Bảng tra math.log, factorial, comb, gcd trong Python
Bài 1/12 · Chương 27
Tra cứu thư viện chuẩn
- 8 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 13
Hàm math.log trong Python tính logarit của một số, còn math.factorial() tính giai thừa và math.comb() đếm số cách chọn. Bạn tra trang này khi cần một phép tính mà các toán tử +, -, *, / không có sẵn, như số cách chọn combo trong menu hay số hộp quà chia đều.
Cần biết trước: module math.
Bảng tra nhanh: các hàm của module math
Mỗi dòng là một hàm hoặc hằng số, dùng sau import math và gọi bằng tên module, dấu chấm, rồi tên hàm. Đối số là giá trị bạn truyền vào trong cặp ngoặc tròn.
Hàm, hằng số | Làm gì | Trả về | Ví dụ | Kết quả |
|---|---|---|---|---|
| căn bậc hai |
|
|
|
| phần nguyên của căn bậc hai một số nguyên |
|
|
|
| lũy thừa của |
|
|
|
| làm tròn xuống |
|
|
|
| làm tròn lên |
|
|
|
| bỏ phần thập phân |
|
|
|
| logarit cơ số |
|
|
|
| logarit cơ số 10 |
|
|
|
| logarit cơ số 2 |
|
|
|
| giai thừa |
|
|
|
| số cách chọn |
|
|
|
| số cách chọn |
|
|
|
| ước chung lớn nhất |
|
|
|
| bội chung nhỏ nhất |
|
|
|
| nhân các số của một list | số |
|
|
| cộng các số thực của một list mà không dồn sai số |
|
|
|
| hỏi |
|
|
|
| số pi |
|
|
|
| số |
|
|
|
| hai lần pi |
|
|
|
| dương vô cực |
|
|
|
| giá trị "không phải số" |
|
|
|
Chạy đoạn sau để in lại cột kết quả, ba hàng của bảng trên mỗi dòng:
import math
print(math.sqrt(2), math.isqrt(10), math.exp(1))
print(math.floor(2.7), math.ceil(2.1), math.trunc(-2.7))
print(math.log(100), math.log10(1000), math.log2(8))
print(math.factorial(5), math.comb(4, 2), math.perm(4, 2))
print(math.gcd(24, 36), math.lcm(4, 6), math.prod([2, 3, 4]))
print(math.fsum([0.1] * 10), math.isnan(math.nan), math.pi)
print(math.e, math.tau, math.inf, math.nan)KẾT QUẢ
1.4142135623730951 3 2.718281828459045
2 3 -2
4.605170185988092 3.0 3.0
120 6 12
12 12 24
1.0 True 3.141592653589793
2.718281828459045 6.283185307179586 inf nanĐổi trunc(-2.7) thành trunc(2.7) rồi chạy lại: dòng thứ hai thành 2 3 2, vì math.trunc() chỉ bỏ phần sau dấu chấm. Ví dụ từng bước cho sqrt(), floor(), ceil() và pi nằm ở bài module math, bài mẹ của trang này. Hàm lượng giác như sin(), cos() có trang riêng, hàm lượng giác trong module math.
Logarit: log(), log10(), log2()
math.log(x) không có đối số thứ hai là logarit tự nhiên, cơ số e. Thêm đối số thứ hai thì đó là cơ số. Cơ số 10 và cơ số 2 có hàm riêng.
import math
print(math.log(100))
print(math.log(8, 2))
print(math.log10(1000))
print(math.log2(1024))KẾT QUẢ
4.605170185988092
3.0
3.0
10.0Các hàm logarit trả về float, kể cả khi kết quả tròn như 10.0. Giới hạn: logarit chỉ có nghĩa với số dương.
math.log(x, 10) đi đường vòng qua hai phép logarit, nên kết quả có thể lệch ở chữ số cuối.
Đếm cách chọn: factorial(), comb(), perm()
Menu quán có bốn món: cà phê sữa, bạc xỉu, trà đào, sinh tố bơ. Combo hai món không kể thứ tự là comb(). Chọn món uống trước và món uống sau là có kể thứ tự, tức perm(). Xếp cả bốn món lên kệ theo một hàng là factorial().
import math
print(math.comb(4, 2))
print(math.perm(4, 2))
print(math.factorial(4))
print(math.comb(3, 5))KẾT QUẢ
6
12
24
0Giới hạn: chọn nhiều món hơn số món đang có thì comb() trả về 0, không báo lỗi. factorial() chỉ nhận số nguyên không âm: math.factorial(-1) và math.factorial(5.0) đều dừng chương trình vì lỗi.
Chia đều và nhân: gcd(), lcm(), prod()
gcd() chia đều hai số lượng thành nhiều phần giống nhau nhất có thể. lcm() cho số nhỏ nhất chia hết cho cả hai, như khi ly đóng gói 4 cái một bịch còn nắp 6 cái một bịch. prod() nhân các số lượng lựa chọn.
import math
print(math.gcd(24, 36))
print(math.lcm(4, 6))
print(math.prod([3, 4, 2]))KẾT QUẢ
12
12
2424 bánh và 36 kẹo chia được vào 12 hộp quà giống nhau. Mua 12 ly và 12 nắp thì vừa đủ bịch, không thừa cái nào. Ba cỡ ly, bốn món và hai mức đường cho 24 cách gọi. Giới hạn: gcd() và lcm() chỉ nhận số nguyên.
Cắt số và hằng số: trunc(), isqrt(), inf, nan
trunc() bỏ phần thập phân, còn isqrt() cho phần nguyên của căn bậc hai: 50 ghế xếp được khối vuông 7 hàng 7 ghế. math.inf làm giá trị khởi đầu khi tìm số nhỏ nhất bằng một biến tích lũy.
import math
print(math.trunc(-2.7), math.isqrt(50))
gia_re_nhat = math.inf
for gia in [35000, 29000, 45000]:
if gia < gia_re_nhat:
gia_re_nhat = gia
print(gia_re_nhat)
print(math.nan == math.nan, math.isnan(math.nan))KẾT QUẢ
-2 7
29000
False TrueGiá nào cũng nhỏ hơn math.inf, nên lượt lặp đầu đã thay nó bằng giá đầu tiên. Giới hạn: math.nan không bằng giá trị nào, kể cả chính nó, nên hỏi một giá trị có phải nan không thì dùng math.isnan(x).
Kiểm tra nhanh
Quán có năm món và bán combo hai món, đổi chỗ hai món vẫn là một combo.
math.comb(5, 2)cho kết quả nào?102025
Sau
import math, những biểu thức nào choTrue?math.isqrt(10) == 3math.log10(1000) == 3int(math.log(1000, 10)) == 3math.trunc(-2.7) == -3
Sau
import math, dòngprint(math.log(0))làm gì?- In
0.0 - In
-inf - Dừng chương trình với
ValueError
- In
Bài tập
Viết hàm đếm combo và hộp quà
Viết thân hai hàm, mỗi hàm cần đúng một hàm của module math, bạn tự chọn. Không dùng vòng lặp for, while hay phép chia lấy dư %:
so_combo(so_mon, so_chon): số combo gồmso_chonmón khác nhau lấy từso_monmón, đổi chỗ các món không tạo combo mới. Chọn nhiều hơn số món thì trả về0.so_hop_qua(so_banh, so_keo): số hộp quà nhiều nhất mà mọi hộp có cùng số bánh và cùng số kẹo, không thừa chiếc nào.
Trả về: mỗi hàm trả về một số đếm, kiểu int.
import math
def so_combo(so_mon, so_chon):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng này
def so_hop_qua(so_banh, so_keo):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
math.log(x)là logarit cơ sốe; cơ số 10 và 2 dùnglog10(),log2(), cònlog(x, 10)có thể lệch ở chữ số cuối.Logarit của
0hay số âm báoValueError.comb()đếm cách chọn không kể thứ tự,perm()có kể thứ tự,factorial()đếm cách xếp cả hàng.gcd()chia đều hai số lượng,lcm()tìm số nhỏ nhất chia hết cho cả hai.trunc()bỏ phần thập phân,isqrt()cho phần nguyên của căn bậc hai.math.inflàm giá trị khởi đầu khi tìm số nhỏ nhất; hỏinanbằngmath.isnan().
Câu hỏi thường gặp
Tính logarit cơ số 10 bằng math.log() trong Python thế nào?
Viết math.log(x, 10) thì chạy được, nhưng kết quả có thể lệch ở chữ số cuối, như 2.9999999999999996 cho 1000. Dùng math.log10(x) cho cơ số 10 và math.log2(x) cho cơ số 2. math.log(x) không có đối số thứ hai là logarit tự nhiên, cơ số e.
Hàm math.factorial() trong Python có bị tràn với số lớn không?
Không. Số nguyên của Python không có giới hạn trên, nên math.factorial(25) in đủ 26 chữ số, 15511210043330985984000000, không làm tròn. Tính thì không tràn, nhưng in một số dài hơn 4.300 chữ số, tức từ math.factorial(1559), thì Python báo ValueError: giới hạn này chỉ chặn việc đổi số quá dài sang chuỗi. Cách Python giữ số nguyên lớn có ở bài số nguyên trong Python.
Hàm comb() khác perm() thế nào?
comb() không kể thứ tự: combo cà phê sữa và trà đào là một. perm() có kể thứ tự: uống cà phê sữa trước khác uống trà đào trước. Vì vậy perm(n, k) luôn bằng comb(n, k) nhân factorial(k). Muốn liệt kê từng cách chọn thay vì đếm thì dùng module itertools.
Tìm bội chung nhỏ nhất trong Python bằng gì?
Dùng math.lcm(a, b): math.lcm(4, 6) là 12. Hàm nhận được nhiều số một lúc, như math.lcm(4, 6, 10) là 60. Nó đi cặp với math.gcd(), hàm tìm ước chung lớn nhất.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.