Mảng 2 chiều trong Python: list lồng nhau (nested list)
Bài 8/17 · Chương 6
List và tuple
- 7 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
Mảng 2 chiều trong Python là một list lồng nhau: list ngoài chứa các hàng, mỗi hàng lại là một list chứa các ô. Bạn dùng nó khi dữ liệu có dạng bảng, chẳng hạn bảng điểm của một lớp với mỗi hàng là một học viên và mỗi cột là một bài kiểm tra.
Cần biết trước: vòng lặp lồng nhau, duyệt list và sao chép list.
Tạo bảng bằng list lồng nhau
Lớp có ba học viên, mỗi người làm ba bài kiểm tra. Bạn viết mỗi hàng điểm thành một list, rồi gom ba hàng vào một list ngoài:
bang_diem = [
[7, 8, 9],
[6, 5, 8],
[9, 9, 10],
]
print(bang_diem[1])
print(len(bang_diem), len(bang_diem[0]))KẾT QUẢ
[6, 5, 8]
3 3Mỗi phần tử của bang_diem là một list, nên bang_diem[1] cho cả hàng điểm của Tâm. len(bang_diem) đếm số hàng, len(bang_diem[0]) đếm số ô trong hàng đầu, tức số cột. Viết mỗi hàng trên một dòng như trên giúp bạn nhìn ra bảng ngay trong code. Python không có kiểu mảng 2 chiều riêng: hình dung list ngoài là cái tủ, mỗi hàng là một ngăn kéo, mỗi ô là một món trong ngăn.
Thư viện chuẩn của Python có array cho dãy số cùng kiểu, nhưng nó chỉ có một chiều, nên bảng thường dựng bằng list lồng nhau; bài array nói khi nào dùng array. Khi mỗi cột mang một tên riêng (toán, văn), mỗi hàng nên là một dict và bảng thành list các dict, cách mà bài dict lồng nhau dạy.
Lấy và sửa một ô bằng hai chỉ số
Muốn lấy một ô, bạn viết hai chỉ số liền nhau: chỉ số đầu chọn hàng, chỉ số sau chọn ô trong hàng đó.
bang_diem = [[7, 8, 9], [6, 5, 8], [9, 9, 10]]
print(bang_diem[1][2], bang_diem[-1][0])
bang_diem[1][1] = 7
print(bang_diem[1])KẾT QUẢ
8 9
[6, 7, 8]Python đọc bang_diem[1][2] từ trái sang: bang_diem[1] là hàng [6, 5, 8], rồi [2] lấy ô cuối của hàng đó. Chỉ số âm vẫn dùng được ở cả hai tầng. Phép gán bang_diem[1][1] = 7 sửa đúng một ô, vì hàng là list khả biến.
Đổi bang_diem[1][2] thành bang_diem[2][1] rồi chạy lại: dòng đầu in 9 9.
Tạo bảng trống cho đúng
Giáo viên cần bảng điểm danh 3 học viên trong 4 buổi, mọi ô bắt đầu bằng 0. Cách an toàn là dựng từng hàng mới trong vòng lặp:
diem_danh = []
for i in range(3):
diem_danh.append([0] * 4)
diem_danh[0][1] = 1
print(diem_danh)KẾT QUẢ
[[0, 1, 0, 0], [0, 0, 0, 0], [0, 0, 0, 0]]Mỗi lượt lặp, biểu thức [0] * 4 tạo một list mới, nên ba hàng là ba list riêng. Đánh dấu Hà có mặt buổi thứ hai chỉ đổi đúng một ô. Toán tử * lặp list thuộc bài nối list.
Duyệt bảng bằng hai vòng for
Để tính tổng điểm của từng học viên, vòng ngoài đi qua các hàng, vòng trong đi qua các ô của hàng đang xét:
ten = ["Hà", "Tâm", "Huy"]
bang_diem = [[7, 8, 9], [6, 5, 8], [9, 9, 10]]
for i in range(len(bang_diem)):
tong = 0
for d in bang_diem[i]:
tong += d
print(ten[i], tong)KẾT QUẢ
Hà 24
Tâm 19
Huy 28Biến tong về 0 ở đầu mỗi hàng, nên mỗi người có tổng riêng. Vòng ngoài đi theo chỉ số để đọc được tên cùng hàng trong list ten.
Tổng theo cột thì đảo vai: vòng ngoài đi qua chỉ số cột j, vòng trong đi qua các hàng và cộng ô hang[j]. Chạy từng bước để xem j và tong đổi ra sao:
bang_diem = [[7, 8], [6, 5], [9, 9]]
tong_cot = []
for j in range(len(bang_diem[0])):
tong = 0
for hang in bang_diem:
tong += hang[j]
tong_cot.append(tong)
print(tong_cot)KẾT QUẢ
[22, 22]Số lượt của vòng ngoài là số cột, lấy từ độ dài một hàng. Viết len(bang_diem) ở đây là lấy số hàng, chỉ đúng khi bảng vuông.
Kiểm tra nhanh
Với
bang = [[7, 8, 9], [6, 5, 8]],bang[1][0]cho kết quả gì?86[6, 5, 8]
Sau
bang = [[0] * 2] * 2vàbang[0][0] = 5,print(bang)in ra gì?[[5, 0], [0, 0]][[5, 5], [0, 0]][[5, 0], [5, 0]]
Với
bang = [[7, 8, 9], [6, 5, 8]],bang[2][1]báo lỗi gì?- Báo lỗi
IndexError - Báo lỗi
TypeError 8
- Báo lỗi
Những cách nào tạo bảng 2 hàng, 3 cột toàn số
0mà sửa một ô chỉ đổi đúng ô đó?bang = [[0, 0, 0], [0, 0, 0]]bang = [[0] * 3] * 2bang = [[0] * 3, [0] * 3]bang = [[0] * 2] * 3
Bài tập
Tính tổng theo hàng và theo cột
bang_a và bang_b là bảng điểm của hai lớp: mỗi hàng là một học viên, mỗi cột là một bài kiểm tra. Với mỗi lớp, tính:
tong_hang_a,tong_hang_b: list tổng điểm của từng học viên, theo thứ tự hàng.tong_cot_a,tong_cot_b: list tổng điểm của từng bài kiểm tra, theo thứ tự cột.
Dùng các vòng for lồng nhau, không dùng sum() và không gõ thẳng đáp số. Hai lớp có số cột khác nhau.
bang_a = [[8, 6, 7], [9, 10, 6], [5, 7, 8]]
bang_b = [[5, 6], [8, 7], [10, 9], [4, 6]]
tong_hang_a = []
tong_hang_b = []
tong_cot_a = []
tong_cot_b = []
# Viết code của bạn dưới dòng nàyTóm tắt
Mảng 2 chiều trong Python là list chứa các list: list ngoài là các hàng, mỗi hàng chứa các ô.
ds[i][j]lấy ô ở hàngi, cộtj; gánds[i][j] = xsửa đúng ô đó.len(ds)là số hàng,len(ds[0])là số cột.Duyệt theo hàng: vòng ngoài qua các hàng, vòng trong qua các ô; theo cột thì vòng ngoài qua chỉ số cột.
[[0] * n] * mlặp cùng một hàng m lần; hãy dựng từng hàng bằngappend()trong vòng lặp.
Câu hỏi thường gặp
List lồng nhau (nested list) và mảng 2 chiều có phải là một?
Trong Python thì gần như là một: "mảng 2 chiều" là cách gọi theo hình dạng bảng, còn list lồng nhau là cách Python lưu nó. List lồng nhau còn cho phép các hàng dài khác nhau, điều mà một bảng thật không có, nên bạn tự giữ các hàng cùng độ dài.
In bảng 2 chiều ra từng dòng cho dễ đọc thế nào?
Duyệt từng hàng của bảng (2D list) và in mỗi hàng trên một dòng, for hang in bang: print(hang). Muốn căn cột thẳng hàng thì in từng ô bằng f-string có độ rộng cố định, cách mà bài định dạng f-string dạy.
Có tạo được bảng 2 chiều trong một dòng code không?
Có: diem_danh = [[0] * 4 for i in range(3)] cho bảng 3 hàng 4 cột, và biểu thức [0] * 4 chạy lại ở mỗi lượt nên mỗi hàng là một list riêng. Cách viết một dòng này gọi là list comprehension, bài list comprehension dạy cách đọc và viết nó.
Sao chép một bảng 2 chiều mà không dính bản gốc thì làm sao?
copy() trên bảng chỉ chép list ngoài, các hàng vẫn dùng chung, như bài sao chép list đã nói. Cần chép riêng từng hàng, hoặc dùng copy.deepcopy() mà bài deepcopy() dạy.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.