Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Vòng lặp for trong Python (for loop)

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 1/13 · Chương 5

Vòng lặp

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Vòng lặp for trong Python chạy lại cùng một nhóm dòng code cho từng phần tử của một dãy: từng ký tự của một chuỗi, từng món trong một list viết sẵn. Bạn dùng for khi đã biết trước sẽ đi qua những giá trị nào, chẳng hạn cộng tiền từng ly trong hóa đơn của một bàn.

Cần biết trước: chuỗi, biến và toán tử gán +=.

Cú pháp vòng lặp for

Muốn in từng ký tự của tên một thành phố, mỗi ký tự một dòng, bạn không cần viết một lệnh print() cho mỗi ký tự. Dòng for có dạng for <biến lặp> in <dãy>: và lo việc lặp lại đó.

python
for ky_tu in "Huế":
    print(ky_tu)
print("Xong")

KẾT QUẢ

H
u
ế
Xong

Dãy (sequence) là một giá trị gồm nhiều phần tử xếp theo thứ tự. Chuỗi là một dãy ký tự. Ở mỗi lượt lặp, biến lặp ky_tu nhận một phần tử, rồi các dòng thụt vào bên dưới (thân vòng lặp) chạy một lần với giá trị đó. Chuỗi "Huế" có ba ký tự nên thân vòng lặp chạy ba lượt. Dòng print("Xong") thụt về lề cũ nên nằm ngoài vòng lặp và chỉ chạy một lần, sau khi vòng lặp xong. Những cách đi qua chuỗi khác, như theo chỉ số hay từ cuối về đầu, thuộc bài duyệt chuỗi.

Đổi "Huế" thành "Hà Nội" rồi chạy lại: thân vòng lặp chạy sáu lượt, bằng đúng số ký tự của chuỗi, kể cả dấu cách, và lượt thứ năm in ộ.

Dòng for kết thúc bằng dấu hai chấm và thân vòng lặp thụt vào bốn dấu cách, theo quy tắc chung của cú pháp Python.

Lặp qua list cho sẵn

List là một dãy giá trị viết trong cặp ngoặc vuông, và for đi qua list theo đúng thứ tự viết. Bài list trong Python dạy cách tạo và sửa list.

python
mon_da_goi = ["cà phê sữa", "bạc xỉu", "trà đào"]
for mon in mon_da_goi:
    print(f"- {mon}")

KẾT QUẢ

- cà phê sữa
- bạc xỉu
- trà đào

Tên đặt đúng nghĩa thì dòng for mon in mon_da_goi: tự giải thích: với từng món trong các món đã gọi. Biến lặp có thể mang tên bất kỳ. Bạn nên đặt nó là dạng số ít của tên dãy, như mon cho mon_da_goi, để khi đọc thân vòng lặp, bạn biết ngay đang xử lý một món.

Muốn lặp một số lần cố định mà không có sẵn dãy nào, bạn cho for đi qua range(). Bài hàm range() ngay sau bài này dạy hàm đó.

Đếm số lượt lặp

Đôi khi bạn chỉ cần biết dãy có bao nhiêu phần tử. Một biến đếm làm được việc này: tạo nó bằng 0 trước vòng lặp, rồi cộng thêm 1 ở mỗi lượt lặp.

python
so_ky_tu = 0
for ky_tu in "Hà Nội":
    so_ky_tu += 1
print("Số ký tự:", so_ky_tu)

KẾT QUẢ

Số ký tự: 6

Thân vòng lặp chạy sáu lượt, mỗi lượt so_ky_tu tăng thêm 1, nên sau vòng lặp biến đếm bằng 6. Dấu cách giữa hai từ cũng là một ký tự. Ở đây thân vòng lặp không dùng tới ky_tu: biến lặp vẫn nhận từng ký tự, chỉ là bạn không cần đọc nó. Dòng print() thụt về lề cũ nên chỉ in một lần, sau lượt cuối.

Cộng dồn qua từng lượt lặp

Để cộng tiền một hóa đơn, bạn tạo biến tổng bằng 0 trước vòng lặp, rồi ở mỗi lượt lặp cộng thêm giá của món đang xét. Chạy từng bước để xem gia và tong đổi ra sao.

python
hoa_don = [29000, 32000, 35000]
tong = 0
for gia in hoa_don:
    tong += gia
    print("Cộng", gia, "tổng tạm", tong)
print(f"Thanh toán: {tong:,} đ")

KẾT QUẢ

Cộng 29000 tổng tạm 29000
Cộng 32000 tổng tạm 61000
Cộng 35000 tổng tạm 96000
Thanh toán: 96,000 đ

Lượt đầu, gia là 29000 và tong đi từ 0 lên 29000. Lượt hai cộng thêm 32000, lượt ba cộng thêm 35000. Biến tổng giống tờ giấy nháp của thu ngân: mỗi ly ghi thêm một con số, hết hóa đơn mới đọc kết quả. Các mẫu đếm có điều kiện và tìm giá trị lớn nhất thuộc bài biến tích lũy.

Kiểm tra nhanh

  1. for ky_tu in "Đà Lạt": chạy thân vòng lặp bao nhiêu lượt?

    • 2
    • 5
    • 6
  2. Điền từ khóa còn thiếu để đi qua từng món: for mon ____ mon_da_goi:

  3. Trong ví dụ cộng hóa đơn, nếu chuyển dòng tong = 0 xuống ngay dưới dòng for (dòng đầu của thân vòng lặp) thì dòng cuối in số nào?

    • 96,000
    • 35,000
    • 0
  4. Giả sử mon_da_goi và hoa_don là hai list đã có và mỗi dòng for dưới đây đều có thân. Những dòng nào vẫn khiến Python báo lỗi?

    • for i in 5:
    • for ky_tu in "5":
    • for mon in mon_da_goi
    • for gia in hoa_don:
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Cộng hóa đơn quán cà phê

Biến hoa_don chứa giá từng ly của một bàn. Dùng một vòng lặp for để tính:

  • tong_tien: tổng giá mọi ly.

  • so_ly: số ly trong hóa đơn.

Không dùng sum() hay len(): vòng lặp làm cả hai việc.

python
hoa_don = [29000, 32000, 35000, 29000, 45000]
tong_tien = 0
so_ly = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • Vòng lặp for chạy thân vòng lặp một lần cho mỗi phần tử của dãy, và biến lặp mang phần tử đó.

  • for đi qua chuỗi theo từng ký tự, kể cả dấu cách, và đi qua list theo thứ tự viết.

  • Dòng for kết thúc bằng dấu hai chấm; thiếu nó là lỗi cú pháp.

  • Biến đếm và biến tổng được tạo bằng 0 trước vòng lặp, rồi cộng dồn bằng += trong thân.

  • Một số nguyên không lặp qua được: for cần một dãy.

Câu hỏi thường gặp

Vòng lặp for (for loop) trong Python khác while thế nào?

for đi qua một dãy đã có sẵn nên tự dừng khi hết phần tử. while lặp chừng nào một điều kiện còn đúng, hợp khi chưa biết trước số lượt lặp, ví dụ hỏi mật khẩu cho tới khi nhập đúng. Xem bài vòng lặp while.

Có "hàm for" trong Python không?

Không có. for là một từ khóa của ngôn ngữ, nên bạn không gọi nó với cặp ngoặc tròn như print(). Thứ hay đi kèm for mà bạn gọi như hàm là range(), dùng khi cần lặp một số lần cố định.

Làm sao dừng vòng lặp for giữa chừng?

Dùng break để dừng hẳn vòng lặp, continue để bỏ qua phần còn lại của lượt lặp đang chạy. Hai lệnh này thuộc bài break và continue. Khi một for nằm trong một for khác, break chỉ dừng vòng bên trong, như bài vòng lặp lồng nhau cho thấy.

Làm sao lấy cả số thứ tự khi lặp qua một list?

Dùng hàm enumerate(): mỗi lượt lặp nó đưa cho bạn cùng lúc số thứ tự và phần tử, nên bạn không phải tự giữ một biến đếm bên cạnh. Bài hàm enumerate() hướng dẫn cách dùng.

Chủ đề

vòng lặp for trong python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập