Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

switch case trong Python: viết bằng match case

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 7/9 · Chương 4

Câu lệnh điều kiện

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Python không có câu lệnh switch case như C hay Java: từ bản 3.10, Python dùng cặp từ khóa match và case để chọn một nhánh theo giá trị của một biến. Bạn dùng nó khi một biến chỉ nhận vài giá trị cố định và mỗi giá trị dẫn tới một việc riêng, như hạng thẻ quyết định mức giảm giá.

Cần biết trước: câu lệnh if else và elif.

match case thay cho switch

Cửa hàng giảm 10% cho thẻ VIP, 5% cho thẻ Bạc, các hạng khác không giảm. Biến hang_the chỉ nhận vài chuỗi cố định, nên bạn liệt kê từng giá trị sau một chữ case:

python
hang_the = "Bạc"
match hang_the:
    case "VIP":
        phan_tram_giam = 10
    case "Bạc":
        phan_tram_giam = 5
    case _:
        phan_tram_giam = 0
print(f"Hạng {hang_the}: giảm {phan_tram_giam}%")

KẾT QUẢ

Hạng Bạc: giảm 5%

Dòng match hang_the: nêu giá trị cần xét. Mỗi dòng case đưa ra một giá trị mẫu, và Python so giá trị cần xét với từng mẫu từ trên xuống. Gặp mẫu bằng nó, Python chạy thân của case đó rồi ra khỏi câu lệnh match, giống chuỗi elif dừng ở nhánh đúng đầu tiên. Các case thụt vào trong match, và thân mỗi case thụt thêm một mức nữa.

Đổi hang_the = "Bạc" thành hang_the = "Thường" rồi chạy lại: chương trình in giảm 0%.

match có từ Python 3.10. Trên bản cũ hơn, dòng match là lỗi cú pháp; khi đó bạn viết lại bằng chuỗi if, elif, else.

case _ và khi không case nào khớp

Mẫu _ khớp với mọi giá trị, nên case _: đặt cuối cùng đóng vai else của chuỗi elif: nó nhận mọi giá trị các case trên bỏ lại. Không có case _ mà không mẫu nào khớp thì Python bỏ qua cả câu lệnh match, không báo lỗi:

python
ma_nhap = "MA-MAU-01"
match ma_nhap:
    case "MA-MAU-01":
        print("Mã hợp lệ")
print("Tiếp tục thanh toán")
ma_nhap = "MA-MAU-02"
match ma_nhap:
    case "MA-MAU-01":
        print("Mã hợp lệ")
print("Tiếp tục thanh toán")

KẾT QUẢ

Mã hợp lệ
Tiếp tục thanh toán
Tiếp tục thanh toán

Mã thứ hai không khớp mẫu nào nên dòng Mã hợp lệ chỉ được in một lần. Khi mọi giá trị đều cần một kết quả, như mức giảm giá phải có để tính tiền, hãy kết thúc bằng case _.

Gộp nhiều giá trị bằng dấu |

Cửa hàng giao hàng tới Hà Nội trong 1 ngày, tới Huế và Đà Lạt trong 3 ngày, nơi khác trong 5 ngày. Hai thành phố có cùng kết quả, nên bạn gộp chúng vào một case bằng dấu |, đọc là "hoặc":

python
thanh_pho = "Đà Lạt"
match thanh_pho:
    case "Hà Nội":
        so_ngay_giao = 1
    case "Huế" | "Đà Lạt":
        so_ngay_giao = 3
    case _:
        so_ngay_giao = 5
print(f"Giao tới {thanh_pho}: {so_ngay_giao} ngày")

KẾT QUẢ

Giao tới Đà Lạt: 3 ngày

case "Huế" | "Đà Lạt": khớp khi giá trị bằng một trong các mẫu, gọn hơn viết hai case cùng thân. Bạn gộp được bao nhiêu mẫu cũng được. Đổi thanh_pho = "Đà Lạt" thành thanh_pho = "Cần Thơ" rồi chạy lại: chương trình in 5 ngày.

match chỉ so bằng: khoảng giá trị vẫn dùng elif

Mỗi mẫu trong bài này là một giá trị cố định, và case chỉ hỏi "có bằng không". Quy tắc dạng khoảng như "VIP khi tổng chi từ 5.000.000 đ" cần phép so sánh lớn nhỏ, việc của chuỗi elif:

python
tong_chi_nam = 6000000
if tong_chi_nam >= 5000000:
    hang_the = "VIP"
elif tong_chi_nam >= 2000000:
    hang_the = "Bạc"
else:
    hang_the = "Thường"
print(hang_the)

KẾT QUẢ

VIP

Chọn theo dạng của quy tắc: liệt kê giá trị thì match, có mốc lớn nhỏ thì elif. match còn so khớp được cả hình dạng của dữ liệu, như một list hai phần tử hay một dict có khóa nào đó. Bài pattern matching dạy phần đó, kèm cách thêm điều kiện cho một case.

Kiểm tra nhanh

  1. Trong ví dụ số ngày giao, với thanh_pho = "Huế", biến so_ngay_giao bằng bao nhiêu?

    • 1
    • 3
    • 5
  2. Những dòng case nào khiến Python báo lỗi khi đứng trước một case "Bạc":?

    • case vip:
    • case >= 5000000:
    • case "VIP" | "Kim cương":
    • case "VIP":
  3. Với hang_the = "vip", câu lệnh có case "VIP": và case _: chạy nhánh nào?

    • case "VIP":, vì Python bỏ qua hoa thường
    • case _:
    • Không nhánh nào, Python báo lỗi
  4. Câu lệnh match không có case _ và không mẫu nào khớp. Chuyện gì xảy ra?

    • Python bỏ qua cả câu lệnh match và chạy tiếp
    • Python báo lỗi vì thiếu nhánh mặc định
    • Python chạy case đầu tiên
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Tính số ngày giao hàng theo thành phố

Cửa hàng giao tới "Hà Nội" trong 1 ngày, tới "Huế" và "Đà Lạt" trong 3 ngày, nơi khác trong 5 ngày. Với mỗi thành phố, viết một câu lệnh match có một case gộp hai thành phố bằng | và một nhánh case _, không dùng if hay elif, để tính:

  • ngay_1, ngay_2, ngay_3: số ngày giao tới tp_1, tp_2, tp_3.

python
tp_1 = "Đà Lạt"
tp_2 = "Hà Nội"
tp_3 = "Cần Thơ"
ngay_1 = 0
ngay_2 = 0
ngay_3 = 0
# Viết code của bạn dưới dòng này

Tóm tắt

  • Python không có switch; từ bản 3.10 dùng match và case để chọn nhánh theo giá trị của một biến.

  • Python so giá trị với từng case từ trên xuống và chỉ chạy case khớp đầu tiên.

  • case _: khớp mọi giá trị và đặt cuối cùng như else; thiếu nó và không mẫu nào khớp thì không nhánh nào chạy.

  • case "Huế" | "Đà Lạt": gộp nhiều giá trị vào một nhánh.

  • Sau case viết giá trị cố định; tên trần hay phép so sánh lớn nhỏ là lỗi cú pháp.

Câu hỏi thường gặp

Match case có cần break ở cuối mỗi case không?

Không. Trong match, Python chỉ chạy thân của case khớp đầu tiên rồi ra khỏi câu lệnh, không rơi xuống case sau như switch của C. Vì vậy không có break nào cần viết, và break trong vòng lặp là một việc khác hẳn.

Code dùng match chạy trên Python 3.8 hay 3.9 được không?

Không. match có từ Python 3.10, bản cũ hơn báo lỗi cú pháp ngay ở dòng match. Muốn chạy trên bản cũ, bạn viết lại bằng chuỗi if, elif, else như ở bài elif. Kiểm tra bản đang dùng theo cách ở bài cài đặt Python.

Khi nào nên dùng match case thay cho if elif?

Khi mọi nhánh cùng so một biến với các giá trị cố định, như hạng thẻ, tên thành phố hay mã lệnh: match liệt kê giá trị rõ hơn. Khi quy tắc có mốc lớn nhỏ, hoặc mỗi nhánh xét một biến khác nhau, chuỗi elif vẫn là lựa chọn đúng.

Chủ đề

switch case python

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập