người đọc rằng giá trị này không nên gán lại, và khi giá vé đổi thì chỉ sửa một dòng ở đầu file.

Kiểm tra nhanh

  1. Những tên nào là tên biến hợp lệ trong Python?

    • diem_hk1
    • 1diem
    • diem-tb
    • _tam
  2. Chạy dòng class = "10A" thì điều gì xảy ra?

    • Biến class nhận chuỗi "10A"
    • Python báo lỗi cú pháp
    • Python báo NameError
  3. Sau dòng print = "Xin chào", dòng print("Hà") cho kết quả gì?

    • In ra Hà
    • In ra Xin chào
    • Báo lỗi TypeError
  4. Giá vé xem phim cố định 90000 dùng suốt chương trình. Theo quy ước, nên đặt tên nào?

    • GIA_VE
    • GiaVe
    • giave
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Sửa tên biến trong hồ sơ

Hồ sơ của Trần Thu Hà được viết vội nên tên biến lộn xộn. Sửa bốn dòng gán, giữ nguyên giá trị:

  • HoTen và ngayBatDau: đổi sang snake_case, giữ đúng các từ của tên cũ.

  • str: tên này che mất hàm dựng sẵn str, đổi thành dia_chi.

  • gia_ve: giá vé cố định cả chương trình, đổi sang cách viết của hằng, giữ đúng các từ.

Không giữ lại các tên cũ HoTen và ngayBatDau.

python
HoTen = "Trần Thu Hà"  # sửa dòng này
ngayBatDau = "13/11/2026"  # sửa dòng này
str = "đường 3/2, quận 10"  # sửa dòng này
gia_ve = 90000  # sửa dòng này
# Sửa các dòng có ghi "sửa dòng này", rồi viết tiếp dưới dòng này

Tóm tắt

  • Tên biến chỉ gồm chữ cái, chữ số và _, không mở đầu bằng chữ số, không có dấu cách hay dấu -.

  • Tuoi và tuoi là hai biến khác nhau; tên có dấu tiếng Việt chạy được nhưng dễ nhầm.

  • Biến thường viết theo snake_case: chữ thường, các từ nối bằng _, như so_dien_thoai.

  • Tên trùng từ khóa gây lỗi cú pháp; tên trùng hàm dựng sẵn che mất hàm đó.

  • Hằng viết hoa toàn bộ như GIA_VE; Python không chặn gán lại, chữ hoa chỉ là quy ước.

Câu hỏi thường gặp

Tên biến hợp lệ trong Python có được dùng tiếng Việt có dấu không?

Được, Python 3 chấp nhận tuổi = 27. Nhưng tuổi và tuoi là hai biến riêng, gõ thiếu một dấu là đọc nhầm giá trị mà không có lỗi. Code dùng chung với người khác vì thế đặt tên không dấu.

Quy tắc đặt tên biến trong Python có giống tên hàm và tên lớp không?

Tên hàm theo snake_case giống tên biến. Tên lớp có quy ước riêng, bài lớp và đối tượng nói về cách đặt tên đó.

Lỡ gán đè tên print hay str rồi thì làm sao lấy lại?

Đổi tên biến trong code rồi chạy lại chương trình từ đầu: mỗi lần chạy một file .py là một lần bắt đầu mới, các tên dựng sẵn trở về như cũ. Trong REPL hay notebook Jupyter, Colab, phiên làm việc vẫn nhớ tên đã gán đè: gõ del print để xóa tên đó, hoặc khởi động lại kernel.

Đặt tên biến (variable naming) trong Python theo chuẩn nào?

Theo PEP 8, bộ quy ước chung của cộng đồng Python: biến và hàm dùng snake_case, hằng viết hoa toàn bộ, lớp viết hoa đầu từ. Công cụ ruff tự kiểm tên theo bộ quy ước này.

Chủ đề

đặt tên biến trong python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập