Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Dictionary trong Python (dict, từ điển): tạo, tra, sửa

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 1/16 · Chương 7

Dict và set

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Dictionary trong Python (gọi tắt là dict, tiếng Việt: từ điển) lưu dữ liệu theo từng cặp khóa và giá trị, rồi cho bạn tra giá trị bằng khóa. Bạn dùng dict khi mỗi giá trị có một cái tên đi kèm thay vì một chỉ số: giá của từng món trong menu, số hàng còn trong kho của từng mặt hàng.

Cần biết trước: list, tuple và None.

Tạo dict

Menu quán cà phê hợp với dict: tên món là khóa (key), giá là giá trị (value). Dict viết trong cặp ngoặc nhọn. Mỗi cặp viết khóa: giá trị, các cặp cách nhau bằng dấu phẩy.

python
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
print(gia)
print(len(gia))

KẾT QUẢ

{'cà phê sữa': 29000, 'bạc xỉu': 32000, 'trà đào': 35000}
3

len(gia) đếm số cặp, ở đây là ba món. Mỗi khóa chỉ có mặt một lần trong dict, còn giá trị thì được trùng: hai món cùng giá vẫn là hai cặp khác nhau. Khi chưa có dữ liệu, bạn tạo dict rỗng rồi thêm dần, bằng cặp ngoặc nhọn trống hoặc bằng hàm dict():

python
gio_hang = {}
kho = dict()
print(gio_hang, kho, len(kho))

KẾT QUẢ

{} {} 0

Hai cách cho cùng một kết quả. Bài này dùng cặp ngoặc nhọn trống vì nó ngắn hơn.

Tra giá trị bằng khóa

Khách hỏi giá trà đào, bạn không cần biết trà đào đứng thứ mấy trong menu. Bạn chỉ cần tên món.

python
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
print(gia["trà đào"])

KẾT QUẢ

35000

gia["trà đào"] tra giá trị của khóa "trà đào", giống như tra nghĩa của một từ trong cuốn từ điển: bạn lật tới đúng từ, không đếm số trang. List tìm phần tử bằng chỉ số 0, 1, 2, còn dict tìm bằng chính cái tên bạn đặt.

Tra an toàn với get() và in

Khi không chắc khóa có trong dict hay không, bạn có hai cách: hỏi trước bằng in, hoặc tra bằng phương thức get().

python
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000}
kho = {"cà phê sữa": 40, "bạc xỉu": 25}
print("sinh tố bơ" in gia)
print(29000 in gia)
print(gia.get("sinh tố bơ"))
print(kho.get("sinh tố bơ", 0))

KẾT QUẢ

False
False
None
0

in chỉ xét khóa, nên 29000 in gia cho False dù 29000 là một giá trị trong dict. get(khoa) trả về None khi thiếu khóa. Có thêm giá trị thứ hai truyền cho get() thì đó là giá trị trả về khi thiếu khóa: kho chưa ghi sinh tố bơ nghĩa là còn 0 ly, nên 0 là đáp án đúng. Với giá tiền thì đừng mặc định bằng 0, vì một món thiếu giá tính thành 0 đ làm hóa đơn sai mà không có lỗi nào. Đổi "sinh tố bơ" thành "bạc xỉu" ở cả ba chỗ rồi chạy lại: dòng đầu thành True, hai dòng cuối in 32000 và 25.

Khóa phải là giá trị bất biến

Khóa của dict có thể là chuỗi, số, hoặc một tuple chỉ gồm chuỗi và số. Ba loại này đều bất biến (không sửa tại chỗ được). Cửa hàng muốn ghi số lần mua theo từng khách và từng tháng thì dùng tuple làm khóa:

python
luot_mua = {
    ("Trần Thu Hà", "11/2026"): 4,
    ("Lê Minh Tâm", "11/2026"): 2,
}
print(luot_mua[("Lê Minh Tâm", "11/2026")])

KẾT QUẢ

2

Python cần khóa không đổi để tìm lại đúng chỗ đã cất giá trị, như một ngăn tủ cần nhãn dán cố định. List sửa tại chỗ được, nên không được làm khóa.

Thêm, sửa và xóa cặp

Gán cho một khóa chưa có là thêm cặp mới. Gán cho khóa đã có là sửa giá trị. Lệnh del xóa cả cặp. Chạy từng bước để xem dict đổi sau mỗi dòng.

python
gia = {"cà phê sữa": 29000, "trà đào": 35000}
gia["bạc xỉu"] = 32000
gia["cà phê sữa"] = 30000
del gia["trà đào"]
print(gia)

KẾT QUẢ

{'cà phê sữa': 30000, 'bạc xỉu': 32000}

Dict giữ các cặp theo thứ tự thêm vào. "bạc xỉu" thêm sau cùng nên đứng cuối. "cà phê sữa" được sửa giá nhưng vẫn giữ chỗ cũ. Xóa một khóa không có, như del gia["sinh tố"], cũng gây KeyError như khi tra. Các phương thức khác của dict, như pop(), nằm ở trang phương thức của dict. Đếm mỗi món được gọi mấy lần là một việc dict làm tốt, theo một mẫu riêng trong bài đếm tần suất bằng dict.

Kiểm tra nhanh

  1. Sau gia = {"trà đào": 35000} và gia["trà đào"] = 30000, print(gia) in ra gì?

    • {'trà đào': 35000, 'trà đào': 30000}
    • {'trà đào': 30000}
    • {'trà đào': 35000}
  2. Với gia = {"bạc xỉu": 32000}, những biểu thức nào cho False?

    • "trà đào" in gia
    • 32000 in gia
    • "bạc xỉu" in gia
    • "Bạc xỉu" in gia
  3. Với kho = {"bạc xỉu": 25}, kho.get("bạc xỉu", 0) trả về gì?

    • 0
    • None
    • 25
  4. Những dòng nào làm chương trình dừng vì lỗi? (cho gia = {"bạc xỉu": 32000})

    • print(gia["sinh tố"])
    • print(gia.get("sinh tố"))
    • ban = {["bàn 1", "bàn 2"]: 2}
    • ban = {("bàn 1", "bàn 2"): 2}
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Cập nhật menu quán cà phê

Quán đổi menu. Sửa dict gia theo ba việc: thêm "sinh tố bơ" giá 45.000 đ, sửa giá "bạc xỉu" thành 34.000 đ, xóa "trà đào" bằng lệnh del. Sau đó tính:

  • tien_hai_mon: giá mới của bạc xỉu cộng giá sinh tố bơ, đọc từ gia đã sửa.

  • ly_sinh_to_bo: số ly sinh tố bơ còn trong kho, là một số nguyên. Món nào kho chưa ghi thì còn 0 ly.

  • ly_ca_phe_sua: số ly cà phê sữa còn trong kho, tra theo cùng cách.

Chương trình không được dừng vì KeyError.

python
gia = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000, "trà đào": 35000}
kho = {"cà phê sữa": 40, "bạc xỉu": 25}
tien_hai_mon = 0
ly_sinh_to_bo = None
ly_ca_phe_sua = None
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • Dict lưu các cặp khóa: giá trị trong ngoặc nhọn; dict rỗng viết {} hoặc dict().

  • d[khoa] tra giá trị; khóa không có gây KeyError.

  • get(khoa, mac_dinh) tra mà không dừng chương trình; in hỏi một khóa có trong dict không.

  • in chỉ xét khóa, không xét giá trị.

  • Gán cho khóa mới là thêm, gán cho khóa đã có là sửa, del xóa cả cặp.

  • Khóa phải bất biến: chuỗi, số, tuple chỉ gồm chuỗi và số; list thì không.

Câu hỏi thường gặp

dict và dictionary trong Python có khác nhau không?

Không khác. dict là tên kiểu dữ liệu bạn thấy trong code, còn dictionary là tên gọi đầy đủ trong tiếng Anh. print(type(gia)) in ra <class 'dict'>. Tài liệu tiếng Việt đôi khi gọi nó là từ điển.

Làm sao in hết các cặp khóa và giá trị của một dict?

Gọi print() với cả dict là cách nhanh để xem toàn bộ. Muốn xử lý từng cặp, bạn lặp qua dict bằng for cùng các phương thức keys(), values(), items(), dạy trong bài duyệt dict.

Giá trị của dict có thể là một list hay một dict khác không?

Được. Khóa phải bất biến, còn giá trị thì là gì cũng được. Hồ sơ học viên có thể có "diem": [8.5, 7.0, 9.0], hoặc mỗi học viên là một dict nằm trong một dict lớn. Bài dict lồng nhau hướng dẫn cách đọc và sửa dữ liệu nhiều tầng như vậy.

Chủ đề

dictionary python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập