Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Dự án nhỏ: trò chơi đoán số bằng Python

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 12/14 · Chương 9

Module, gói và môi trường

  • 8 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Trò chơi đoán số bằng Python là chương trình mà máy nghĩ một số từ 1 đến 100, còn người chơi đoán dần và sau mỗi lượt được gợi ý số bí mật lớn hơn hay nhỏ hơn. Bạn dựng nó qua năm bước, mỗi bước chạy được ngay, rồi tự thêm phần thu hẹp khoảng đoán ở cuối trang.

Cần biết trước: module random, vòng lặp while và break và continue.

Chương trình sẽ làm gì

Máy chọn ngẫu nhiên một số nguyên từ 1 đến 100. Mỗi lượt, người chơi đưa vào một chuỗi. Chuỗi không phải số (như "mười") hay số nằm ngoài 1 đến 100 thì bị bỏ qua và không tính lượt. Lượt hợp lệ được chấm: "Lớn hơn" nghĩa là số bí mật lớn hơn số vừa đoán, "Nhỏ hơn" là ngược lại, "Đúng" thì trò chơi dừng và in số lượt đã đoán.

Trên máy của bạn, mỗi lượt đến từ bàn phím qua input(). Để lần chạy nào cũng khớp với kết quả in trên trang, chương trình đọc các lượt từ một list viết sẵn, cac_luot, và chọn số bí mật bằng một hạt giống cố định. Đoạn cuối bước 5 chỉ cách gõ lượt vào ô Dữ liệu nhập của trang. Chương trình có một vòng lặp while với rẽ nhánh bên trong, dựng theo thứ tự: số bí mật, chấm một lượt, lọc lượt hỏng, vòng lặp đếm lượt, rồi ghép lại.

Bước 1: Máy chọn số bí mật

random.randint(1, 100) trả về một số nguyên từ 1 đến 100, lấy cả hai đầu. Gọi random.seed(2026) trước đó thì số được chọn giống nhau ở mọi lần chạy:

python
import random

random.seed(2026)
bi_mat = random.randint(1, 100)
print("Số bí mật:", bi_mat)

KẾT QUẢ

Số bí mật: 16

random.seed() đặt điểm xuất phát cho dãy số giả ngẫu nhiên, nên hai lần chạy với cùng một hạt giống chọn cùng một số bí mật. Nhờ vậy kết quả của bạn khớp với trang, còn bản chơi trên terminal sẽ bỏ dòng này. Đổi 2026 thành 7 rồi chạy lại: số bí mật thành 42, và lần chạy nào với 7 cũng ra 42.

Bước 2: Chấm một lượt đoán

Một lượt có ba khả năng, nên một chuỗi if, elif, else là vừa. Biến goi_y giữ lời gợi ý để in, và để vòng lặp ở bước 4 biết lúc nào dừng.

python
bi_mat = 16
doan = 50
if doan < bi_mat:
    goi_y = "Lớn hơn"
elif doan > bi_mat:
    goi_y = "Nhỏ hơn"
else:
    goi_y = "Đúng"
print(f"{doan}. {goi_y}")

KẾT QUẢ

50. Nhỏ hơn

Số bí mật 16 nhỏ hơn 50, nên gợi ý là "Nhỏ hơn". Nhánh else chỉ còn trường hợp hai số bằng nhau, nên không cần viết điều kiện cho nó. Đổi doan = 50 thành doan = 16 rồi chạy lại: dòng in thành 16. Đúng.

Bước 3: Bỏ qua lượt không hợp lệ

Người chơi gõ được bất cứ gì, nên trước khi int() chương trình hỏi chuỗi có toàn chữ số không bằng isdigit(). Có số rồi thì kiểm thêm số đó nằm trong 1 đến 100. Lượt hỏng dùng continue để sang lượt kế tiếp:

python
for luot in ["25", "mười", "0", "-5", "100"]:
    if not luot.isdigit():
        print(f"'{luot}' không phải số, đoán lại")
        continue
    doan = int(luot)
    if doan < 1 or doan > 100:
        print(f"{doan} nằm ngoài 1 đến 100, đoán lại")
        continue
    print("Nhận", doan)

KẾT QUẢ

Nhận 25
'mười' không phải số, đoán lại
0 nằm ngoài 1 đến 100, đoán lại
'-5' không phải số, đoán lại
Nhận 100

"-5".isdigit() là False vì dấu trừ không phải chữ số, nên số âm bị chặn ngay ở cửa đầu. Số 0 qua được cửa đầu nhưng trượt ở cửa thứ hai. Thứ tự hai cửa quan trọng: int() chỉ chạy khi chuỗi đã chắc là chữ số.

Bước 4: Vòng lặp đếm lượt và dừng khi đoán đúng

Số lượt đoán tùy người chơi, nên điều kiện của vòng lặp chỉ là True: thân vòng lặp chạy lại cho tới lượt đúng, nơi break thoát ra. cac_luot.pop(0) gỡ phần tử đầu tiên khỏi list và trả về nó, nên mỗi lượt nhận một chuỗi mới theo thứ tự đã viết, như người chơi gõ từng dòng. Bước này chấm gọn thành "Đúng" hay "Chưa đúng" để làm rõ phần vòng lặp:

python
bi_mat = 16
cac_luot = ["50", "10", "16", "30"]
so_lan = 0
while True:
    luot = cac_luot.pop(0)
    doan = int(luot)
    so_lan += 1
    goi_y = "Chưa đúng"
    if doan == bi_mat:
        goi_y = "Đúng"
    print(f"Lượt {so_lan}: {doan}. {goi_y}")
    if goi_y == "Đúng":
        break
print(f"Số bí mật là {bi_mat}, bạn đoán {so_lan} lượt.")

KẾT QUẢ

Lượt 1: 50. Chưa đúng
Lượt 2: 10. Chưa đúng
Lượt 3: 16. Đúng
Số bí mật là 16, bạn đoán 3 lượt.

break thoát vòng lặp ngay ở lượt đoán đúng, nên phần tử "30" cuối list không bao giờ được đọc. so_lan được tạo bằng 0 trước vòng lặp và cộng một ở mỗi lượt đã nhận.

Bước 5: Ghép thành chương trình hoàn chỉnh

Ghép bốn bước: dữ liệu và hạt giống ở đầu, rồi vòng lặp đọc lượt, lọc lượt hỏng, đếm, chấm bằng chuỗi elif của bước 2 và dừng khi đúng.

python
import random

cac_luot = ["50", "25", "mười", "10", "0", "13", "17", "16"]
random.seed(2026)
bi_mat = random.randint(1, 100)
so_lan = 0

while True:
    luot = cac_luot.pop(0)
    if not luot.isdigit():
        print(f"'{luot}' không phải số, đoán lại")
        continue
    doan = int(luot)
    if doan < 1 or doan > 100:
        print(f"{doan} nằm ngoài 1 đến 100, đoán lại")
        continue
    so_lan += 1
    if doan < bi_mat:
        goi_y = "Lớn hơn"
    elif doan > bi_mat:
        goi_y = "Nhỏ hơn"
    else:
        goi_y = "Đúng"
    print(f"Lượt {so_lan}: {doan}. {goi_y}")
    if goi_y == "Đúng":
        break

print(f"Số bí mật là {bi_mat}, bạn đoán {so_lan} lượt.")

KẾT QUẢ

Lượt 1: 50. Nhỏ hơn
Lượt 2: 25. Nhỏ hơn
'mười' không phải số, đoán lại
Lượt 3: 10. Lớn hơn
0 nằm ngoài 1 đến 100, đoán lại
Lượt 4: 13. Lớn hơn
Lượt 5: 17. Nhỏ hơn
Lượt 6: 16. Đúng
Số bí mật là 16, bạn đoán 6 lượt.

Hai lượt hỏng không làm tăng so_lan, nên tám chuỗi chỉ tính sáu lượt. Đổi "13", "17", "16" thành "16", "17", "13" rồi chạy lại: trò chơi dừng sớm, hai chuỗi sau không được đọc, và dòng cuối in bạn đoán 4 lượt.

Để chơi ngay trên trang, thay dòng luot = cac_luot.pop(0) bằng luot = input("Đoán số từ 1 đến 100: "). Giữ dòng random.seed(2026) thì số bí mật vẫn là 16: gõ vào ô Dữ liệu nhập ba dòng 50, 10, 16, bấm Chạy, và chương trình báo đúng ở lượt 3. Muốn đoán một số bạn chưa biết, đổi 2026 thành một số tùy ý (đừng chạy bước 1 với số đó), gõ một dòng đoán rồi bấm Chạy. Đọc gợi ý, thêm một dòng đoán bên dưới và chạy lại: hạt giống giữ số bí mật như cũ giữa các lần chạy, nên các dòng trước vẫn được chấm như lần trước. Hết dòng mà chưa đoán đúng thì trang dừng với EOFError và nhắc bạn thêm dòng. Trên máy của bạn, bỏ dòng random.seed(2026) để mỗi ván một số mới, gõ từng lượt ở terminal rồi nhấn Enter. Ctrl+C dừng trò chơi giữa chừng.

Bài tập

Thu hẹp khoảng chứa số bí mật

Sau mỗi lượt hợp lệ, người chơi muốn biết số bí mật còn có thể nằm trong khoảng nào. Mở rộng chương trình trong ô:

  • viết thân hàm khoang_moi(khoang, doan, goi_y): khoang là tuple (thap, cao) trước lượt này, goi_y là "Lớn hơn", "Nhỏ hơn" hoặc "Đúng". Hàm trả về khoảng sau lượt này: chỉ gồm các số vẫn có thể là số bí mật, kể cả hai đầu;

  • trong vòng lặp, ngay sau khi có goi_y, gán khoang bằng kết quả của hàm và ghi nó vào list cac_khoang bằng append().

Trả về: khoảng mới (thap, cao), một tuple.

Ôn lại: chuỗi elif.

python
# Viết thân hàm khoang_moi, rồi dùng nó trong vòng lặp
import random


def khoang_moi(khoang, doan, goi_y):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này


cac_luot = ["50", "25", "mười", "10", "0", "13", "17", "16"]
random.seed(2026)
bi_mat = random.randint(1, 100)
so_lan = 0
khoang = (1, 100)
cac_khoang = []

while True:
    luot = cac_luot.pop(0)
    if not luot.isdigit():
        print(f"'{luot}' không phải số, đoán lại")
        continue
    doan = int(luot)
    if doan < 1 or doan > 100:
        print(f"{doan} nằm ngoài 1 đến 100, đoán lại")
        continue
    so_lan += 1
    if doan < bi_mat:
        goi_y = "Lớn hơn"
    elif doan > bi_mat:
        goi_y = "Nhỏ hơn"
    else:
        goi_y = "Đúng"
    print(f"Lượt {so_lan}: {doan}. {goi_y}")
    if goi_y == "Đúng":
        break

print(f"Số bí mật là {bi_mat}, bạn đoán {so_lan} lượt.")

Thử mở rộng

Hai hướng đầu làm được ngay với những gì bạn đã học:

  • Giới hạn bảy lượt: thêm điều kiện dừng khi so_lan chạm 7 mà chưa đúng, rồi in số bí mật.

  • Cho người chơi chọn mức khó: số lớn nhất là 10, 100 hay 1000, và đổi lời nhắc theo mức đó.

Hướng thứ ba cần bài sau: thay cửa isdigit() bằng try và except, để nhận được cả chuỗi có dấu cách thừa như " 42 ".

Chủ đề

trò chơi đoán số python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập