Cắt chuỗi trong Python (slicing): chỉ số và chỉ số âm
Bài 3/13 · Chương 3
Chuỗi
- 6 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
Cắt chuỗi trong Python (slicing) là lấy ra một ký tự hay một đoạn của chuỗi theo vị trí của nó, viết trong cặp ngoặc vuông ngay sau chuỗi. Bạn dùng cách này khi thông tin nằm ở một chỗ cố định trong chuỗi, chẳng hạn lấy số đơn ở bốn ký tự cuối của mã đơn hàng hay chữ cái đầu của họ tên.
Cần biết trước: chuỗi và nối chuỗi, hàm len().
Lấy một ký tự bằng chỉ số
Mỗi ký tự của chuỗi có một số thứ tự gọi là chỉ số (index), đếm từ 0 ở ký tự đầu. Viết chỉ số trong ngoặc vuông sau tên chuỗi, bạn nhận lại đúng ký tự ở đó:
ma = "DON-MAU-1234"
print(ma[0], ma[1], ma[8])
print(len(ma), ma[len(ma) - 1])KẾT QUẢ
D O 1
12 4Mã có 12 ký tự, nên chỉ số hợp lệ chạy từ 0 tới 11. Ký tự cuối nằm ở chỉ số len(ma) - 1, vì việc đếm bắt đầu từ 0. Kết quả của ma[8] là chuỗi một ký tự "1", nên muốn tính toán với nó thì phải đổi sang số.
Đổi ma[8] thành ma[3] rồi chạy lại: dòng đầu in D O -.
Chỉ số âm đếm từ cuối
Khi cần ký tự ở cuối chuỗi mà không muốn tính độ dài, bạn dùng chỉ số âm: -1 là ký tự cuối, -2 là ký tự đứng trước nó, và cứ thế lùi dần.
ma = "DON-MAU-1234"
print(ma[-1], ma[-2], ma[-12])
ho_ten = "Trần Thu Hà"
print(ho_ten[-2], ho_ten[-1])KẾT QUẢ
4 3 D
H àHình dung chuỗi như một dãy ghế: chỉ số dương đếm từ cửa trước vào, chỉ số âm đếm từ cửa sau ra. ma[-12] và ma[0] là cùng một ghế. Dòng cuối lấy hai ký tự cuối của họ tên dù họ tên dài bao nhiêu; mục sau cho cách lấy cả đoạn đó bằng một lát cắt.
Cắt một đoạn với [a:b]
Lát cắt chuoi[a:b] lấy các ký tự từ chỉ số a đến trước chỉ số b. Quy tắc "lấy đầu, bỏ cuối" này cho một điều dễ nhớ: khi b không vượt độ dài, đoạn cắt ra có đúng b - a ký tự.
ma = "DON-MAU-1234"
print(ma[0:8], ma[8:12])
print(ma[:3], ma[8:])
print(ma[8:50], ma[:8] + ma[8:])KẾT QUẢ
DON-MAU- 1234
DON 1234
1234 DON-MAU-1234Bỏ trống a là cắt từ đầu, bỏ trống b là cắt tới hết. Khác với một chỉ số đơn, lát cắt vượt quá độ dài không báo lỗi: ma[8:50] chỉ lấy tới hết chuỗi. Vì cùng một mốc 8 vừa là chỗ dừng của đoạn trước vừa là chỗ bắt đầu của đoạn sau, ma[:8] + ma[8:] ghép lại đúng chuỗi ban đầu.
Bước cắt [a:b:step]
Số thứ ba trong ngoặc vuông là bước: lấy một ký tự rồi nhảy qua bao nhiêu chỗ. Rạp phim xếp khách ngồi cách một ghế, và hàng ghế được ghi bằng chuỗi "ABCDEFGH":
hang_ghe = "ABCDEFGH"
print(hang_ghe[::2], hang_ghe[1::2])
print(hang_ghe[2:7:2], hang_ghe[::-1])KẾT QUẢ
ACEG BDFH
CEG HGFEDCBA[::2] lấy ghế ở chỉ số 0, 2, 4, 6. [1::2] bắt đầu từ chỉ số 1 nên lấy các ghế còn lại. [2:7:2] vẫn theo quy tắc lấy đầu, bỏ cuối: chỉ số 2, 4, 6, dừng trước 7. Bước âm đi ngược từ cuối về đầu, nên [::-1] cho chuỗi đảo ngược; bài đảo ngược chuỗi và list so cách này với các cách đảo khác.
Chỉ số không dùng để sửa chuỗi
Chuỗi là bất biến, nên chỉ số chỉ dùng để đọc ký tự. Gán một giá trị vào chuoi[i] là lỗi:
ma_don = "DH1024"
ma_don = "DX" + ma_don[2:]
print(ma_don)KẾT QUẢ
DX1024Lát cắt ma_don[2:] giữ phần số, phép nối gắn tiền tố mới vào trước, rồi biến ma_don nhận chuỗi mới. Chỉ số và lát cắt cũng dùng y như vậy trên list (một dãy giá trị trong ngoặc vuông), và list còn cho phép gán vào một vị trí. Bài list trong Python dạy điều đó.
Kiểm tra nhanh
Với
ho_ten = "Lê Minh Tâm",print(ho_ten[0], ho_ten[-1])in ra gì?ê mL mL â
Những lát cắt nào cho ra
"1234"từma = "DON-MAU-1234"?ma[8:]ma[-4:]ma[8:11]ma[9:12]
ma = "DON-MAU-1234"có 12 ký tự. Dòng nào báo lỗiIndexError?ma[11]ma[8:50]ma[12]
Muốn đổi
ma_don = "DH1024"thành"DX1024", dòng nào làm được?ma_don = "DX" + ma_don[2:]ma_don[1] = "X"ma_don = ma_don[1:] + "X"
Bài tập
Tách chữ cái và bốn chữ số cuối từ hồ sơ
Hồ sơ của Lê Minh Tâm có họ tên và hai mã đơn hàng dài ngắn khác nhau, mỗi mã kết thúc bằng bốn chữ số. Tính:
chu_cai_dau: ký tự đầu củaho_ten.ky_tu_cuoi: ký tự cuối củaho_ten.so_don,so_don_ngan: bốn ký tự cuối củama_donvà củama_don_ngan, cắt bằng cùng một lát cắt có chỉ số âm.vi_tri_cuoi: chỉ số của ký tự cuối trongho_ten, tính từlen().
Không gõ thẳng chỉ số dương của bốn chữ số cuối, chỉ số của ký tự cuối hay độ dài: hãy để Python tính.
ho_ten = "Lê Minh Tâm"
ma_don = "DON-MAU-1234"
ma_don_ngan = "DH-5678"
chu_cai_dau = ""
ky_tu_cuoi = ""
so_don = ""
so_don_ngan = ""
vi_tri_cuoi = 0
# Viết code của bạn dưới dòng nàyTóm tắt
Chỉ số đếm từ
0; ký tự cuối ở chỉ sốlen(s) - 1, hay-1.Chỉ số âm đếm từ cuối:
s[-4:]lấy bốn ký tự cuối dù chuỗi dài bao nhiêu.s[a:b]lấy từađến trướcb, đúngb - aký tự khibkhông vượt độ dài; bỏ trốngahayblà từ đầu, tới hết.s[a:b:step]nhảy theo bước; bước âm đi ngược.Chỉ số đơn ngoài chuỗi báo
IndexError; lát cắt vượt độ dài thì không.Gán vào
s[i]báoTypeError: tạo chuỗi mới bằng lát cắt và phép nối.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ số âm trong Python dùng khi nào?
Khi thông tin nằm ở cuối chuỗi và độ dài chuỗi thay đổi, như đuôi file hay số đơn ở cuối mã đơn hàng. s[-1] là ký tự cuối dù chuỗi dài bao nhiêu, nên bạn không cần tính len(s) - 1.
Cách cắt chuỗi (string slicing) có dùng được cho list không?
Có. Chỉ số, chỉ số âm, lát cắt và bước viết y hệt trên list, chỉ khác là phần tử thay cho ký tự. Lát cắt của list cho ra một list mới.
Làm sao tìm vị trí của một đoạn trong chuỗi khi không biết trước nó ở đâu?
Phương thức find() cho ra chỉ số đầu tiên của đoạn cần tìm, hoặc -1 nếu không có. Bài find(), index(), count() dạy cách dùng nó cùng lát cắt.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.