60 lỗi thường gặp trong Python của người mới và cách sửa
Bài 3/7 · Chương 28
Trang phụ trợ
- 26 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 75
Trang này gom 60 lỗi thường gặp trong Python của người mới học, xếp theo chủ đề từ cú pháp tới class. Mỗi lỗi có đoạn code sai, dòng cuối của thông báo lỗi mà Python thật sự in ra, nghĩa của dòng đó bằng tiếng Việt, cách sửa, và link về bài dạy kỹ đúng chỗ đó.
Cách tìm lỗi của bạn trên trang này
Khi chương trình báo lỗi, Python in một đoạn traceback. Dòng quan trọng nhất là dòng cuối: tên lỗi đứng trước dấu hai chấm, lời giải thích đứng sau. Tên lỗi như TypeError có ở nhiều mục, nên hãy chép vài từ đứng sau dấu hai chấm (như not iterable), tìm chúng trên trang (Ctrl+F), rồi so đoạn code của mình với đoạn code sai trong mục tìm được. Cách đọc cả đoạn traceback có trong bài traceback.
Các dòng cuối dưới đây là của Python 3.14 chạy trên máy. Năm dòng in khác trên Python 3.13 trở về trước, và mục có dòng đó ghi thêm dòng của bản cũ. Tên file, số dòng và tên biến trong thông báo của bạn sẽ khác, phần còn lại thì giống. Nút Chạy của các bài học cũng dùng Python 3.14 nhưng in khác máy ở ba chỗ, mục 12, 53 và 55 nói rõ từng chỗ.
Các mục theo tên lỗi:
TypeError: mục 13, 14, 17, 20, 24, 25, 26, 27, 30, 33, 34, 37, 40, 42, 44, 45, 50, 58, 60
ValueError: mục 15, 16, 18, 23, 31, 35, 36, 38, 54
SyntaxError: mục 1, 4, 5, 6, 8, 9, 29, 49
NameError: mục 11, 12, 46, 52
IndexError: mục 21, 28, 32
AttributeError: mục 22, 53, 59
IndentationError: mục 2, 3, 7
KeyError: mục 39, 43
FileNotFoundError: mục 55
JSONDecodeError, một dạng của ValueError: mục 57
ModuleNotFoundError: mục 51
RecursionError, một dạng của RuntimeError: mục 48
RuntimeError: mục 41
TabError: mục 10
UnboundLocalError: mục 47
UnicodeDecodeError: mục 56
ZeroDivisionError: mục 19
Cú pháp và thụt lề
Nhóm lỗi này xuất hiện trước khi chương trình chạy dòng nào: Python đọc cả file, thấy chỗ viết sai luật thì dừng ngay.
1. Quên dấu hai chấm cuối dòng if
diem = 8.5
if diem >= 8
print("Giỏi")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
SyntaxError: expected ':'
Python gọi lỗi này là SyntaxError. Python chờ một dấu hai chấm ở cuối dòng if mà không thấy.
Cách sửa: thêm : cuối dòng if diem >= 8. Dòng elif, else, for, while, def, class cũng cần dấu hai chấm. Ôn lại: câu lệnh if.
2. Thân câu lệnh if không thụt lề
diem = 8.5
if diem >= 8:
print("Giỏi")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
IndentationError: expected an indented block after 'if' statement on line 2
Python gọi lỗi này là IndentationError. Sau dòng if ở dòng 2, Python cần một thân thụt vào nhưng dòng tiếp theo lại sát lề.
Cách sửa: thụt dòng print vào bốn dấu cách. Mọi dòng thuộc thân if thụt cùng một mức. Ôn lại: câu lệnh if.
3. Thụt lề một dòng không nằm trong thân nào
ten = "Trần Thu Hà"
print(ten)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
IndentationError: unexpected indent
Python gọi lỗi này là IndentationError. Dòng 2 bị thụt vào dù không nằm trong if, for hay def nào.
Cách sửa: đưa dòng đó về sát lề. Trong Python, mức thụt lề cho biết dòng nào thuộc thân nào. Ôn lại: cú pháp Python.
4. Dùng một dấu = để so sánh trong if
ma = "MA-MAU-01"
if ma = "MA-MAU-01":
print("Miễn phí giao hàng")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
SyntaxError: invalid syntax. Maybe you meant '==' or ':=' instead of '='?
Python gọi lỗi này là SyntaxError. Một dấu = là phép gán, không đặt được ở chỗ cần một điều kiện. Thông báo gợi ý chính cách sửa.
Cách sửa: viết == để so sánh: if ma == "MA-MAU-01":. Ôn lại: toán tử so sánh.
5. Quên đóng ngoặc của print
tong = 96000
print("Tổng:", tong
Dòng cuối của thông báo lỗi:
SyntaxError: '(' was never closed
Python gọi lỗi này là SyntaxError. Dấu ( mở ở dòng 2 không có dấu ) đóng lại.
Cách sửa: thêm ) cuối dòng. Trình soạn code tô màu cặp ngoặc giúp bạn thấy chỗ thiếu. Ôn lại: hàm print.
6. Chuỗi thiếu dấu nháy đóng
ten_mon = "bạc xỉu
print(ten_mon)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
SyntaxError: unterminated string literal (detected at line 1)
Python gọi lỗi này là SyntaxError. Chuỗi mở bằng dấu nháy ở dòng 1 mà tới cuối dòng vẫn chưa đóng.
Cách sửa: thêm dấu nháy đóng cùng loại với dấu mở: "bạc xỉu". Ôn lại: chuỗi.
7. Lùi lề về một mức không có ở trên
diem = 8.5
if diem >= 8:
print("Giỏi")
print("Được thưởng")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
IndentationError: unindent does not match any outer indentation level
Python gọi lỗi này là IndentationError. Dòng đầu của thân if thụt tám dấu cách, dòng sau lùi về bốn. Không dòng nào ở trên thụt đúng bốn dấu cách, nên Python không biết dòng này thuộc thân nào.
Cách sửa: mọi dòng trong cùng một thân thụt đúng một mức, thường là bốn dấu cách. Ôn lại: cú pháp Python.
8. Đặt tên biến bắt đầu bằng chữ số
2ly = 58000
print(2ly)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
SyntaxError: invalid decimal literal
Python gọi lỗi này là SyntaxError. Python đọc 2ly như một con số viết sai, vì tên biến không được bắt đầu bằng chữ số.
Cách sửa: đổi tên, chẳng hạn hai_ly hay gia_2_ly. Ôn lại: đặt tên biến.
9. Dùng từ khóa làm tên biến
class = "10A1"
print(class)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
SyntaxError: invalid syntax
Python gọi lỗi này là SyntaxError. class là từ khóa của Python, không dùng làm tên biến được.
Cách sửa: đổi tên, chẳng hạn lop. Các từ như if, for, def, class, return, import đều không dùng được. Ôn lại: đặt tên biến.
10. Trộn phím Tab với dấu cách khi thụt lề
diem = 8.5
if diem >= 8:
print("Giỏi")
print("Được thưởng")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TabError: inconsistent use of tabs and spaces in indentation
Python gọi lỗi này là TabError. Hai dòng trong cùng một thân, một dòng thụt bằng Tab, dòng kia bằng dấu cách. Nhìn bằng mắt thì giống nhau, nhưng Python không biết một Tab bằng bao nhiêu dấu cách.
Cách sửa: bật chế độ đổi Tab thành bốn dấu cách trong trình soạn code, rồi thụt lại cả thân if. Ôn lại: cú pháp Python.
Biến, số và ép kiểu
Những lỗi này xảy ra khi chương trình đang chạy: cú pháp đúng, nhưng giá trị hoặc tên không như Python cần.
11. Dùng biến khi nó chưa được tạo
print(tong)
tong = 96000
Dòng cuối của thông báo lỗi:
NameError: name 'tong' is not defined
Cũng lỗi này, ở một chỗ khác:
gia = [29000, 32000, 35000]
for g in gia:
tong += g
Dòng cuối của thông báo lỗi:
NameError: name 'tong' is not defined
Python gọi lỗi này là NameError. Tới dòng dùng tong thì tên này chưa tồn tại: Python chạy từ trên xuống, dòng gán nằm sau hoặc không có. Đoạn thứ hai là cùng lỗi ở vòng lặp: tong += g cần giá trị cũ của tong, mà tong chưa từng được gán.
Cách sửa: đặt dòng gán lên trước dòng dùng biến. Với biến cộng dồn, thêm tong = 0 trước vòng lặp. Ôn lại: biến.
12. Gõ sai chữ hoa, chữ thường của tên biến
ten = "Lê Minh Tâm"
print(Ten)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
NameError: name 'Ten' is not defined. Did you mean: 'ten'?
Python gọi lỗi này là NameError. Ten và ten là hai tên khác nhau. Python trên máy đoán bạn định viết ten và gợi ý luôn. Nút Chạy ở các bài học bỏ câu gợi ý đó, dòng thông báo dừng ở chữ defined.
Cách sửa: viết đúng ten. Quen đặt tên biến toàn chữ thường thì ít gặp lỗi này. Ôn lại: đặt tên biến.
13. Nối chuỗi với số bằng dấu +
tong = 96000
print("Tổng tiền: " + tong)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: can only concatenate str (not "int") to str
Python gọi lỗi này là TypeError. Dấu + nối được chuỗi với chuỗi, không nối được chuỗi với số nguyên.
Cách sửa: dùng f-string f"Tổng tiền: {tong}", hoặc đổi số sang chuỗi bằng str(tong). Ôn lại: nối chuỗi.
14. So sánh một chuỗi chữ số với một số
diem = "8"
print(diem > 5)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: '>' not supported between instances of 'str' and 'int'
Python gọi lỗi này là TypeError. "8" là chuỗi, 5 là số. Python không so lớn nhỏ giữa hai kiểu này.
Cách sửa: đổi chuỗi sang số trước khi so: float(diem) > 5. Dữ liệu từ bàn phím hay từ file luôn đến dưới dạng chuỗi. Ôn lại: so sánh chuỗi và số.
15. Đổi chuỗi có dấu chấm thập phân bằng int()
diem = int("8.5")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ValueError: invalid literal for int() with base 10: '8.5'
Python gọi lỗi này là ValueError. int() chỉ đọc được chuỗi chữ số nguyên, còn "8.5" có dấu chấm.
Cách sửa: dùng float("8.5"). Cần số nguyên thì int(float("8.5")), kết quả là 8. Ôn lại: ép kiểu.
16. Đổi chuỗi rỗng bằng int()
so_ly = ""
print(int(so_ly) + 1)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ValueError: invalid literal for int() with base 10: ''
Python gọi lỗi này là ValueError. Chuỗi rỗng không phải con số nào. Lỗi này hay gặp khi người dùng bấm Enter mà chưa gõ gì vào input().
Cách sửa: kiểm tra chuỗi trước khi đổi: if so_ly.isdigit():, hoặc hỏi lại tới khi người dùng gõ một số. Ôn lại: ép kiểu.
17. Lấy chỉ số trên một số nguyên
nam = 2026
print(nam[0])
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: 'int' object is not subscriptable
Python gọi lỗi này là TypeError. Số nguyên không có phần tử nào để lấy theo chỉ số như chuỗi hay list.
Cách sửa: đổi sang chuỗi trước nếu bạn cần từng chữ số: str(nam)[0]. Ôn lại: biến.
18. Viết số thực bằng dấu phẩy kiểu Việt Nam
diem = float("8,5")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ValueError: could not convert string to float: '8,5'
Python gọi lỗi này là ValueError. Python chỉ hiểu dấu chấm thập phân. Với nó, "8,5" không phải một số.
Cách sửa: thay dấu phẩy bằng dấu chấm trước khi đổi: float("8,5".replace(",", ".")). Ôn lại: số thực.
19. Chia cho 0
tong = 125000
so_nguoi = 0
print(tong / so_nguoi)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ZeroDivisionError: division by zero
Python gọi lỗi này là ZeroDivisionError. Phép chia có số chia bằng 0, mà phép này không có kết quả.
Phép chia lấy nguyên 1 // 0 cũng báo lỗi này.
Phép chia lấy dư 1 % 0 cũng báo lỗi này.
Với hai phép đó, Python 3.13 trở về trước in ZeroDivisionError: integer division or modulo by zero và ZeroDivisionError: integer modulo by zero.
Cách sửa: kiểm tra số chia trước bằng if so_nguoi > 0: rồi mới chia. Ôn lại: toán tử số học.
Chuỗi
Lỗi ở chuỗi hay nằm ở chỉ số và tên phương thức.
20. Gán vào một ký tự của chuỗi
ma = "dh1024"
ma[0] = "D"
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: 'str' object does not support item assignment
Python gọi lỗi này là TypeError. Chuỗi không sửa tại chỗ được: không gán được vào một vị trí của nó.
Cách sửa: tạo chuỗi mới: ma = "D" + ma[1:], hoặc ma = ma.upper() khi cần viết hoa cả chuỗi. Ôn lại: chuỗi.
21. Lấy chỉ số vượt độ dài chuỗi
ma_don = "DH1024"
print(ma_don[6])
Dòng cuối của thông báo lỗi:
IndexError: string index out of range
Python gọi lỗi này là IndexError. Chuỗi có 6 ký tự, chỉ số chạy từ 0 tới 5, nên chỉ số 6 không tồn tại.
Cách sửa: ký tự cuối là ma_don[-1] hay ma_don[len(ma_don) - 1]. Ôn lại: chuỗi.
22. Gõ sai tên phương thức
ten = "trần thu hà"
print(ten.uper())
Dòng cuối của thông báo lỗi:
AttributeError: 'str' object has no attribute 'uper'. Did you mean: 'upper'?
Python gọi lỗi này là AttributeError. Chuỗi không có phương thức nào tên uper. Python gợi ý tên gần nhất.
Cách sửa: viết ten.upper(). Ôn lại: phương thức của chuỗi.
23. Dùng index() tìm một chuỗi con không có
email = "thuha@aidev.edu.vn"
vi_tri = email.index("#")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ValueError: substring not found
Python gọi lỗi này là ValueError. index() báo lỗi khi không tìm thấy chuỗi con.
Cách sửa: dùng find(), trả về -1 khi không thấy, hoặc kiểm tra trước bằng if "#" in email:. Ôn lại: find, index và count.
24. Gọi một chuỗi như gọi hàm
ten = "Trần Thu Hà"
print(ten(0))
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: 'str' object is not callable
Python gọi lỗi này là TypeError. Ngoặc tròn sau tên là lời gọi hàm, mà ten là một chuỗi. Lỗi này cũng gặp khi bạn đặt tên biến là str, list hay input, rồi gọi hàm có sẵn cùng tên.
Cách sửa: lấy ký tự bằng ngoặc vuông, ten[0]. Đừng đặt tên biến trùng tên hàm có sẵn. Ôn lại: chuỗi.
25. Dùng join() với list số
gia = [29000, 32000, 35000]
print(", ".join(gia))
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: sequence item 0: expected str instance, int found
Python gọi lỗi này là TypeError. join() chỉ ghép được chuỗi, còn phần tử đầu (chỉ số 0) là số nguyên.
Cách sửa: đổi từng số sang chuỗi trước: ", ".join(str(g) for g in gia). Ôn lại: split và join.
Điều kiện và vòng lặp
Lỗi ở vòng lặp hay nằm ở chỗ vòng lặp đi qua cái gì và đi tới đâu.
26. Truyền số thực vào range()
so_lan = 10 / 2
for i in range(so_lan):
print(i)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: 'float' object cannot be interpreted as an integer
Python gọi lỗi này là TypeError. Phép / luôn cho số thực (5.0), mà range() chỉ nhận số nguyên.
Cách sửa: dùng phép chia lấy nguyên 10 // 2, hoặc range(int(so_lan)). Ôn lại: hàm range.
27. Cho vòng for đi qua một số
so_ly = 5
for ly in so_ly:
print(ly)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: 'int' object is not iterable
Python gọi lỗi này là TypeError. for chỉ đi qua được một dãy, như chuỗi, list hay range(), còn 5 là một số.
Cách sửa: viết for ly in range(so_ly):. Ôn lại: vòng lặp for.
28. Lấy chỉ số vượt cuối list
menu = ["cà phê sữa", "bạc xỉu", "trà đào"]
print(menu[3])
Dòng cuối của thông báo lỗi:
IndexError: list index out of range
Cũng lỗi này, ở một chỗ khác:
gia = [29000, 32000, 35000]
for i in range(len(gia) + 1):
print(gia[i])
Dòng cuối của thông báo lỗi:
IndexError: list index out of range
Python gọi lỗi này là IndexError. List ba phần tử chỉ có chỉ số 0, 1, 2. Chỉ số 3 nằm ngoài phạm vi. Đoạn thứ hai là cùng lỗi ở vòng lặp: lượt cuối có i bằng 3.
Cách sửa: phần tử cuối là menu[-1]. Trong vòng lặp, dùng range(len(gia)), hay gọn hơn for g in gia:. Ôn lại: list.
29. Đặt break ngoài vòng lặp
diem = 4
if diem < 5:
break
Dòng cuối của thông báo lỗi:
SyntaxError: 'break' outside loop
Python gọi lỗi này là SyntaxError. break chỉ có nghĩa bên trong for hoặc while.
Cách sửa: bỏ dòng break: ngoài vòng lặp, if không cần nó. Ôn lại: break và continue.
List và tuple
List hay báo lỗi khi phần tử cần tìm không có, khi unpacking lệch số phần tử, hay khi bạn quên rằng một phương thức sửa list tại chỗ. Chỉ số vượt cuối list ở mục 28.
30. Lấy phần tử của list bằng một chuỗi
menu = ["cà phê sữa", "bạc xỉu"]
print(menu["bạc xỉu"])
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: list indices must be integers or slices, not str
Python gọi lỗi này là TypeError. List chỉ tra được bằng chỉ số nguyên. Tra theo tên là việc của dict.
Cách sửa: dùng chỉ số, menu[1], hoặc đổi dữ liệu thành dict nếu cần tra theo tên. Ôn lại: list.
31. Xóa phần tử không có trong list
gio = ["bạc xỉu", "trà đào"]
gio.remove("sinh tố bơ")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ValueError: list.remove(x): x not in list
Python gọi lỗi này là ValueError. remove() báo lỗi khi giá trị cần xóa không có trong list.
Cách sửa: kiểm tra trước: if "sinh tố bơ" in gio: rồi mới remove(). Ôn lại: append, pop, remove.
32. pop() trên list rỗng
hang_cho = []
khach = hang_cho.pop(0)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
IndexError: pop from empty list
Python gọi lỗi này là IndexError. List rỗng không còn phần tử nào để lấy ra.
Cách sửa: kiểm tra if hang_cho: trước khi pop(). List rỗng được coi là False trong điều kiện. Ôn lại: append, pop, remove.
33. Truyền nhiều đối số cho append()
gio = []
gio.append("bạc xỉu", "trà đào")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: list.append() takes exactly one argument (2 given)
Python gọi lỗi này là TypeError. append() chỉ thêm đúng một phần tử mỗi lần gọi.
Cách sửa: gọi append() hai lần, hoặc thêm cả hai bằng gio.extend(["bạc xỉu", "trà đào"]). Ôn lại: append, pop, remove.
34. Sửa một phần tử của tuple
toa_do = (21.03, 105.85)
toa_do[0] = 21.04
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: 'tuple' object does not support item assignment
Python gọi lỗi này là TypeError. Tuple không sửa được sau khi tạo.
Cách sửa: tạo tuple mới, hoặc dùng list nếu dữ liệu cần đổi. Ôn lại: tuple.
35. Unpacking thiếu phần tử
ho, dem, ten = "Thu Hà".split()
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ValueError: not enough values to unpack (expected 3, got 2)
Python gọi lỗi này là ValueError. split() chỉ trả về hai phần nhưng vế trái có ba biến.
Cách sửa: số biến phải bằng số phần tử. Tên người có thể hai hay ba từ, nên giữ cả list rồi lấy ten = phan[-1]. Ôn lại: unpacking.
36. Unpacking thừa phần tử
ho, ten = "Phạm Quốc Huy".split()
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ValueError: too many values to unpack (expected 2, got 3)
Python 3.13 trở về trước in ValueError: too many values to unpack (expected 2).
Python gọi lỗi này là ValueError. split() trả về ba phần nhưng vế trái chỉ có hai biến.
Cách sửa: số biến phải bằng số phần tử. Muốn gom phần thừa thì dùng ho, *ten = .... Ôn lại: unpacking.
37. Gán kết quả của sort() lại cho list
gia = [35000, 29000, 32000]
gia = gia.sort()
print(gia[0])
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: 'NoneType' object is not subscriptable
Python gọi lỗi này là TypeError. sort() sắp xếp tại chỗ và trả về None, nên dòng 2 đã gán None cho gia.
Cách sửa: chỉ gọi gia.sort(), không gán. Cần một list mới đã sắp xếp thì dùng sorted(gia). Ôn lại: sắp xếp list.
38. Dùng index() tìm phần tử không có
menu = ["cà phê sữa", "bạc xỉu"]
vi_tri = menu.index("trà sữa")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ValueError: list.index(x): x not in list
Python 3.13 trở về trước in ValueError: 'trà sữa' is not in list.
Python gọi lỗi này là ValueError. index() của list báo lỗi khi phần tử không có.
Cách sửa: kiểm tra trước bằng if "trà sữa" in menu:. Ôn lại: list.
Dict và set
Lỗi dict hay gặp là đọc một khóa không có, hoặc dùng một chuỗi như thể nó đã là dict. Set báo lỗi khi bạn xóa một phần tử nó không có.
39. Đọc một khóa không có trong dict
menu = {"cà phê sữa": 29000, "bạc xỉu": 32000}
print(menu["trà sữa"])
Dòng cuối của thông báo lỗi:
KeyError: 'trà sữa'
Python gọi lỗi này là KeyError. Dict không có khóa "trà sữa". Dòng thông báo ghi đúng tên khóa thiếu.
Cách sửa: dùng menu.get("trà sữa"), trả về None khi thiếu, hoặc kiểm tra if "trà sữa" in menu:. Ôn lại: dict.
40. Dùng list làm khóa của dict
dat_cho = {}
dat_cho[["A", 1]] = "Lê Minh Tâm"
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: cannot use 'list' as a dict key (unhashable type: 'list')
Python 3.13 trở về trước in TypeError: unhashable type: 'list'.
Python gọi lỗi này là TypeError. Khóa của dict phải là giá trị bất biến (không sửa tại chỗ được). List sửa được nên không làm khóa.
Cách sửa: dùng tuple làm khóa, như dat_cho[("A", 1)] = "Lê Minh Tâm". Ôn lại: dict.
41. Xóa khóa trong lúc duyệt dict
ton_kho = {"bạc xỉu": 0, "trà đào": 5}
for mon in ton_kho:
if ton_kho[mon] == 0:
del ton_kho[mon]
Dòng cuối của thông báo lỗi:
RuntimeError: dictionary changed size during iteration
Python gọi lỗi này là RuntimeError. Dict đổi số phần tử giữa lúc vòng lặp đang đi qua nó.
Cách sửa: duyệt một bản sao các khóa: for mon in list(ton_kho):. Ôn lại: keys, values, items.
42. Đọc khóa của một chuỗi JSON như đọc dict
don = '{"ma": "DH1024", "tong": 96000}'
print(don["ma"])
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: string indices must be integers, not 'str'
Python gọi lỗi này là TypeError. don trông giống dict nhưng vẫn là một chuỗi, và chỉ số của chuỗi phải là số nguyên. Lỗi này hay gặp khi đọc dữ liệu JSON từ file hay từ mạng.
Cách sửa: đổi chuỗi sang dict trước: don = json.loads(don), rồi mới đọc don["ma"]. Ôn lại: JSON.
43. remove() một phần tử không có trong set
the = {"python", "dữ liệu"}
the.remove("java")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
KeyError: 'java'
Python gọi lỗi này là KeyError. remove() của set báo lỗi khi phần tử không có.
Cách sửa: dùng discard(), im lặng bỏ qua khi phần tử không có. Ôn lại: thêm và xóa phần tử của set.
Hàm
Lỗi ở hàm thường nằm ở chỗ gọi hàm: sai số đối số, hoặc dùng giá trị mà hàm không trả về.
44. Gọi hàm thiếu đối số
def tien_ve(tuoi, co_the_hs):
return 45000 if tuoi < 18 and co_the_hs else 90000
print(tien_ve(15))
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: tien_ve() missing 1 required positional argument: 'co_the_hs'
Python gọi lỗi này là TypeError. Hàm có hai tham số nhưng lời gọi chỉ truyền một. Thông báo nêu đúng tên tham số bị thiếu.
Cách sửa: truyền đủ đối số: tien_ve(15, True), hoặc cho tham số một giá trị mặc định. Ôn lại: hàm.
45. Gọi hàm thừa đối số
def chao(ten):
print("Chào", ten)
chao("Thu", "Hà")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: chao() takes 1 positional argument but 2 were given
Python gọi lỗi này là TypeError. Hàm nhận một tham số nhưng lời gọi truyền hai.
Cách sửa: ghép thành một đối số: chao("Thu Hà"). Ôn lại: hàm.
46. Gọi hàm trước dòng def
print(phi_giao(250000))
def phi_giao(tong_don):
return 0 if tong_don >= 300000 else 30000
Dòng cuối của thông báo lỗi:
NameError: name 'phi_giao' is not defined
Python gọi lỗi này là NameError. Python chạy từ trên xuống. Tới dòng 1 thì hàm chưa được định nghĩa.
Cách sửa: đặt mọi def lên đầu file, phần chạy chính ở dưới. Ôn lại: hàm.
47. Gán biến toàn cục bên trong hàm
so_khach = 0
def them_khach():
so_khach += 1
them_khach()
Dòng cuối của thông báo lỗi:
UnboundLocalError: cannot access local variable 'so_khach' where it is not associated with a value
Python gọi lỗi này là UnboundLocalError. Phép gán trong hàm làm so_khach thành biến cục bộ, và nó chưa có giá trị khi += đọc.
Cách sửa: truyền vào rồi trả về: def them_khach(n): return n + 1. Dùng global chỉ khi thật cần. Ôn lại: phạm vi biến.
48. Hàm đệ quy không có điểm dừng
def dem_nguoc(n):
print(n)
dem_nguoc(n - 1)
dem_nguoc(3)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
RecursionError: maximum recursion depth exceeded
Python gọi lỗi này là RecursionError, một dạng của RuntimeError. Hàm gọi lại chính nó mãi, tới khi Python chạm giới hạn số lời gọi lồng nhau (mặc định 1000).
Cách sửa: thêm điều kiện dừng: if n == 0: return ở đầu hàm. Ôn lại: đệ quy.
49. Viết return ở ngoài hàm
tong = 96000
if tong > 0:
return tong
Dòng cuối của thông báo lỗi:
SyntaxError: 'return' outside function
Python gọi lỗi này là SyntaxError. return chỉ đứng được trong thân một hàm def.
Cách sửa: bọc đoạn code vào một hàm, hoặc dùng print(tong) nếu bạn chỉ muốn xem giá trị. Ôn lại: lệnh return.
50. Dùng kết quả của hàm chỉ có print, không có return
def tinh_tong(a, b):
print(a + b)
tong = tinh_tong(29000, 32000)
print(tong + 30000)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: unsupported operand type(s) for +: 'NoneType' and 'int'
Python gọi lỗi này là TypeError. Hàm không có return nên trả về None. Phép cộng None với số báo lỗi.
Cách sửa: thay print(a + b) trong hàm bằng return a + b. Ôn lại: lệnh return.
Module và thư viện chuẩn
Lỗi module xảy ra ngay dòng import, khi gọi một tên module không có, hoặc khi gọi hàm của module với giá trị nó không chấp nhận.
51. Gõ sai tên module
import maths
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ModuleNotFoundError: No module named 'maths'
Python gọi lỗi này là ModuleNotFoundError. Không có module nào tên maths trong Python cài trên máy.
Cách sửa: tên đúng là math. Với thư viện ngoài, lỗi này còn có nghĩa là chưa cài: chạy pip install <tên>. Ôn lại: import.
52. Dùng module mà quên import
print(math.sqrt(16))
Dòng cuối của thông báo lỗi:
NameError: name 'math' is not defined. Did you forget to import 'math'?
Python gọi lỗi này là NameError. Tên math chưa tồn tại vì file chưa có dòng import math.
Cách sửa: thêm import math lên đầu file. Ôn lại: import.
53. Gõ sai tên hàm của module
import random
print(random.randit(1, 6))
Dòng cuối của thông báo lỗi:
AttributeError: module 'random' has no attribute 'randit'. Did you mean: 'randint'?
Python gọi lỗi này là AttributeError. Module random không có hàm nào tên randit. Gặp thông báo này với một tên bạn chắc chắn đúng, hãy xem thư mục của chương trình: trên máy, một file tự đặt tên random.py sẽ được nạp thay cho module thật. Nút Chạy ở các bài học nạp sẵn random từ trước, nên ở đó file trùng tên không che được module.
Cách sửa: viết random.randint(1, 6), và đổi tên file tự viết trùng tên module. Ôn lại: module random.
54. strptime() với định dạng không khớp chuỗi
from datetime import datetime
ngay = datetime.strptime("11/11/2026", "%Y-%m-%d")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
ValueError: time data '11/11/2026' does not match format '%Y-%m-%d'
Python gọi lỗi này là ValueError. Chuỗi viết theo kiểu ngày/tháng/năm còn mẫu lại là năm-tháng-ngày.
Cách sửa: viết mẫu khớp chuỗi: "%d/%m/%Y". Ôn lại: strftime và strptime.
File và JSON
Lỗi file phụ thuộc vào thứ nằm trên máy: file có ở đó không, lưu bằng bảng mã nào. Dữ liệu JSON đọc từ file còn phải đúng luật của JSON.
55. Mở để đọc một file không có
with open("diem.txt", encoding="utf-8") as f:
print(f.read())
Dòng cuối của thông báo lỗi:
FileNotFoundError: [Errno 2] No such file or directory: 'diem.txt'
Python gọi lỗi này là FileNotFoundError. Thư mục đang chạy chương trình không có file diem.txt. Nút Chạy ở các bài học in [Errno 44] thay cho [Errno 2], vì ở đó số lỗi do trình chạy trong trình duyệt đặt.
Cách sửa: kiểm tra tên file và thư mục chạy chương trình. Có thể bắt lỗi bằng try và except FileNotFoundError. Ôn lại: mở file.
56. Đọc file không lưu bằng UTF-8
with open("diem.csv", "w", encoding="cp1258") as f:
f.write("Hà,8.5\n")
with open("diem.csv", encoding="utf-8") as f:
print(f.read())
Dòng cuối của thông báo lỗi:
UnicodeDecodeError: 'utf-8' codec can't decode byte 0xe0 in position 1: invalid continuation byte
Python gọi lỗi này là UnicodeDecodeError. Hai dòng đầu giả một file lưu bằng bảng mã cũ của Windows. Chữ à trong file đó là một byte mà UTF-8 không đọc được.
Cách sửa: mở bằng đúng bảng mã của file, như encoding="cp1258", hoặc lưu lại file dưới dạng UTF-8 rồi đọc bằng encoding="utf-8". Ôn lại: đọc file.
57. Đọc chuỗi JSON dùng dấu nháy đơn
import json
don = json.loads("{'ma': 'DH1024'}")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
json.decoder.JSONDecodeError: Expecting property name enclosed in double quotes: line 1 column 2 (char 1)
Python gọi lỗi này là JSONDecodeError, một dạng của ValueError. JSON chỉ chấp nhận dấu nháy kép quanh tên khóa và chuỗi.
Cách sửa: viết '{"ma": "DH1024"}'. Tạo JSON bằng json.dumps() thay cho tự gõ thì không sai dấu nháy. Ôn lại: module json.
Class
Lỗi class của người mới thường là quên self, hoặc đọc một thuộc tính chưa được gán.
58. Quên self trong phương thức
class TaiKhoan:
def nap(so_tien):
print("Nạp", so_tien)
TaiKhoan().nap(50000)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: TaiKhoan.nap() takes 1 positional argument but 2 were given
Python gọi lỗi này là TypeError. Python tự truyền đối tượng làm đối số đầu, nên lời gọi có hai đối số trong khi phương thức chỉ nhận một.
Cách sửa: thêm self làm tham số đầu: def nap(self, so_tien):. Ôn lại: __init__ và self.
59. Đọc thuộc tính chưa được gán
class TaiKhoan:
def __init__(self, chu):
self.chu = chu
tk = TaiKhoan("Phạm Quốc Huy")
print(tk.so_du)
Dòng cuối của thông báo lỗi:
AttributeError: 'TaiKhoan' object has no attribute 'so_du'
Python gọi lỗi này là AttributeError. Đối tượng có chu nhưng chưa từng được gán so_du.
Cách sửa: gán mọi thuộc tính trong __init__, ví dụ self.so_du = 0. Ôn lại: class và object.
60. Gõ sai tên __init__
class TaiKhoan:
def __int__(self, chu):
self.chu = chu
tk = TaiKhoan("Phạm Quốc Huy")
Dòng cuối của thông báo lỗi:
TypeError: TaiKhoan() takes no arguments
Python gọi lỗi này là TypeError. Tên __int__ thiếu một chữ i, nên class không có hàm khởi tạo nhận đối số.
Cách sửa: viết đúng __init__: hai dấu gạch dưới mỗi bên. Ôn lại: __init__ và self.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi của tôi không có trong 60 lỗi này thì làm sao?
Đọc dòng cuối của thông báo để biết tên lỗi, rồi mở trang giải nghĩa của lỗi đó trong nhóm Giải nghĩa thông báo lỗi, chẳng hạn trang về TypeError. Mỗi trang ở nhóm đó gom các dạng thông báo khác nhau của cùng một lỗi.
Vì sao SyntaxError báo ở một dòng mà chỗ sai lại ở dòng trước?
Python chỉ biết có lỗi khi đọc tới chỗ không còn hiểu được, và chỗ đó có thể nằm sau chỗ bạn gõ sai. Ngoặc hay dấu nháy chưa đóng là ví dụ thường gặp: hãy nhìn cả dòng được báo lẫn dòng ngay trên nó. Trang SyntaxError gom thêm các dạng khác của lỗi này.
Bắt lỗi bằng try và except có thay được việc sửa lỗi không?
Không. try và except dành cho lỗi đến từ bên ngoài chương trình, như file không có hay người dùng gõ chữ thay cho số. Lỗi do code viết sai, như thiếu đối số hay sai tên biến, thì phải sửa code. Bài try except nói rõ khi nào nên bắt lỗi.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.