Keyword-only argument và positional-only trong Python
Bài 5/17 · Chương 8
Hàm
- 6 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Tham số chỉ theo vị trí trong Python là tham số đứng trước dấu / của dòng def, chỉ nhận đối số truyền theo thứ tự, còn tham số đứng sau dấu * chỉ nhận đối số ghi tên (keyword-only argument). Bạn dùng hai dấu này khi muốn lời gọi hàm không thể viết sai nghĩa, như buộc mức giảm giá phải ghi rõ tên thay vì là một con số thứ ba lạc giữa lời gọi.
Cần biết trước: tham số mặc định và đối số theo tên và *args và **kwargs.
Tham số chỉ theo tên với dấu *
Ở bài tham số mặc định, gia_sau_giam(259000, 1000) cho ra giá âm vì 1000 rơi nhầm vào phần trăm giảm. Một dấu * đứng một mình trong dòng def chặn lỗi đó từ gốc: mọi tham số đứng sau nó chỉ nhận đối số theo tên.
def tinh_tien(don_gia, so_ly=1, *, phan_tram_giam=0):
return don_gia * so_ly * (100 - phan_tram_giam) // 100
print(tinh_tien(45000, 2))
print(tinh_tien(45000, 2, phan_tram_giam=10))KẾT QUẢ
90000
81000Dấu * ở đây không phải tham số và không gom gì. Nó chỉ là vạch ngăn: don_gia và so_ly đứng trước nên truyền theo vị trí hay theo tên đều được, còn phan_tram_giam đứng sau nên lời gọi phải ghi tên. Đổi phan_tram_giam=10 thành phan_tram_giam=20 rồi chạy lại: dòng sau in 72000.
Tham số đứng sau *args
Tham số đứng sau *args cũng chỉ nhận theo tên, vì *args đã gom hết các đối số theo vị trí còn lại. Hàm cộng hóa đơn dưới đây nhận bao nhiêu món cũng được, cộng thêm phí giao:
def tong_tien(*gia_cac_mon, phi_giao=0):
tong = phi_giao
for gia in gia_cac_mon:
tong += gia
return tong
print(tong_tien(29000, 32000))
print(tong_tien(29000, 32000, 30000))
print(tong_tien(29000, 32000, phi_giao=30000))KẾT QUẢ
61000
91000
91000Hai dòng cuối in cùng một số nhưng nghĩa khác nhau. Ở dòng giữa, 30000 không phải phí giao: nó vào gia_cac_mon như món thứ ba, còn phi_giao giữ 0. Chỉ dòng cuối mới thật sự trả phí giao, vì phi_giao được ghi tên.
Tham số chỉ theo vị trí với dấu /
Dấu / làm việc ngược lại: mọi tham số đứng trước nó chỉ nhận theo vị trí. Nhờ vậy người viết hàm đổi được tên tham số sau này mà không làm hỏng lời gọi của ai, vì không lời gọi nào được viết tên đó.
def doi_sang_do_f(do_c, /):
return do_c * 9 / 5 + 32
print(doi_sang_do_f(30))
print(doi_sang_do_f(37.5))KẾT QUẢ
86.0
99.5Nhiều hàm có sẵn của Python làm như vậy: bạn gọi len("Huế"), không ai viết tên tham số của len(). Dấu / trong dòng def có từ Python 3.8 (PEP 570, xem ngày 14/11/2026), còn dấu * đứng một mình có từ Python 3.0 (PEP 3102).
Đọc chữ ký hàm có cả / và *
Dòng def chia làm ba vùng: trước / chỉ theo vị trí, giữa / và * theo cách nào cũng được, sau * chỉ theo tên. Hàm xếp loại dưới đây nhận điểm theo vị trí và hai mốc Giỏi, Khá theo tên:
def xep_loai(diem, /, *, gioi=8, kha=6.5):
if diem >= gioi:
return "Giỏi"
if diem >= kha:
return "Khá"
return "Trung bình"
print(xep_loai(8.5))
print(xep_loai(7))
print(xep_loai(7, kha=7.5))KẾT QUẢ
Giỏi
Khá
Trung bìnhTài liệu Python ghi chữ ký của hàm sorted() là sorted(iterable, /, *, key=None, reverse=False). Đọc theo ba vùng: list cần sắp xếp truyền theo vị trí, còn key và reverse phải ghi tên, như sorted(diem_cac_mon, reverse=True). Bài sắp xếp list dùng hai tham số này.
Kiểm tra nhanh
Trong ví dụ
tong_tien(*gia_cac_mon, phi_giao=0), lời gọitong_tien(29000, 32000, 30000)chophi_giaogiá trị nào?300000- Python báo lỗi
TypeError
Với
def xep_loai(diem, /, *, gioi=8, kha=6.5)của bài, những lời gọi nào chạy được?xep_loai(7)xep_loai(diem=7)xep_loai(7, kha=7.5)xep_loai(7, 8, 6.5)
Đọc chữ ký
sorted(iterable, /, *, key=None, reverse=False), tham sốreversetruyền được theo cách nào?- Cả theo vị trí và theo tên
- Chỉ theo vị trí
- Chỉ theo tên
Giả sử mỗi dòng
defdưới đây đều có thân hàm. Dòng nào khiến Python báo lỗi cú pháp?def tinh_tien(don_gia, *):def tinh_tien(don_gia, *, so_ly=1):def tinh_tien(don_gia, /):
Bài tập
Viết hàm chia đều hóa đơn cho nhóm
Một nhóm chia đều hóa đơn: mỗi người góp cùng một số tiền, làm tròn xuống tới bội của lam_tron, và người cầm hóa đơn bù phần còn thiếu. Sửa dòng def của chia_deu để tong và so_nguoi chỉ nhận theo vị trí, lam_tron chỉ nhận theo tên, rồi viết thân hàm.
Ví dụ: chia_deu(125000, 3) trả về (41000, 2000), nghĩa là mỗi người góp 41.000 đ và còn thiếu 2.000 đ.
Trả về: số tiền mỗi người góp rồi tới phần còn thiếu, hai số cách nhau bằng dấu phẩy, tức một tuple.
def chia_deu(tong, so_nguoi, lam_tron=1000): # sửa dòng này
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
Mọi tham số đứng sau dấu
*trong dòngdefchỉ nhận đối số theo tên.Tham số đứng sau
*argscũng chỉ nhận theo tên; số truyền theo vị trí rơi vào*args.Mọi tham số đứng trước dấu
/chỉ nhận đối số theo vị trí, không ghi tên được.Chữ ký
f(a, /, b, *, c):atheo vị trí,bcách nào cũng được,ctheo tên.Truyền sai cách thì Python báo
TypeError; dấu*không có tham số theo sau làSyntaxError.
Câu hỏi thường gặp
Dấu gạch chéo trong Python ở dòng def nghĩa là gì?
Dấu / trong dòng def không phải phép chia: nó đánh dấu rằng các tham số đứng trước chỉ nhận theo vị trí. Phép chia / chỉ xuất hiện trong biểu thức, ở bài toán tử số học. Hai cách dùng không lẫn nhau vì chúng nằm ở hai chỗ khác nhau của code.
Khi nào nên dùng tham số chỉ theo tên (keyword-only argument) trong Python?
Khi một tham số dễ bị truyền nhầm chỗ, thường là các tùy chọn có giá trị mặc định như mức giảm, cách làm tròn hay chiều sắp xếp. Buộc ghi tên làm lời gọi dài hơn một chút nhưng đọc là hiểu, và Python báo lỗi ngay khi ai đó quên tên thay vì tính sai im lặng.
Người mới có cần dùng tham số positional-only trong Python không?
Bạn ít khi phải tự viết /, nhưng gặp nó thường xuyên trong tài liệu, ví dụ chữ ký của len() hay sorted(). Hiểu dấu này giúp bạn biết vì sao len(obj="Huế") báo lỗi. Muốn tra nhanh chữ ký một hàm ngay trong Python, xem bài docstring và help().
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.