switch case trong Python: viết bằng match case
Bài 7/9 · Chương 4
Câu lệnh điều kiện
- 7 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
Python không có câu lệnh switch case như C hay Java: từ bản 3.10, Python dùng cặp từ khóa match và case để chọn một nhánh theo giá trị của một biến. Bạn dùng nó khi một biến chỉ nhận vài giá trị cố định và mỗi giá trị dẫn tới một việc riêng, như hạng thẻ quyết định mức giảm giá.
Cần biết trước: câu lệnh if else và elif.
match case thay cho switch
Cửa hàng giảm 10% cho thẻ VIP, 5% cho thẻ Bạc, các hạng khác không giảm. Biến hang_the chỉ nhận vài chuỗi cố định, nên bạn liệt kê từng giá trị sau một chữ case:
hang_the = "Bạc"
match hang_the:
case "VIP":
phan_tram_giam = 10
case "Bạc":
phan_tram_giam = 5
case _:
phan_tram_giam = 0
print(f"Hạng {hang_the}: giảm {phan_tram_giam}%")KẾT QUẢ
Hạng Bạc: giảm 5%Dòng match hang_the: nêu giá trị cần xét. Mỗi dòng case đưa ra một giá trị mẫu, và Python so giá trị cần xét với từng mẫu từ trên xuống. Gặp mẫu bằng nó, Python chạy thân của case đó rồi ra khỏi câu lệnh match, giống chuỗi elif dừng ở nhánh đúng đầu tiên. Các case thụt vào trong match, và thân mỗi case thụt thêm một mức nữa.
Đổi hang_the = "Bạc" thành hang_the = "Thường" rồi chạy lại: chương trình in giảm 0%.
match có từ Python 3.10. Trên bản cũ hơn, dòng match là lỗi cú pháp; khi đó bạn viết lại bằng chuỗi if, elif, else.
case _ và khi không case nào khớp
Mẫu _ khớp với mọi giá trị, nên case _: đặt cuối cùng đóng vai else của chuỗi elif: nó nhận mọi giá trị các case trên bỏ lại. Không có case _ mà không mẫu nào khớp thì Python bỏ qua cả câu lệnh match, không báo lỗi:
ma_nhap = "MA-MAU-01"
match ma_nhap:
case "MA-MAU-01":
print("Mã hợp lệ")
print("Tiếp tục thanh toán")
ma_nhap = "MA-MAU-02"
match ma_nhap:
case "MA-MAU-01":
print("Mã hợp lệ")
print("Tiếp tục thanh toán")KẾT QUẢ
Mã hợp lệ
Tiếp tục thanh toán
Tiếp tục thanh toánMã thứ hai không khớp mẫu nào nên dòng Mã hợp lệ chỉ được in một lần. Khi mọi giá trị đều cần một kết quả, như mức giảm giá phải có để tính tiền, hãy kết thúc bằng case _.
Gộp nhiều giá trị bằng dấu |
Cửa hàng giao hàng tới Hà Nội trong 1 ngày, tới Huế và Đà Lạt trong 3 ngày, nơi khác trong 5 ngày. Hai thành phố có cùng kết quả, nên bạn gộp chúng vào một case bằng dấu |, đọc là "hoặc":
thanh_pho = "Đà Lạt"
match thanh_pho:
case "Hà Nội":
so_ngay_giao = 1
case "Huế" | "Đà Lạt":
so_ngay_giao = 3
case _:
so_ngay_giao = 5
print(f"Giao tới {thanh_pho}: {so_ngay_giao} ngày")KẾT QUẢ
Giao tới Đà Lạt: 3 ngàycase "Huế" | "Đà Lạt": khớp khi giá trị bằng một trong các mẫu, gọn hơn viết hai case cùng thân. Bạn gộp được bao nhiêu mẫu cũng được. Đổi thanh_pho = "Đà Lạt" thành thanh_pho = "Cần Thơ" rồi chạy lại: chương trình in 5 ngày.
match chỉ so bằng: khoảng giá trị vẫn dùng elif
Mỗi mẫu trong bài này là một giá trị cố định, và case chỉ hỏi "có bằng không". Quy tắc dạng khoảng như "VIP khi tổng chi từ 5.000.000 đ" cần phép so sánh lớn nhỏ, việc của chuỗi elif:
tong_chi_nam = 6000000
if tong_chi_nam >= 5000000:
hang_the = "VIP"
elif tong_chi_nam >= 2000000:
hang_the = "Bạc"
else:
hang_the = "Thường"
print(hang_the)KẾT QUẢ
VIPChọn theo dạng của quy tắc: liệt kê giá trị thì match, có mốc lớn nhỏ thì elif. match còn so khớp được cả hình dạng của dữ liệu, như một list hai phần tử hay một dict có khóa nào đó. Bài pattern matching dạy phần đó, kèm cách thêm điều kiện cho một case.
Kiểm tra nhanh
Trong ví dụ số ngày giao, với
thanh_pho = "Huế", biếnso_ngay_giaobằng bao nhiêu?135
Những dòng
casenào khiến Python báo lỗi khi đứng trước mộtcase "Bạc":?case vip:case >= 5000000:case "VIP" | "Kim cương":case "VIP":
Với
hang_the = "vip", câu lệnh cócase "VIP":vàcase _:chạy nhánh nào?case "VIP":, vì Python bỏ qua hoa thườngcase _:- Không nhánh nào, Python báo lỗi
Câu lệnh
matchkhông cócase _và không mẫu nào khớp. Chuyện gì xảy ra?- Python bỏ qua cả câu lệnh
matchvà chạy tiếp - Python báo lỗi vì thiếu nhánh mặc định
- Python chạy
caseđầu tiên
- Python bỏ qua cả câu lệnh
Bài tập
Tính số ngày giao hàng theo thành phố
Cửa hàng giao tới "Hà Nội" trong 1 ngày, tới "Huế" và "Đà Lạt" trong 3 ngày, nơi khác trong 5 ngày. Với mỗi thành phố, viết một câu lệnh match có một case gộp hai thành phố bằng | và một nhánh case _, không dùng if hay elif, để tính:
ngay_1,ngay_2,ngay_3: số ngày giao tớitp_1,tp_2,tp_3.
tp_1 = "Đà Lạt"
tp_2 = "Hà Nội"
tp_3 = "Cần Thơ"
ngay_1 = 0
ngay_2 = 0
ngay_3 = 0
# Viết code của bạn dưới dòng nàyTóm tắt
Python không có
switch; từ bản 3.10 dùngmatchvàcaseđể chọn nhánh theo giá trị của một biến.Python so giá trị với từng
casetừ trên xuống và chỉ chạycasekhớp đầu tiên.case _:khớp mọi giá trị và đặt cuối cùng nhưelse; thiếu nó và không mẫu nào khớp thì không nhánh nào chạy.case "Huế" | "Đà Lạt":gộp nhiều giá trị vào một nhánh.Sau
caseviết giá trị cố định; tên trần hay phép so sánh lớn nhỏ là lỗi cú pháp.
Câu hỏi thường gặp
Match case có cần break ở cuối mỗi case không?
Không. Trong match, Python chỉ chạy thân của case khớp đầu tiên rồi ra khỏi câu lệnh, không rơi xuống case sau như switch của C. Vì vậy không có break nào cần viết, và break trong vòng lặp là một việc khác hẳn.
Code dùng match chạy trên Python 3.8 hay 3.9 được không?
Không. match có từ Python 3.10, bản cũ hơn báo lỗi cú pháp ngay ở dòng match. Muốn chạy trên bản cũ, bạn viết lại bằng chuỗi if, elif, else như ở bài elif. Kiểm tra bản đang dùng theo cách ở bài cài đặt Python.
Khi nào nên dùng match case thay cho if elif?
Khi mọi nhánh cùng so một biến với các giá trị cố định, như hạng thẻ, tên thành phố hay mã lệnh: match liệt kê giá trị rõ hơn. Khi quy tắc có mốc lớn nhỏ, hoặc mỗi nhánh xét một biến khác nhau, chuỗi elif vẫn là lựa chọn đúng.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.