Class lồng nhau trong Python (inner class)
Bài 8/17 · Chương 15
OOP nâng cao
- 6 phút
- Trung cấp
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Class lồng nhau (inner class, hay nested class) trong Python là một class khai báo ngay trong thân của class khác, như class Mon nằm trong class GioHang. Bạn tạo object của nó bằng tên đầy đủ GioHang.Mon(...). Cách viết này hợp pháp nhưng ít khi cần: nó hợp khi class trong chỉ phục vụ class ngoài, như một món hàng chỉ có nghĩa khi nằm trong giỏ.
Cần biết trước: __init__ và self và composition.
Khai báo một class bên trong class khác
Thân class chứa được các câu lệnh thường, kể cả một câu class khác. Class bên trong trở thành một thuộc tính của class ngoài, nên bạn gọi nó qua tên class ngoài:
class GioHang:
class Mon:
def __init__(self, ten, gia):
self.ten = ten
self.gia = gia
mon = GioHang.Mon("trà đào", 35000)
print(mon.ten, mon.gia)
print(GioHang.Mon.__qualname__)
print(type(mon) is GioHang.Mon)KẾT QUẢ
trà đào 35000
GioHang.Mon
True__qualname__ là tên đầy đủ của class, gồm cả class bao nó: GioHang.Mon. Object mon không dính gì tới object nào của GioHang: bạn tạo được nó mà chưa cần có giỏ hàng. Class lồng chỉ là một cách đặt tên, gom Mon vào chỗ của GioHang. Đổi GioHang.Mon("trà đào", 35000) thành GioHang.Mon("bạc xỉu", 32000) rồi chạy lại: dòng đầu in bạc xỉu 32000.
Dùng class lồng từ phương thức của class ngoài
Trong một phương thức của GioHang, bạn tạo Mon bằng GioHang.Mon(...) hoặc self.Mon(...). Cả hai đều tìm ra cùng class, vì Python tìm Mon trên object rồi lên tới class của nó:
class GioHang:
class Mon:
def __init__(self, ten, gia):
self.ten = ten
self.gia = gia
def __init__(self):
self.cac_mon = []
def them(self, ten, gia):
self.cac_mon.append(self.Mon(ten, gia))
gio = GioHang()
gio.them("trà đào", 35000)
gio.them("bạc xỉu", 32000)
print(len(gio.cac_mon), gio.cac_mon[1].ten)KẾT QUẢ
2 bạc xỉuGiỏ hàng chứa các món như ở bài composition, chỉ khác là class Mon nằm trong GioHang. Đổi gio.them("bạc xỉu", 32000) thành gio.them("sinh tố bơ", 45000) rồi chạy lại: dòng in 2 sinh tố bơ.
Object lồng không thấy object ngoài
Một điều hay bị hiểu nhầm: object của class lồng không biết nó được tạo từ giỏ hàng nào. Nó không đọc được thuộc tính của giỏ, trừ khi bạn truyền vào. Muốn món biết mức giảm của giỏ, them() đưa mức giảm cho món khi tạo:
class GioHang:
class Mon:
def __init__(self, ten, gia, giam):
self.ten = ten
self.gia = gia - giam
def __init__(self, giam):
self.giam = giam
self.cac_mon = []
def them(self, ten, gia):
self.cac_mon.append(self.Mon(ten, gia, self.giam))
gio = GioHang(5000)
gio.them("trà đào", 35000)
print(gio.cac_mon[0].gia)KẾT QUẢ
30000Dữ liệu đi một chiều qua đối số của __init__, như với hai class viết riêng. Đổi GioHang(5000) thành GioHang(10000) rồi chạy lại: dòng in 25000.
Khi nào đáng lồng một class
Lồng class chỉ đổi chỗ đặt tên, không thêm khả năng gì. Nó hợp khi class trong là chi tiết riêng của class ngoài, không nơi nào khác dùng tới, và cái tên GioHang.Mon đọc rõ hơn một Mon đứng riêng. Khi class đó dùng ở nhiều nơi, viết nó ở ngoài cho gọn:
class Mon:
def __init__(self, ten, gia):
self.ten = ten
self.gia = gia
class GioHang:
def __init__(self):
self.cac_mon = []
class HoaDon:
def __init__(self, mon):
self.mon = mon
print(HoaDon(Mon("trà đào", 35000)).mon.ten)KẾT QUẢ
trà đàoỞ đây HoaDon cũng cần Mon, nên đặt Mon ở ngoài thì cả hai class dùng chung mà không phải viết GioHang.Mon. Đổi Mon("trà đào", 35000) thành Mon("bạc xỉu", 32000) rồi chạy lại: dòng in bạc xỉu.
Kiểm tra nhanh
Trong ví dụ đầu tiên, dòng nào tạo được một object
Monở ngoài class?Mon("trà đào", 35000)GioHang.Mon("trà đào", 35000)GioHang.Mon.ten
Trong phương thức
them()củaGioHang, những cách viết nào tạo được mộtMon?self.Mon(ten, gia)GioHang.Mon(ten, gia)Mon(ten, gia)self.cac_mon.Mon(ten, gia)
Ở khung bẫy đầu, sửa dòng cuối thành
mon = GioHang.MonHang("trà đào")rồi thêmprint(mon.ten). Chương trình in gì?- Báo lỗi NameError
trà đàoNone
Vì sao khung bẫy cuối báo lỗi AttributeError?
- Vì class lồng không được có phương thức
- Vì
GioHangchưa được tạo object - Vì
selfcủagia_sau_giam()là món, mà món không có thuộc tínhgiam
Bài tập
Giỏ hàng với class Mon lồng bên trong
Hoàn thành GioHang và class lồng GioHang.Mon:
Mon.__init__(ten, gia, so_luong)lưu ba giá trị vàoself.ten,self.gia,self.so_luong.Mon.thanh_tien(): giá nhân số lượng.GioHang.them(ten, gia, so_luong=1): tạo mộtGioHang.Mon, thêm vào cuốiself.cac_mon, rồi trả về món vừa tạo.GioHang.tong(): cộngthanh_tien()của từng món, giỏ rỗng là0.
Trả về: thanh_tien() và tong() một int; them() object GioHang.Mon vừa thêm.
class GioHang:
class Mon:
def __init__(self, ten, gia, so_luong):
pass # Viết thân các phương thức thay cho các dòng pass
def thanh_tien(self):
pass
def __init__(self):
self.cac_mon = []
def them(self, ten, gia, so_luong=1):
pass
def tong(self):
passTóm tắt
Class lồng nhau là câu
classviết trong thân class khác, và trở thành thuộc tính của class ngoài.Ngoài class, gọi nó bằng
GioHang.Mon(...); trong phương thức, bằngself.Mon(...)hoặcGioHang.Mon(...).Gọi tên trần
Mon(...)trong phương thức báoNameError.Object lồng không nối với object nào của class ngoài: dữ liệu cần dùng phải truyền vào khi tạo.
Chỉ lồng khi class trong là chi tiết riêng của class ngoài; dùng ở nhiều nơi thì viết ở ngoài.
Câu hỏi thường gặp
Class lồng nhau trong Python có giống inner class của Java không?
Không giống. Inner class của Java giữ một tham chiếu ngầm tới object ngoài, nên đọc được thuộc tính của nó. Class lồng của Python chỉ là một class đặt tên dưới class khác, giống "static nested class" của Java, và không thấy object nào của class ngoài.
Lồng class có làm class bên trong thành riêng tư không?
Không. Ai cũng gọi được GioHang.Mon(...) từ ngoài. Nếu muốn báo "đây là chi tiết nội bộ", bạn đặt tên có dấu gạch dưới, _Mon, theo quy ước của bài đóng gói, và Python vẫn không chặn ai.
Class lồng có kế thừa được hay dùng làm class cha không?
Được, như class bình thường: class MonGiamGia(GioHang.Mon): viết ở ngoài vẫn kế thừa đúng. Khác biệt chỉ là tên dài hơn, và đó cũng là một lý do để đưa class ra ngoài khi nó được dùng nhiều.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.