Phương thức file trong Python: read(), readline(), seek()
Bài 14/17 · Chương 26
Tra cứu ngôn ngữ
- 8 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
Phương thức readline() của file trong Python đọc đúng một dòng mỗi lần gọi, còn read() đọc cả file và readlines() đọc cả file thành list các dòng. Đối tượng file mà open() trả về (file object) còn có các phương thức ghi, nhảy tới vị trí khác, cắt ngắn file và hỏi file mở để làm gì. Bạn tra trang này khi cần đọc vài dòng đầu của một file lớn, ghi nhiều dòng một lần hay biết một phương thức trả về gì.
Cần biết trước: mở file, đọc file và ghi file.
Bảng tra nhanh: phương thức của đối tượng file
Các hàng chạy lần lượt sau đoạn code dưới đây, như khi bạn gõ vào cửa sổ Python tương tác: đoạn này ghi file menu.txt ba dòng rồi mở lại để đọc. Mỗi lần đọc, vị trí đọc đi tiếp tới sau phần vừa đọc, nên hàng sau đọc tiếp từ chỗ hàng trước dừng.
with open("menu.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
f.write("cà phê sữa\nbạc xỉu\ntrà đào\n")
f = open("menu.txt", encoding="utf-8")
Phương thức | Làm gì | Trả về | Cú pháp | Kết quả |
|---|---|---|---|---|
| hỏi file đọc được, ghi được, nhảy vị trí được không |
|
|
|
| đọc một dòng, kể cả |
|
|
|
| vị trí hiện tại, tính bằng byte |
|
|
|
| đọc dòng kế tiếp |
|
|
|
| đọc mọi dòng còn lại thành list |
|
|
|
| hết file thì trả chuỗi rỗng |
|
|
|
| nhảy tới byte thứ |
|
|
|
| đọc tối đa |
|
|
|
| sáu ký tự |
|
|
|
| đọc hết phần còn lại |
|
|
|
| số hiệu hệ điều hành cấp cho file |
|
|
|
| đóng file, rồi hỏi đã đóng chưa |
|
|
|
mở file để ghi |
| — | ||
| ghi chuỗi |
|
|
|
| ghi lần lượt mọi chuỗi trong |
|
| — |
| file mở bằng |
|
|
|
| đẩy phần đang chờ xuống file ngay |
|
| — |
| cắt file còn |
|
|
|
| đóng file, đẩy nốt dữ liệu |
|
| — |
Chạy đoạn sau để đọc lại menu.txt theo đúng thứ tự của bảng:
with open("menu.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
f.write("cà phê sữa\nbạc xỉu\ntrà đào\n")
with open("menu.txt", encoding="utf-8") as f:
print(f.readable(), f.writable(), f.seekable())
print(repr(f.readline()), f.tell())
print(repr(f.readline()), f.readlines(), repr(f.readline()))
print(f.seek(0), repr(f.read(6)), f.tell())
print(repr(f.read()))
print(f.closed)KẾT QUẢ
True False True
'cà phê sữa\n' 15
'bạc xỉu\n' ['trà đào\n'] ''
0 'cà phê' 8
' sữa\nbạc xỉu\ntrà đào\n'
TrueĐổi f.read(6) thành f.read(3) rồi chạy lại: dòng thứ tư thành 0 'cà ' 4. Ví dụ từng bước cho read(), write(), seek() và tell() nằm ở các bài đọc file, ghi file và file nhị phân, seek() và tell(), bài mẹ của trang này.
Đọc từng dòng: readline() và readlines()
Muốn xem vài dòng đầu của một file nhật ký lớn, bạn không cần nạp cả file vào bộ nhớ. Mỗi lần gọi readline() lấy đúng một dòng. Khi hết file nó trả về chuỗi rỗng '', còn một dòng trống ở giữa file là '\n'.
with open("menu.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
f.write("cà phê sữa\n\ntrà đào\n")
with open("menu.txt", encoding="utf-8") as f:
for _ in range(4):
print(repr(f.readline()))
with open("menu.txt", encoding="utf-8") as f:
print(f.readlines())KẾT QUẢ
'cà phê sữa\n'
'\n'
'trà đào\n'
''
['cà phê sữa\n', '\n', 'trà đào\n']readlines() đọc cả file một lần, nên hợp với file nhỏ. Với file lớn, vòng lặp for dong in f của bài đọc file vẫn là cách đọc từng dòng gọn nhất.
Ghi nhiều dòng và đẩy dữ liệu: writelines(), flush()
writelines() nhận một list chuỗi và ghi lần lượt từng chuỗi, như gọi write() nhiều lần. Nó ghép các chuỗi sát nhau:
Python giữ dữ liệu ghi trong một vùng nhớ đệm và chỉ đẩy xuống file khi vùng đệm đầy hay khi file đóng. flush() đẩy ngay, nên một chương trình khác, hay chính bạn mở file để xem, thấy được dòng vừa ghi khi file còn mở.
cac_dong = []
for ma in ["DH1024", "DH1025"]:
cac_dong.append(ma + "\n")
nhat_ky = open("nhat_ky.txt", "w", encoding="utf-8")
nhat_ky.writelines(cac_dong)
nhat_ky.flush()
with open("nhat_ky.txt", encoding="utf-8") as f:
print(f.readlines())
nhat_ky.close()KẾT QUẢ
['DH1024\n', 'DH1025\n']Giới hạn: flush() gọi sau mỗi dòng làm chương trình chậm đi. Gọi nó ở chỗ cần, như sau một dòng nhật ký quan trọng.
Cắt ngắn file: truncate()
truncate(n) giữ lại n byte đầu của file và bỏ phần sau. Gọi không có đối số thì nó cắt tại vị trí hiện tại, nên seek(0) rồi truncate() làm rỗng file, kể cả khi file mở bằng "a" để ghi tiếp.
with open("don.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
f.write("DH1024\nDH1025\nDH1026\n")
print(f.tell())
f.truncate(14)
with open("don.txt", encoding="utf-8") as f:
print(f.readlines())
with open("don.txt", "a", encoding="utf-8") as f:
f.seek(0)
f.truncate()
with open("don.txt", encoding="utf-8") as f:
print(repr(f.read()))KẾT QUẢ
21
['DH1024\n', 'DH1025\n']
''Mỗi mã đơn kèm \n chiếm bảy byte, nên 14 giữ đúng hai dòng. Giới hạn: số n tính bằng byte, nên cắt giữa một chữ có dấu, vốn chiếm hai hay ba byte, làm hỏng chữ đó.
Hỏi file mở để làm gì: readable(), writable(), seekable(), fileno()
Một hàm nhận đối tượng file từ nơi khác có thể hỏi trước khi dùng: file đọc được không, ghi được không, nhảy vị trí được không. fileno() trả về số hiệu mà hệ điều hành cấp cho file đang mở, thứ các hàm cấp thấp của module os cần. Số đó đổi theo lần chạy và theo máy.
with open("menu.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
print(f.readable(), f.writable(), f.seekable())
with open("menu.txt", "a", encoding="utf-8") as f:
print(f.readable(), f.writable())
with open("menu.txt", "rb") as f:
print(f.readable(), f.writable(), f.seekable())KẾT QUẢ
False True True
False True
True False TrueKiểm tra nhanh
Sau
f = open("m.txt", "w", encoding="utf-8"),f.writelines(["Huế", "Đà Lạt"])vàf.close(), lệnhprint(open("m.txt", encoding="utf-8").read())in ra gì?Huế Đà LạtHuếĐà Lạt['Huế', 'Đà Lạt']
Sau
f = open("m.txt", "w", encoding="utf-8"),f.write("Huế\nĐà Lạt\n"),f.close(),g = open("m.txt", encoding="utf-8")vàg.read(),g.readline()trả về gì?'Huế\n'''- Báo lỗi
EOFError None
Với
f = open("menu.txt", encoding="utf-8")đang mở, những biểu thức nào choTrue?f.readable()f.writable()f.seekable()f.closed
Bài tập
Đọc một dòng của file nhật ký
Chức năng xem nhanh của quán cần đọc một dòng bất kỳ của file nhật ký lớn mà không nạp cả file. Viết hàm dong_thu(ten_file, n): mở file văn bản UTF-8 ten_file và trả về dòng thứ n, đếm từ 1, đã bỏ ký tự xuống dòng ở cuối (giữ nguyên dấu cách). File có ít hơn n dòng thì trả về chuỗi rỗng. Dòng trống ở giữa file vẫn là một dòng.
Gọi readline() để đọc lần lượt, không dùng read() hay readlines().
Trả về: dòng thứ n không có ký tự xuống dòng cuối, một str.
def dong_thu(ten_file, n):
passTóm tắt
readline()đọc một dòng kể cả\n; hết file nó trả về'', dòng trống là'\n'.readlines()đọc mọi dòng còn lại thành list; sauread()nó trả về list rỗng trừ khiseek(0)trước.writelines()ghi các chuỗi sát nhau, không tự thêm\n.flush()đẩy dữ liệu xuống file ngay;truncate(n)giữnbyte đầu.readable(),writable(),seekable()cho biết file mở để làm gì; ghi vào file chỉ đọc báoio.UnsupportedOperation.
Câu hỏi thường gặp
Hàm readline() trong Python khác read() và readlines() thế nào?
read() trả về cả file thành một chuỗi, readlines() trả về cả file thành list các dòng, còn readline() mỗi lần chỉ trả về một dòng. Hai cách đầu nạp hết file vào bộ nhớ. Muốn đi qua mọi dòng của file lớn thì dùng for dong in f, cách mà bài đọc file dạy.
Đối tượng file (file object) trong Python là gì?
Đó là giá trị mà open() trả về: nó giữ file đang mở, chế độ mở và vị trí đọc ghi hiện tại. Mọi phương thức trong bảng tra nhanh gọi trên giá trị này. Đóng file bằng close() hay khối with của bài mở file giải phóng nó cho hệ điều hành.
Vì sao tell() trả về số lớn hơn số ký tự đã đọc?
Với file văn bản, tell() đếm byte, không đếm ký tự. Chữ có dấu như à, ê chiếm hai byte trong UTF-8, ữ chiếm ba byte. Vì vậy read(6) trên "cà phê" đưa vị trí tới byte 8. Bài bảng mã UTF-8 giải thích vì sao một chữ chiếm nhiều byte.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.