Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Kiểu dữ liệu trong Python (Python data types)

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 3/13 · Chương 2

Biến, kiểu dữ liệu và toán tử

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Kiểu dữ liệu trong Python (data type) cho biết một giá trị là số nguyên, số thực, chuỗi hay đúng/sai, và quyết định bạn làm được gì với giá trị đó. Bạn chọn kiểu mỗi khi ghi một thông tin vào chương trình: tuổi lưu bằng số để cộng trừ được, còn số điện thoại lưu bằng chuỗi để giữ số 0 ở đầu.

Cần biết trước: biến và hàm print().

Bốn kiểu dữ liệu cơ bản: int, float, str, bool

Hồ sơ của một người đi làm có đủ cả bốn kiểu mà người mới học gặp ngay từ những dòng code đầu tiên:

Kiểu

Ý nghĩa

Ví dụ

int

số nguyên

27, -3, 1500000

float

số thực, có phần thập phân

1.58, 8.0, -0.5

str

chuỗi, viết trong dấu nháy

"Trần Thu Hà", "27"

bool

đúng/sai

True, False

Hàm type() nhận một giá trị và cho biết kiểu của nó:

python
ten = "Trần Thu Hà"
tuoi = 27
chieu_cao = 1.58
da_di_lam = True
print(type(ten), type(tuoi))
print(type(chieu_cao), type(da_di_lam))

KẾT QUẢ

<class 'str'> <class 'int'>
<class 'float'> <class 'bool'>

Chữ class trong kết quả là cách Python gọi một kiểu. Bạn chỉ cần đọc phần nằm giữa hai dấu nháy đơn: str, int, float, bool. Để ý rằng không dòng nào khai báo kiểu cho biến. Python nhìn giá trị bên phải dấu bằng và tự biết kiểu của nó.

Số nguyên hay số thực

Một số có dấu chấm thập phân là float, kể cả khi phần lẻ bằng 0. Vì vậy hai điểm số 8 và 8.0 trông như nhau nhưng khác kiểu:

python
diem_toan = 8
diem_van = 8.0
print(type(diem_toan), type(diem_van))

KẾT QUẢ

<class 'int'> <class 'float'>

Dùng int cho thứ đếm được từng đơn vị: tuổi, số ly cà phê, số tiền tính bằng đồng. Dùng float cho đại lượng đo được: chiều cao, cân nặng, điểm trung bình. Khi đọc một con số trong đề bài, bạn tự hỏi: giá trị này có thể có phần lẻ không? Có thì chọn float.

Chuỗi: giá trị nằm trong dấu nháy

Một giá trị đặt trong dấu nháy là chuỗi (str), dù bên trong toàn chữ số. "27" là hai ký tự 2 và 7 đứng cạnh nhau, Python không coi nó là con số 27.

python
print(type(27), type("27"))
print(2 + 5)
print("2" + "5")

KẾT QUẢ

<class 'int'> <class 'str'>
7
25

Với hai số, dấu + là phép cộng. Với hai chuỗi, dấu + nối chúng thành một chuỗi mới, giống như dán hai mẩu giấy liền nhau, nên "2" + "5" ra 25. Việc này gọi là nối chuỗi.

Python gọi lỗi này là TypeError: phép tính không làm được với kiểu của các giá trị. Ngược lại, có những giá trị trông như số mà nên lưu bằng chuỗi. Số điện thoại là một ví dụ: bạn không cộng trừ nó, và số 0 ở đầu phải được giữ lại.

python
so_dien_thoai = "0900000123"
print(so_dien_thoai, type(so_dien_thoai))

KẾT QUẢ

0900000123 <class 'str'>

Đổi "0900000123" thành 0900000123 rồi chạy lại: Python báo lỗi cú pháp và in SyntaxError, vì một số nguyên viết trong code không được mở đầu bằng 0.

Kiểu bool cho câu hỏi có hoặc không

Hồ sơ nào cũng có những câu hỏi chỉ có hai câu trả lời: đã đi làm chưa, đã tốt nghiệp chưa. Kiểu bool dành cho chúng. Nó chỉ có hai giá trị, True và False, viết hoa chữ cái đầu và không có dấu nháy.

python
da_tot_nghiep = False
print(da_tot_nghiep, type(da_tot_nghiep))

KẾT QUẢ

False <class 'bool'>

Đặt False trong dấu nháy thì bạn có một chuỗi năm ký tự, không còn là giá trị đúng/sai. Bài kiểu bool dạy thêm về hai giá trị này. Về sau, bạn sẽ dùng chúng làm điều kiện cho câu lệnh if else để chương trình chọn việc cần làm.

Kiểu đi theo giá trị khi gán lại

Biến giống một nhãn dán: nhãn không có kiểu, kiểu thuộc về giá trị đang mang nhãn. Vì vậy, gán cho biến một giá trị khác kiểu thì type() của biến cũng đổi theo. Đặc điểm này gọi là kiểu động (dynamic typing).

python
ma_don = 1024
print(type(ma_don))
ma_don = "DH1024"
print(type(ma_don))

KẾT QUẢ

<class 'int'>
<class 'str'>

Python cho phép điều này, nhưng code sẽ khó đọc nếu một biến lúc là số, lúc là chuỗi. Người đọc phải dò lại từng dòng gán mới biết lúc này biến đang giữ gì. Bạn nên giữ mỗi biến một kiểu suốt chương trình. Đổi ma_don = "DH1024" thành ma_don = 2048 rồi chạy lại: hai dòng kết quả cùng là <class 'int'>.

Kiểm tra nhanh

  1. type(3.0) cho ra kiểu nào?

    • int
    • float
    • str
  2. Trong hồ sơ học viên, những thông tin nào nên lưu bằng str?

    • số điện thoại
    • tuổi
    • mã đơn DH1024
    • điểm trung bình
  3. print("3" + "4") in ra gì?

    • 7
    • Báo lỗi TypeError
    • 34
  4. Sau dòng diem = 8,5, lệnh print(diem) in ra gì?

    • (8, 5)
    • 8.5
    • Báo lỗi cú pháp
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Sửa kiểu rồi tính trong hồ sơ học viên

Hồ sơ của Lê Minh Tâm được nhập vội nên tuổi và điểm trung bình bị đặt trong dấu nháy. Sửa hai dòng gán đó cho đúng kiểu, rồi tính:

  • tuoi_nam_sau: tuổi của Tâm vào năm sau, tính từ tuoi.

  • kieu_diem: kiểu của diem_tb, lấy bằng type().

python
ho_ten = "Lê Minh Tâm"
tuoi = "21"  # sửa dòng này
diem_tb = "8.5"  # sửa dòng này
tuoi_nam_sau = 0
kieu_diem = ""
# Sửa các dòng có ghi "sửa dòng này", rồi viết tiếp dưới dòng này

Tóm tắt

  • Bốn kiểu cơ bản là int (số nguyên), float (số thực), str (chuỗi) và bool (True hoặc False).

  • type(gia_tri) cho biết kiểu của một giá trị, in ra dạng <class 'int'>.

  • Có dấu chấm thập phân là float; có dấu nháy là str, dù bên trong toàn chữ số.

  • + cộng hai số nhưng nối hai chuỗi; cộng chuỗi với số gây TypeError.

  • Viết 8,5 cho ra một cặp hai số; số thực phải viết 8.5.

  • Kiểu đi theo giá trị: gán giá trị khác kiểu thì kiểu của biến đổi theo.

Câu hỏi thường gặp

Có cần khai báo kiểu dữ liệu trước khi dùng biến trong Python không?

Không cần. Python tự biết kiểu từ giá trị bạn gán: tuoi = 27 là int, tuoi = "27" là str. Bạn vẫn có thể ghi chú kiểu cho người đọc bằng type hints, nhưng Python không dùng ghi chú đó để chặn giá trị sai kiểu.

Làm sao kiểm tra kiểu dữ liệu của một biến trong Python?

Gọi type() với biến đó rồi in kết quả, ví dụ print(type(diem_tb)). Kết quả có dạng <class 'float'>, phần giữa hai dấu nháy đơn là tên kiểu. Cách này hữu ích khi bạn không chắc một giá trị là số hay chuỗi.

Kiểu dữ liệu Python còn những loại nào ngoài bốn kiểu này?

Khi cần giữ nhiều giá trị cùng lúc, Python có list, tuple, dict và set. Ngoài ra còn None, giá trị Python dùng để nói "không có gì". Bài None trong Python giải thích khi nào bạn gặp nó.

Chủ đề

python data types

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập