Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

find(), index(), count() trong Python: tìm trong chuỗi

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 8/13 · Chương 3

Chuỗi

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Python cho bạn tìm trong chuỗi bằng toán tử in và các phương thức find(), index(), count(), startswith(), endswith(). Chúng cho biết một chuỗi con có mặt không, nằm ở chỉ số nào và xuất hiện mấy lần. Bạn cần chúng mỗi khi đọc dữ liệu khách gõ vào, như xem địa chỉ email có dấu @ không, tách tên tài khoản hay kiểm tra mã đơn có mở đầu bằng DH không.

Cần biết trước: phương thức chuỗi, cắt chuỗi và toán tử so sánh.

Hỏi có hay không với in và not in

Trước khi gửi thư, bạn muốn biết địa chỉ khách nhập có dấu @ không. Toán tử in đặt chuỗi con bên trái, chuỗi lớn bên phải, và cho ra True hoặc False:

python
email = "thuha.tran@example.com"
print("@" in email, "gmail" in email)
print(" " not in email, "Example" in email)

KẾT QUẢ

True False
True False

not in hỏi điều ngược lại: dòng thứ hai cho True vì địa chỉ không có dấu cách. Phép tìm phân biệt chữ hoa với chữ thường, nên "Example" không khớp với example trong địa chỉ. Kết quả True hay False này về sau là điều kiện để chương trình chọn việc làm, bằng câu lệnh mà bài câu lệnh if else dạy. Toán tử in cũng hỏi được một giá trị có nằm trong list không, ở bài duyệt list.

Tìm vị trí với find() và index()

Biết có dấu @ rồi, bạn muốn tách phần tên tài khoản đứng trước nó. find() trả về chỉ số của lần xuất hiện đầu tiên, và chỉ số đó dùng ngay được trong một lát cắt:

python
email = "thuha.tran@example.com"
vi_tri = email.find("@")
print(vi_tri)
print(email[:vi_tri])
print(email[vi_tri + 1:])
print(email.find("#"), email.index("@"))

KẾT QUẢ

10
thuha.tran
example.com
-1 10

Chỉ số đếm từ 0, nên @ là ký tự thứ 11 nhưng có chỉ số 10. Lát cắt [:vi_tri] dừng ngay trước @, còn [vi_tri + 1:] bắt đầu ngay sau nó. Khi không tìm thấy, find() trả về -1. index() làm cùng việc với find(), chỉ khác ở trường hợp không tìm thấy.

index() không trả về -1. Không tìm thấy thì nó báo lỗi, vì vậy bạn chọn nó khi chuỗi con chắc chắn phải có và việc thiếu nó là dữ liệu hỏng.

Tìm từ bên phải với rfind() và rindex()

Tên file hóa đơn có nhiều dấu chấm, và đuôi file nằm sau dấu chấm cuối cùng. rfind() tìm từ bên phải sang nên trả về lần xuất hiện cuối:

python
ten_file = "hoa-don.DH1024.pdf"
print(ten_file.find("."), ten_file.rfind("."))
print(ten_file[ten_file.rfind(".") + 1:])
print(ten_file.rindex("."))

KẾT QUẢ

7 14
pdf
14

Chỉ số mà rfind() trả về vẫn đếm từ đầu chuỗi, chỉ có hướng tìm là đi từ cuối. rindex() là bản tìm từ phải của index(): cùng kết quả khi tìm thấy, báo ValueError khi không. Đổi DH1024.pdf thành DH1024.xlsx rồi chạy lại: dòng thứ hai in xlsx.

Đếm số lần xuất hiện với count()

Muốn biết một món được gọi mấy lần trong một dòng ghi chú, bạn dùng count(). Nó trả về một số nguyên, bằng 0 khi không gặp lần nào:

python
mon = "cà phê sữa, cà phê đen, bạc xỉu"
print(mon.count("cà phê"), mon.count("trà"))
print("DH1000".count("00"), "DH1000".count("0"))

KẾT QUẢ

2 0
1 3

count() đếm những lần không chồng lên nhau. Trong "DH1000" có ba số 0 liền nhau, "00" chỉ được đếm một lần: sau khi khớp hai số 0 đầu, phép đếm đi tiếp từ số 0 thứ ba, và chỉ còn một ký tự. Như in, count() phân biệt chữ hoa với chữ thường.

Kiểm tra đầu và cuối với startswith() và endswith()

Mã đơn hợp lệ mở đầu bằng DH, địa chỉ nội bộ kết thúc bằng @example.com. Hai phương thức này trả lời đúng câu hỏi đó, không cần biết chuỗi dài bao nhiêu:

python
ma_don = "DH1024"
email = "thuha.tran@example.com"
print(ma_don.startswith("DH"), ma_don.startswith("dh"))
print(email.endswith("@example.com"))
print(ma_don[:2] == "DH")

KẾT QUẢ

True False
True
True

Dòng cuối làm cùng việc với startswith("DH") bằng một lát cắt và phép so sánh, nhưng bạn phải tự đếm độ dài 2 của tiền tố. Đổi tiền tố dài hơn mà quên sửa số đó thì kết quả sai, còn startswith() tự lo việc này. Dùng in thay cho endswith() sẽ chấp nhận cả chuỗi chứa @example.com ở giữa.

Kiểm tra nhanh

  1. Với email = "thuha.tran@example.com", dòng print(email.find("."), email.rfind(".")) in ra gì?

    • 5 5
    • 5 18
    • 6 19
  2. Với ma_don = "DH1024", những biểu thức nào cho True?

    • ma_don.startswith("DH")
    • "dh" in ma_don
    • ma_don.count("2") == 1
    • ma_don.endswith("24")
  3. Với ten = "thuha.tran", dòng print(ten[:ten.find("@")]) in ra gì?

    • thuha.tran
    • Không in gì vì Python báo lỗi
    • thuha.tra
  4. Lời gọi nào báo lỗi ValueError khi "DH9" không có trong ma_don?

    • ma_don.index("DH9")
    • ma_don.find("DH9")
    • ma_don.count("DH9")
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Tách và kiểm tra địa chỉ email

Danh sách gửi thư có hai địa chỉ email và email_2. Với mỗi địa chỉ, tính (biến của địa chỉ thứ hai có thêm _2):

  • ten_tai_khoan: phần đứng trước dấu @. Tìm dấu @ bằng find().

  • duoi: phần đứng sau dấu chấm cuối cùng. Tìm dấu chấm đó bằng rfind().

  • so_cham: số dấu chấm trong địa chỉ, đếm bằng count().

  • dung_mien: địa chỉ có kết thúc bằng @example.com không, hỏi bằng endswith().

Không gõ thẳng đáp số hay chỉ số: chuỗi, số, chỉ số cắt hay True, False đều phải do phép tìm cho ra.

python
email = "thuha.tran@example.com"
email_2 = "le.minh.tam@example.org"
ten_tai_khoan = ""
ten_tai_khoan_2 = ""
duoi = ""
duoi_2 = ""
so_cham = 0
so_cham_2 = 0
dung_mien = ""
dung_mien_2 = ""
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • in và not in cho True hoặc False khi hỏi chuỗi có chứa một chuỗi con không.

  • find() trả về chỉ số của lần xuất hiện đầu, -1 khi không tìm thấy.

  • index() giống find() nhưng báo ValueError khi không tìm thấy.

  • rfind(), rindex() tìm lần xuất hiện cuối, chỉ số vẫn đếm từ đầu chuỗi.

  • count() đếm số lần xuất hiện không chồng nhau, startswith(), endswith() hỏi đầu và cuối chuỗi.

  • Cắt chuỗi bằng kết quả -1 của find() không báo lỗi mà bỏ mất ký tự cuối.

Câu hỏi thường gặp

Phương thức count() có phân biệt chữ hoa, chữ thường không?

Có. "Cà phê cà phê".count("cà phê") cho 1, vì chữ cái C hoa ở đầu khác chữ cái c thường. Muốn đếm không phân biệt, bạn đưa chuỗi về chữ thường bằng lower() rồi mới đếm: mon.lower().count("cà phê").

Nên dùng index() hay find() để tìm trong chuỗi?

Dùng find() khi chuỗi con có thể vắng mặt và bạn sẽ tự xử lý trường hợp -1. Dùng index() khi chuỗi con bắt buộc phải có: nếu thiếu, lỗi ValueError dừng chương trình ngay tại chỗ hỏng, dễ tìm hơn một kết quả sai lặng lẽ đi tiếp.

Có kiểm tra được nhiều tiền tố một lúc bằng startswith() không?

Được, khi bạn đưa vào một tuple gồm các tiền tố: ma_don.startswith(("DH", "HD")) cho True nếu mã mở đầu bằng một trong hai. Tuple là một dãy giá trị viết trong cặp ngoặc tròn, bài tuple dạy kỹ.

Làm sao đếm mỗi ký tự trong chuỗi xuất hiện mấy lần?

Gọi count() cho từng ký tự nghĩa là đọc lại cả chuỗi một lần cho mỗi ký tự. Cách gọn là đi qua chuỗi một lượt và ghi số đếm vào một dict, theo bài đếm tần suất.

Chủ đề

count python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập