Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

pip install trong Python: cài thư viện, requirements.txt

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 8/14 · Chương 9

Module, gói và môi trường

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

pip là công cụ cài thư viện cho Python: lệnh pip install tải một thư viện từ kho PyPI về máy để chương trình của bạn import được. Bạn cần pip khi thư viện chuẩn chưa có thứ mình muốn, ví dụ một công cụ xếp lịch học cần biết ngày nào là ngày lễ ở Việt Nam.

Cần biết trước: import và module, chạy file bằng trình thông dịch.

pip và PyPI là gì

PyPI (Python Package Index) là kho thư viện chung của cộng đồng Python, chứa hàng trăm nghìn gói do người khắp nơi viết. Một gói (package) là một thư viện đóng gói sẵn để cài. pip đi kèm bản Python cài từ python.org, nên bạn không cần cài pip riêng.

Thư viện holidays trên PyPI biết ngày lễ của nhiều nước. Chưa cài mà đã import thì Python báo lỗi:

python
import holidays
text
ModuleNotFoundError: No module named 'holidays'

Lỗi ModuleNotFoundError nghĩa là Python không tìm thấy module có tên đó: nó chỉ tìm trong thư viện chuẩn và những gói đã cài. Mục kế tiếp cài gói này.

Cài thư viện bằng pip install

Lệnh pip gõ trong terminal, không gõ trong file .py, nên các khối lệnh của bài này không có nút Chạy. Bài viết lệnh dạng python -m pip: tùy chọn -m chạy pip của đúng trình thông dịch mà lệnh python gọi tới, như bài trình thông dịch đã nói.

Windows (PowerShell):

bash
python -m pip install holidays

macOS/Linux:

bash
python3 -m pip install holidays

KẾT QUẢ

Successfully installed holidays-0.108 python-dateutil-2.9.0.post0 six-1.17.0

Trên macOS cài Python bằng Homebrew, và trên Ubuntu hay Debian, lệnh này có thể dừng với error: externally-managed-environment thay cho dòng trên: hệ điều hành giữ bản Python của nó và không cho pip cài gói vào đó. Cách sửa là cài trong một môi trường ảo riêng cho dự án, bài môi trường ảo venv dạy cách tạo.

Dòng cuối kể các gói vừa cài, mỗi gói kèm số phiên bản sau dấu -. Trên máy bạn số có thể khác vì gói ra bản mới thường xuyên. holidays cần hai gói khác để chạy, nên pip tự cài luôn python-dateutil và six. Cài xong, một file ngay_le.py dùng được gói này:

python
from datetime import date
import holidays

le = holidays.Vietnam(years=2026)
print(le.get(date(2026, 9, 2)))
print(date(2026, 4, 30) in le)

Chạy file trên macOS/Linux bằng python3 ngay_le.py (Windows: python ngay_le.py):

bash
python3 ngay_le.py

KẾT QUẢ

Quốc khánh
True

holidays.Vietnam(years=2026) giống một dict có khóa là ngày: get() trả về tên ngày lễ, còn in cho biết một ngày có phải ngày lễ không.

Gỡ, nâng cấp và cài đúng một phiên bản

Bốn lệnh hay gặp nữa, viết dạng macOS/Linux. Trên Windows bạn thay python3 bằng python:

bash
python3 -m pip uninstall holidays
python3 -m pip install --upgrade holidays
python3 -m pip install holidays==0.60
python3 -m pip install "holidays>=0.60"

uninstall gỡ gói (pip hỏi lại, bạn gõ y để đồng ý). --upgrade nâng gói lên bản mới nhất trên PyPI. == sau tên gói cài đúng phiên bản đó, còn >= cài bản đó hoặc mới hơn. Lệnh có >= phải có dấu nháy kép: không có nháy, terminal hiểu > là ghi kết quả ra một file tên =0.60. Tên gói gõ sai thì pip báo không tìm thấy:

bash
python3 -m pip install holiday-khong-co

KẾT QUẢ

ERROR: Could not find a version that satisfies the requirement holiday-khong-co (from versions: none)
ERROR: No matching distribution found for holiday-khong-co

Ghi danh sách thư viện vào requirements.txt

Một dự án dùng vài thư viện thì ghi tên chúng vào file requirements.txt đặt ở thư mục dự án, mỗi dòng một gói. Người khác tải dự án về cài đủ mọi gói bằng một lệnh. Dòng bắt đầu bằng # là ghi chú, pip bỏ qua:

text
# Lịch học: ngày lễ và đọc ngày tháng
holidays>=0.60
python-dateutil==2.9.0.post0

>=0.60 nghĩa là bản 0.60 hoặc mới hơn, ==2.9.0.post0 nghĩa là đúng bản đó. Dòng chỉ có tên gói thì pip cài bản mới nhất. Lệnh install -r (read, đọc từ file) cài theo danh sách:

Windows (PowerShell):

bash
python -m pip install -r requirements.txt

macOS/Linux:

bash
python3 -m pip install -r requirements.txt

Gói nào đã có bản hợp với dòng trong file thì pip báo Requirement already satisfied và không cài lại. Mỗi dự án nên cài gói vào môi trường ảo riêng đã nhắc ở trên, để hai dự án cần hai bản khác nhau của cùng một gói không giẫm lên nhau.

Kiểm tra nhanh

  1. Trên Windows, lệnh nào cài thư viện holidays cho đúng bản Python mà lệnh python chạy?

    • import holidays
    • python -m pip install holidays
    • python holidays.py
  2. Những dòng nào của requirements.txt làm pip cài một gói?

    • holidays>=0.60
    • # holidays>=0.60
    • python-dateutil==2.9.0.post0
    • six
  3. Trong khung bẫy về lệnh pip, vì sao import holidays vẫn báo ModuleNotFoundError dù pip nói đã cài xong?

    • Gói holidays phải được import bằng from holidays import *
    • Lệnh pip đã cài gói vào một bản Python khác bản mà python chạy
    • pip chỉ cài được gói sau khi khởi động lại máy
  4. Lệnh python3 -m pip install -r requirements.txt làm gì?

    • Tìm gói tên requirements.txt trên PyPI
    • Cài mọi gói ghi trong file requirements.txt
    • Ghi tên các gói đã cài vào file requirements.txt
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Đọc tên gói trong requirements.txt

Một công cụ kiểm dự án muốn biết dự án cần những gói nào. Viết thân hàm ten_cac_goi(noi_dung): noi_dung là toàn bộ chữ của một file requirements.txt, các dòng ngăn bằng "\n". Với mỗi dòng, theo thứ tự trong file, bỏ khoảng trắng hai đầu; bỏ qua dòng trống và dòng bắt đầu bằng #. Dòng còn lại là một gói: lấy phần đứng trước == hoặc >= (nếu có), bỏ khoảng trắng hai đầu, đó là tên gói.

Ví dụ: ten_cac_goi("holidays>=0.60\nsix\n") trả về ["holidays", "six"].

Trả về: tên các gói theo thứ tự trong file, một list các str.

python
def ten_cac_goi(noi_dung):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • pip cài thư viện từ kho PyPI; gõ python -m pip (macOS/Linux: python3 -m pip) để cài vào đúng bản Python bạn chạy.

  • install cài, uninstall gỡ, install --upgrade nâng cấp, install ten==1.0 cài đúng một phiên bản.

  • pip tự cài thêm các gói mà gói bạn chọn cần để chạy.

  • requirements.txt ghi mỗi dòng một gói, == cho đúng bản, >= cho bản từ đó trở lên, # cho ghi chú.

  • pip install -r requirements.txt cài cả danh sách; thiếu -r thì pip tìm một gói tên requirements.txt.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết máy đã có pip chưa?

Gõ python -m pip --version (macOS/Linux: python3 -m pip --version). Lệnh in số phiên bản của pip và bản Python nó thuộc về, ví dụ pip 26.2.2 ... (python 3.14). Nếu Python báo No module named pip, chạy python -m ensurepip --upgrade để cài lại pip đi kèm Python.

Gói đã cài nằm ở đâu?

pip đặt gói vào thư mục site-packages của bản Python chạy lệnh. Lệnh python -m pip show holidays in tên, phiên bản và dòng Location: là thư mục đó. Mỗi bản Python, và mỗi môi trường ảo, có site-packages riêng, nên gói cài cho bản này không dùng được ở bản kia.

Có nên cài thư viện cho mọi dự án vào chung một chỗ?

Không nên. Hai dự án có thể cần hai bản khác nhau của cùng một gói, và nâng cấp cho dự án này làm hỏng dự án kia. Tạo một môi trường ảo cho mỗi dự án rồi pip install -r requirements.txt trong đó, như bài venv dạy.

Chủ đề

pip install

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập